رەيتينگتە الەمنىڭ 139 ەكونوميكاسىنىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتى باعالاندى. باعالاۋ بارىسىندا ينستيتۋتتاردىڭ ساپاسى، ادامي كاپيتال دەڭگەيى، تسيفرلاندىرۋ، ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋى جانە بيزنەستىڭ بەلسەندىلىگى سەكىلدى كورسەتكىشتەر ەسكەرىلدى.

قازاقستان 2025 جىلعى جاھاندىق يننوۆاتسيالار يندەكسىندە 81-ورىنعا يە بولدى. زياتكەرلىك مەنشىك جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك ۇيىمنىڭ مالىمەتىنە سايكەس، ەلىمىزدىڭ كورسەتكىشى 26,3 بالدى قۇرادى.

Global Innovation Index الەم ەلدەرىنىڭ يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەسىن جىل سايىن باعالايدى. بيىلعى زەرتتەۋگە 139 ەكونوميكا ەنگىزىلگەن. يندەكس مەملەكەتتەردىڭ جاڭا تەحنولوگيالاردى ازىرلەۋگە، ەنگىزۋگە جانە كەڭىنەن قولدانۋعا قانشالىقتى دايىن ەكەنىن، سونداي-اق عىلىمدى، بيزنەس ورتانى، تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى جانە كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ دەڭگەيىن كورسەتەدى.

رەيتينگتى جاساۋ كەزىندە بىرنەشە باعىت بويىنشا كورسەتكىشتەر ەسكەرىلەدى. اتاپ ايتقاندا، ينستيتۋتتاردىڭ ساپاسى، ادامي كاپيتال مەن زەرتتەۋلەر، ينفراقۇرىلىم، نارىقتاردىڭ دامۋى، بيزنەستىڭ جەتىلۋ دەڭگەيى، ءبىلىم مەن تەحنولوگيا سالاسىنداعى ناتيجەلەر، سونداي-اق كرەاتيۆتى جەتىستىكتەر باعالانادى.

2025 جىلعى رەيتينگتە شۆەيتساريا كوش باستادى. العاشقى بەستىككە سونداي-اق شۆەتسيا، اقش، كورەيا رەسپۋبليكاسى جانە سينگاپۋر ەندى. قىتاي العاش رەت ۇزدىك وندىققا كىرىپ، 10-ورىنعا تۇراقتادى.

WIPO دەرەگىنشە، كوشباسشى ەلدەردىڭ باستى ارتىقشىلىقتارى – عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەرگە بولىنەتىن قارجىنىڭ جوعارى بولۋى، ساپالى ينستيتۋتتار، دامىعان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جانە يننوۆاتسياعا بەلسەندى جەكە سەكتور.

WIPO مالىمەتىنشە، الەمدە يننوۆاتسيالىق دامۋ قارقىنى اركەلكى ساقتالىپ وتىر. ءبىر جاعىنان، 2024 جىلى عىلىمي جاريالانىمدار سانى ارتتى، ەسەپتەۋ تەحنولوگيالارى مەن ەنەرگەتيكا سالاسىندا ىلگەرىلەۋ بايقالدى، سونداي-اق بىرقاتار الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىش جاقساردى. ەكىنشى جاعىنان، يننوۆاتسياعا سالىناتىن ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنى تاريحي ۇردىسپەن سالىستىرعاندا باياۋلاپ، جاساندى ينتەللەكت سالاسى مەن اقش-تان تىس جەرلەردەگى ۆەنچۋرلىق بەلسەندىلىك تە تومەن دەڭگەيدە قالىپ وتىر.

ۇيىم دەرەگىنە سايكەس، 2024 جىلى عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەرگە جۇمسالعان جاھاندىق شىعىن كولەمى 2,9 پايىزعا وسكەن. بۇل – 2010 جىلدان بەرگى ەڭ تومەن ءوسىم قارقىنى. سونىمەن قاتار كومپانيالاردىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەرگە جۇمساعان شىعىنى رەكوردتىق 1,3 ترلن دوللارعا جەتكەنىمەن، ونىڭ ءوسۋ قارقىنى دا ايتارلىقتاي باياۋلاعان.

WIPO تەحنولوگيالىق پروگرەستىڭ جەدەلدەپ كەلە جاتقانىن دا اتاپ وتەدى. اتاپ ايتقاندا، ەكولوگيالىق ءتيىمدى سۋپەركومپيۋتەرلەردىڭ ونىمدىلىگى 60 پايىزدان استام وسكەن، اككۋمۋلياتورلاردىڭ قۇنى 20 پايىزعا تومەندەگەن، ال كۇن ەنەرگەتيكاسى 2010 جىلمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر ارزان بولعان.

دەگەنمەن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ءار ەلدە ءارتۇرلى قارقىنمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر. بۇل جوعارى شىعىندارعا، وڭىرلىك ايىرماشىلىقتارعا جانە ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋ دەڭگەيىنىڭ اركەلكى بولۋىنا بايلانىستى.

وسى تۇرعىدان العاندا، قازاقستاننىڭ يندەكستەگى ورنى ەل الدىندا عىلىمي-زەرتتەۋ الەۋەتىن كۇشەيتۋ، يننوۆاتسيالىق بيزنەستى دامىتۋ، تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ جانە تەحنولوگيالاردى كوممەرتسيالاندىرۋ تەتىكتەرىن دامىتۋ مىندەتتەرى تۇرعانىن كورسەتەدى.

سونىمەن بىرگە بۇل رەيتينگ ەكونوميكانىڭ تەحنولوگيالىق وزگەرىستەر جاعدايىندا باسەكەگە قانشالىقتى دايىن ەكەنىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ماڭىزدى كورسەتكىش بولىپ سانالادى.

Abai.kz