بۇگىنگى كۇنى ساۋاتسىز قازاقتاردىڭ، ەڭ الدىمەن ءبىلىمسىز جۋرناليستەردىڭ اۋىزىنان شىققان، دىبىستالۋى قازاقشا ايتۋعا مۇلدەم كەلمەي، بۇزىلىپ ايتىلاتىن اعىلشىن سوزدەرى قاپتاپ بارادى.

مىسالى، «ستوريس» دۇرىس دىبىستالۋى «ستوريز» (اڭگىمە، الەۋمەتتك جەلىدە «جازبا»), «پوست» («پوۋست» قازاشاسى «پىكىر»، «جازبا»), «كومەنت» («تۇسىنىكتەمە»، بۇل ءسوز دە ساۋاتسىز، بىرەسە جازبا، بىرەسە پىكىر دەگەن ماعىنادا قولدانىلىپ ءجۇر). «شوۋ» - «قويىلىم»، «توك-شوۋ» («سۇحبات»), «شوك» - «قاتتى تاڭدانىس»، «ءتىلسىز قالۋ»، «ەسەڭگىرەۋ»، «توبەدەن ۇرعانداي بولۋ»، «سوققى». «شوك» ءسوزىنىڭ قازاق تىلىندە كونتەكستكە قاراي قولدانىلاتىن وسىنداي بالامالارى تولىپ جاتىر. سويتە تۇرا قازاقتىڭ كارىسى دە، جاسى دا «شوكىلداپ»، ماڭىراپ تۇرادى.

دۇرىس سويلەر دەپ، ەل ۇمىتتەنەتىن جۋرناليستەر دە سولاي. ولارعا مازمۇن، ماعىنا تۇك تە ەمەس، تەك قازاقشا ەمەس، اعىلشىنشا، ورىسشا ءسوز بولسا بولدى، ويلانباي جارماسا كەتەدى. باسقانىڭ ءسوزىن توتىقۇستاي تاقىلداپ قايتالاي بەرەتىن وسى ادەتپەن «بلوگەر» دەگەن ءسوز دە تىلگە ەنىپ كەتتى. اۋەلدە بۇل ءسوز اعىلشىن تىلىندە «biographical web log» («عالامتورداعى ومىرباياندىق جازبا») دەگەن سوزدەردىڭ قىسقارتىلعان تۇرىندە («blog») قولدانىلىپ، الەۋمەتتىك جەلىدە ءوزىنىڭ كۇندەلىكتى ومىردەگى جاڭالىقتارىمەن، اسەرلەرىمەن، پىكىرىمەن بولىسەتىن ادامدار «blogger» (بلوگەر) اتانىپ كەتتى. بلوگەردى قالاي قازاقشالاعان دۇرىس؟ «جازباشى» دەگەن دۇرىس سياقتى.

شەتەل سوزدەرىن قولدانامىز دەپ قىسقا ۋاقىتتا قازاق ءتىلىن جۋرناليستەردىڭ «كومەگىمەن» قويىرتپاققا اينالدىردىق. ءالى دە كەش بولماي تۇرعاندا ەس جيناۋ كەرەك!

مارات ەرمۇقانوۆ

Abai.kz