باسقانى بىلمەيمىن، كوپ بوستەكى اڭگىمەدە شارۋام دا شامالى. بىلەتىنىم، وسىنداي سايقىمازاق ساياساتتى توقتاتۋ كەرەك ەدى، نەگىزى. وسى تاپتاۋرىن بولعان «ساياسي تەحنولوگيالارىڭ» ۇكىلى ۇمىتپەن وتىرعان قارا حالىققا دىم قىزىق بولماي قالدى، توردە وتىرعان تورەلەر. ەگەر وسىنى دا «تەحنولوگيا» دەپ ويلاساڭدار، وندا سەندەرگە جەدەل تۇردە تەحنولوگ اۋىستىرۋعا تۋرا كەلەدى. ونسىز ەندىگى جەردە العا جىلجۋىڭ قيىن: مۇنىڭ شىن اتى توسپا سۋ — تيحي ومۋت! بىلسەڭدەر، كەيبىرەۋلەر تەاترداعى ءارتىستىڭ تىرلىگىنەن دە تومەن ارەكەت جاساپ وتىر.

ۇلتىڭا ءالسىن-ءالسىن شاپتۇرتكى جاساپ، شىدامىن تەكسەرگەندە سەندەر نە تابامىن دەيسىڭدەر، وسى؟ قازىر ۋاقىت دا، دەڭگەي دە، تانىم دا، ءتىپتى، مەملەكەتتىڭ ۇستانعان باعىت-باعدارى دا وزگەرگەن. ءيا، ەگەر ايتىلىپ جاتقان ءۋالى سوزدەرى مەن بەرىلىپ جاتقان ۋادەلەرى شيكى بولماي، راس بولسا، ءبىز — قاراپايىم حالىق، سولاي دەپ ويلايمىز.

ءبىز قازاقستان دەگەن مەملەكەتتىڭ، ونىڭ ءبىرىنشى تۇلعاسى پرەزيدەنتتىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىنا سەنەمىز، سەنگىمىز كەلەدى، سەنگەسىن دە الدىمىزداعى جاقسىلىقتاردان ءۇمىت ەتەمىز. ايتپەسە، حالىق حالتۋرادان شارشادى! بالكىم بايقامايتىن دا شىعارسىڭدار، سەندەردىڭ مىنا تىرلىكتەرىڭ جاپپاي ۇمىتسىزدىككە الىپ كەلە جاتىر. ايتىڭدارشى، وسى بىزدە — قاراپايىم حپلىقتا نە كىنا، قانداي جازىق بار؟ نەگە وسى سەندەر ەلدى، جۇرتتى تىم «تومەن» دەپ ويلاۋعا داعدى الدىرىپ، ابدەن مەيمانالارىڭ تاسىپ، ەگولارىڭدى ءوسىرىپ العانسىڭدار؟ سەندەردى جانە بۇل قاتارداعىلاردى بىلمەدىم، مەن بىلەتىن ماقسات پەن مىندەت بىرەۋ: قالاي دا ەل بولۋىمىز كەرەك! بۇل — وسى بايتاقتى جاساعان بايىرعى اتا-بالارىمىزدىڭ اسىل ارمانى.

ءوز ەركىمىزبەن بولا المايمىز با، ول كەزدە مۇنىڭ اقىرى جاقسى بولمايدى، ءتۇپتىڭ تۇبىندە قىلشا موينىڭا اجىرعى بايلاپ تىناسىڭ. ءبىز ەمەس، سونى تىندىراتىن سەندەر. ول كەزدە مىنا قىزىل ءتىلى سالاقتاعان قول «بۇلبۇلدارىڭنىڭ» قاي-قايسىسى دا دالاقتاپ، دالادا قالادى. سونداي-اق، ەگەر مىنا ءبىزدى «نان تانىماس نادان» دەپ ناسيحاتتاپ جاتقان «ماسقاراپازدارىڭ» قۇرىلتايدىڭ تورىندە وتىراتىن بولسا، ءسوزىم جوق، ەل بولا المايسىڭ، قازاقيا. بۇلاي بولعاندا ءبىز دە قۇرىلتايعا ۇمتىلاتىن ەدىك قوي، ەڭ بولماسا باياعى «ب» كورپۋسىنا تەست تاپسىرعان تاجىريبەمىز بار، اۋىزىمىزدا اسىل ءسوز، كاللامىزدا ىزگى وي ءھام ۇلتىنا، مەملەكەتىنە دەگەن جاناشىرلىعىن ايتپاعاندا، توعىز زاڭدى جاتقا بىلەتىن قابىلەت-قارىمىمىز بار بويىمىزدا. ءبىز ويلادىق قوي، ۇلتتىق دەپ دارىپتەلگەن، دابىرالاتقان جەرگە ەندى كىلەڭ شەكەسىنەن ميى اعىپ تۇرعان ىعاي مەن سىعايلار لەگى كەلەدى ەكەن دەپ. مىنالارىڭ بولمادى، جولداستار! مەن ءوز ويىمدى ايتتىم، باس كەسپەك بولسا دا، ءتىل كەسپەك جوق. بار دەسەڭدەر دە ەندىگىسىن وزدەرىڭ بىلەرسىڭدەر. ىزىمە يت قوسىپ، قارا ماشينامەن ىزدەي قالساڭدار، مىنا الماتى وبلىنىڭ ىرگەسىندە جاتقان «ىرگەلى» دەگەن شاعىن اۋىلدان تابارسىڭدار. سوزىمنەن جالتارىپ قاشپايمىن، قارا شابادانىمدى جيناپ، دايىن وتىرامىن. بولماي ما، قۇرىلتايدىڭ تورىنە، بيىك مىنبەرگە ەڭ قۇرىعاندا ءبىز سياقتىلاردى شىعار. ايتامىز، ايتۋ كەرەك بولعان جەرىندە، شەگەلەپ، جەتپەي جۇرگەن جەتەلەرگە جەتكىزىپ، ەلگە كەرەك اڭگىمەنى، مەرزىم-مولشەرىمەن، بۇيرەكتەن سيراق شىعارماي-اق. زاڭىنا دا، ىشكى-سىرتقى ساياساتىنا دا ارالاسامىز، قولدان كەلگەنشە. ويتكەنى، وتىز جىل بويى ءتۇرلى سالادان ءبىلىم مەن تاجىريبەنى سول ءۇشىن جىيدىق. ەسەسىنە، «قۇدا دا تيىش، قۇداعي دا!» ايتپەسە، ازىرگە مىنالارىڭ جاراماي تۇر، ءتىپتى، ۇيات بولعان سياقتى.

بەرىك جءۇسىپوۆ

Abai.kz