فۋتبول مافيانىڭ قولىندا ما؟!
«فۋتبول – حالىقتىڭ ويىنى» دەيدى.
بىراق بۇگىنگى فۋتبول شىنىمەن حالىققا تيەسىلى مە؟
الەمدەگى ەڭ تانىمال سپورت ءتۇرى الدەقاشان ميللياردتاعان دوللار اينالاتىن الىپ يندۋسترياعا اينالدى. تەلەحابار تاراتۋ قۇقىقتارى، جارناما كەلىسىمدەرى، بۋكمەكەرلىك بيزنەس، ترانسفەرلەر، اگەنتتەر، دەمەۋشىلەر – مۇنىڭ ءبارى فۋتبولدى ەكونوميكا مەن ساياساتتىڭ ماڭىزدى قۇرالىنا اينالدىردى.
ال اقشا شەكتەن تىس كوبەيگەن جەردە كولەڭكەلى مۇددەلەردىڭ پايدا بولۋى – زاڭدىلىق.
بۇگىندە اقش-تىڭ فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسى (FBI) مەن ادىلەت مينيسترلىگى ارگەنتينا فۋتبول قاۋىمداستىعىنىڭ (AFA) حالىقارالىق قارجىلىق وپەراتسيالارىن تەكسەرىپ جاتىر.
ازىرگە ەشكىمگە ايىپ تاعىلعان جوق.
بىراق تەرگەۋدىڭ ءوزى فۋتبول الەمىنە بەرىلگەن كەزەكتى ەسكەرتۋ.
بۇل جاعداي كوپشىلىككە 2015 جىلعى FIFA جانجالىن ەسكە سالادى. سول كەزدە دە ءبارى «جاي عانا تەكسەرۋدەن» باستالعان ەدى.
كەيىن اقش تەرگەۋى ونداعان جوعارى لاۋازىمدى فۋتبول شەنەۋنىكتەرىن جاۋاپقا تارتىپ، FIFA باسشىلىعىن تۇبەگەيلى وزگەرتتى. الەم فۋتبولىنىڭ «قول سۇعىلمايتىن تۇلعالارى» ءبىر كۇندە سوتتالۋشىعا اينالدى.
بۇگىنگى تەرگەۋدىڭ وزەگىندە جۇزدەگەن ميلليون دوللار جاتىر. تەرگەۋشىلەر اقش بانكتەرى ارقىلى وتكەن قارجىنىڭ زاڭدى ماقساتتا پايدالانىلعانىن نەمەسە پايدالانىلماعانىن انىقتاۋعا تىرىسۋدا.
ەگەر اقشا جىلىستاتۋ، جالعان كەلىسىمدەر نەمەسە بانكتىك الاياقتىق دالەلدەنسە، بۇل تەك ارگەنتيناعا عانا ەمەس، حالىقارالىق فۋتبول جۇيەسىنە اۋىر سوققى بولۋى مۇمكىن.
ەڭ قىزىعى – اقش فۋتبولدى ەمەس، اقشانى تەكسەرىپ وتىر.
امەريكا ءۇشىن ماڭىزدىسى – اقش قارجى جۇيەسىنىڭ زاڭسىز وپەراتسيالارعا پايدالانىلماۋى. سوندىقتان قاراجات نيۋ-يورك نەمەسە مايامي بانكتەرى ارقىلى وتكەن ساتتەن باستاپ، بۇل حالىقارالىق ماسەلە ەمەس، اقش-تىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى مەن قارجىلىق زاڭدارىنىڭ ماسەلەسىنە اينالادى.
بۇل جەردە تاعى ءبىر ماڭىزدى سۇراق تۋىندايدى.
فۋتبولدى پرەزيدەنتتەر باسقارا ما، الدە ميللياردتاعان دوللاردى باقىلايتىن #قارجىگەرلەر باسقارا ما؟
قازىرگى فۋتبولدا كەيبىر كلۋبتاردىڭ بيۋدجەتى كوپتەگەن مەملەكەتتەردىڭ جىلدىق بيۋدجەتىنەن اسىپ تۇسەدى. ءبىر ويىنشىنىڭ ترانسفەرى ءجۇز ميلليون دوللاردان اسادى. تەلەترانسلياتسيا قۇقىعى ميللياردتاعان تابىس اكەلەدى. وسىنداي قارجى اينالىمىندا كولەڭكەلى سحەمالاردىڭ پايدا بولۋ قاۋپى ارقاشان جوعارى.
سوندىقتان بۇگىنگى ماسەلە تەك AFA-دا ەمەس.
ەرتەڭ ءدال وسىنداي سۇراق باسقا ۇلتتىق فەدەراتسيالارعا، كلۋبتارعا نەمەسە حالىقارالىق ۇيىمدارعا قويىلۋى مۇمكىن.
ەگەر اقش تەرگەۋى ناقتى زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاسا، جاڭا حالىقارالىق جەمقورلىق داۋىنىڭ باستالۋ ىقتيمالدىعى جوققا شىعارىلمايدى. ال ەگەر ەشتەڭە دالەلدەنبەسە، بۇل دا ماڭىزدى ناتيجە بولادى. ويتكەنى قۇقىقتىق مەملەكەتتە ايىپتى سوت قانا انىقتايدى.
بىراق قانداي قورىتىندى شىقسا دا، ءبىر اقيقات وزگەرمەيدى.
XXI عاسىرداعى فۋتبول بۇرىنعىداي تەك سپورت ەمەس. ول – ساياسات، ىقپال، گەوساياسات جانە وراسان زور كاپيتالدىڭ توعىسقان نۇكتەسى.
سوندىقتان بۇگىنگى باستى سۇراق:
فۋتبولدى جانكۇيەرلەر باسقارا ما، الدە اقشا ما؟
بۇل سۇراققا جاۋاپتى تەك اقش-تاعى تەرگەۋ ەمەس، الداعى جىلدارى الەمدىك فۋتبولدىڭ ءوزى بەرەدى.
ءومىر شىنىبەكۇلى
Abai.kz