قالاداعى قاۋىپ: قاراۋسىز جانۋارلار مەن ينفەكتسيالىق تاۋەكەلدەر
قازاقستاندا قاراۋسىز جانۋارلارعا قاتىستى زاڭعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەردى تالقىلاۋ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋدە. ەندى ماسەلە تەك ولاردى ۇستاۋ مەرزىمى مەن يەلەرىن ىزدەۋدە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىندە.
الماتى زووپاركىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى سەرگەي گولوۆەنكونىڭ پىكىرىنشە، قازىرگى وسۆۆ جۇيەسى (ۇستاۋ–ستەريليزاتسيا–ۆاكتسيناتسيا–قايتارۋ) ماسەلەنى شەشپەيدى عانا ەمەس، ونى ۋشىقتىرۋى مۇمكىن.
«ارينە، بۇل – قازىرگى وسۆۆ جۇيەسىنىڭ باستى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى. كوشەلەردە قاڭعىباس يتتەردىڭ زاڭدى تۇردە ءجۇرۋى جاۋاپسىز يەلەرگە قاۋىپتى يلليۋزيا قالىپتاستىرادى: ولار ءيتتى ءوز بەتىنشە جىبەرۋ نەمەسە مۇلدە تاستاپ كەتۋ قالىپتى جاعداي دەپ ويلايدى، ويتكەنى ول ءبارىبىر ستەريليزاتسيالانعان باسقا يتتەرگە قوسىلىپ كەتەدى»، – دەيدى ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي كوزقاراس كوشەگە جاڭا جانۋارلاردىڭ تۇراقتى كەلۋىنە اكەلەدى. ناتيجەسىندە، سانىن ازايتۋى ءتيىس جۇيە كەرىسىنشە ونى ساقتاپ تۇرادى.
الايدا ماسەلە تەك سانىنا بايلانىستى ەمەس. ادام دەنساۋلىعىنا دا ەلەۋلى قاۋىپتەر بار.
«ءيا، يتتەرگە قۇتىرۋعا قارسى ۆاكتسينا سالىنادى، بىراق ولار باسقا دا كوپتەگەن اۋرۋلاردىڭ تاسىمالداۋشىسى بولىپ قالا بەرەدى. قاڭعىباس يتتەردىڭ شامامەن 100%-ى گەلمينتوزبەن زاقىمدانعان. ولار ساياباقتار مەن بالالار الاڭدارىن دارەتكە پايدالانىپ، توپىراقتى ەحينوكوكك نەمەسە توكسوكارا سياقتى پارازيتتەردىڭ جۇمىرتقالارىمەن لاستايدى، ال ولار توپىراقتا جىلدار بويى تىرشىلىك ەتە الادى»، – دەيدى گولوۆەنكو.
مۇنداي ورتا، اسىرەسە بالالار ءۇشىن، قاۋىپتى بولۋى مۇمكىن.
«بۇل ادامدارعا، اسىرەسە بالالارعا، اۋىر اۋرۋلاردىڭ تىكەلەي قاۋپىن تۋدىرادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
وسى جاعداي اياسىندا تالقىلانىپ جاتقان تۇزەتۋلەر قاتاڭ شارالاردى ۇسىنادى. اتاپ ايتقاندا، جەدەل ارەكەت ەتۋ تەتىكتەرى ەنگىزىلىپ، اگرەسسيۆتى جانۋارلاردى — ونىڭ ىشىندە ءۇي جانۋارلارىن دا — سوت شەشىمىمەن ەۆتانازيا جاساۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلادى.
«زاڭنىڭ باسىمدىعى اقىرى ادامنىڭ قاۋىپسىز ءارى تازا قالالىق ورتادا ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعىنا قاراي اۋىسىپ وتىر، ال ۇيىرلەردىڭ اۋلالار مەن ساياباقتاردى يەلەنۋ قۇقىعىنا ەمەس»، – دەيدى ساراپشى.
ايتا كەتۋ كەرەك، قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا جانۋارلارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ ماسەلەسى قايتادان بەلسەندى تالقىلانۋدا. ماجىلىستە قاراۋسىز يتتەردىڭ سانىن رەتتەۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋ، ونىڭ ىشىندە ولاردى ۋاقىتشا وقشاۋلاۋ بويىنشا ۇسىنىستار ايتىلدى.
Abai.kz
