مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ 38-ءشى پلەنارلىق وتىرىسىن وتكىزىپ، قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىندادى. پرەزيدەنت ەلدىڭ ورنىقتى دامۋ كۋرسىنا ادالدىعىن ساقتايتىنىن جانە وزگەرمەلى جاھاندىق جاعدايلارعا بەيىمدەلۋدى جالعاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى.

سىرتقى تۇراقسىزدىققا قاراماستان، قازاقستان ەكونوميكاسى 6,5%-عا ءوستى:

• ءجىو 300 ميلليارد دوللاردان استى;

• تازا تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار كولەمى 150 ميلليارد دوللاردان اسىپ، بۇل وڭىردەگى بارلىق سالىمداردىڭ شامامەن 70%-ىن قۇرادى.

مەملەكەت باسشىسى بۇل ناتيجەلەردىڭ نەگىزى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ينستيتۋتسيونالدىق ورنىقتىلىق، سونىڭ ىشىندە ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتكەن جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيا بولىپ قالا بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.

ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جۇيەلى شارالار ىسكە اسىرىلۋدا:

• «بىرەگەي تەرەزە» قاعيداتىمەن ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسيالىق پلاتفورما ىسكە قوسىلدى;

• جەدەل شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق شتاب جۇمىس ىستەيدى;

• شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن سالىقتىق جانە كوشى-قوندىق جەڭىلدىكتەردى قاراستىراتىن «Altyn visa» باعدارلاماسى ەنگىزىلدى.

پرەزيدەنت حالىقارالىق بيزنەس ءۇشىن زاماناۋي ينستيتۋتسيونالدىق ورتا قالىپتاسقانىن، الايدا ينۆەستيتسيالىق كليماتتى جاقسارتۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەتىنىن باسا ايتتى.

شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ وتىرىسى اياسىندا پرەزيدەنت تسيفرلىق ترانسفورماتسيا مەن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋدى ەلدىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، الەم تەحنولوگيالىق ترانسفورماتسيا داۋىرىنە قادام باستى، مۇندا جي جاھاندىق ءوسىمنىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشىنە اينالىپ وتىر. يۋنكتاد باعالاۋى بويىنشا، 2033 جىلعا قاراي جاساندى ينتەللەكتىنىڭ الەمدىك نارىعى شامامەن 5 تريلليون دوللارعا جەتۋى مۇمكىن.

قازاقستان بۇل باعىتتا قازىردىڭ وزىندە جۇيەلى قادامداردى جۇزەگە اسىرۋدا:

• 2026 جىل جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ جىلى بولىپ جاريالاندى;

• جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى قۇرىلدى;

• جي دامىتۋ جونىندەگى كەڭەس ءوز جۇمىسىن باستادى;

• تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ جانە بيۋروكراتيانى ازايتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باسقارۋعا تسيفرلىق شەشىمدەر ەنگىزىلۋدە.

ەلدە زاماناۋي تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم قالىپتاسىپ جاتىر:

• ەكى سۋپەركومپيۋتەر (ورتالىق ازياداعى العاشقى) پايدالانۋعا بەرىلدى;

• تسيفرلىق كودەكس، جي تۋرالى زاڭ جانە Digital Qazaqstan ستراتەگياسى قابىلداندى;

• Amazon جانە G42 سەكىلدى جاھاندىق تەحنولوگيالىق كومپانيالاردى تارتۋ ءۇشىن Data Center Valley قۇرۋ جوسپارلانۋدا.

ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن:

• Alem.ai ورتالىعىنىڭ بازاسىندا جاڭا بۋىننىڭ TUMO جانە Tomorrow School مەكتەپتەرى اشىلدى;

• حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن (سونىڭ ىشىندە Telegram جانە Presight) بىرلەسىپ AI-زەرتحانالار قۇرىلۋدا;

• جي-ءدى مەكتەپ جۇيەسىنە دەربەستەندىرىلگەن وقىتۋ قۇرالى رەتىندە ەنگىزۋ ارقىلى ءبىلىم بەرۋ رەفورمالارى باستالۋدا.

سونداي-اق، ەكونوميكا سالالارىن لوگيستيكادان (Smart Cargo) مۇناي-گاز بەن گەولوگيالىق بارلاۋعا دەيىن تسيفرلاندىرۋ دامىپ جاتىر، وندا جي مەن تسيفرلىق ەگىزدەر (digital twins) ەنگىزىلۋدە.

پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ مەن ينفراقۇرىلىمنان باستاپ مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن ينۆەستيتسياعا دەيىنگى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كەشەندى ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرىپ جاتقانىن قاداپ ايتتى.

Abai.kz