بيتكويندى بۇرىننان «ساندىق التىن» دەپ اتايدى. بۇگىندە كريپتوۆاليۋتاعا 742 ميلليونعا جۋىق ادام يەلىك ەتەدى، بۇل جەر شارى تۇرعىندارىنىڭ شامامەن ءاربىر ونىنشىسى دەگەن ءسوز.

كريپتوۆاليۋتانى ەڭ بەلسەندى مەڭگەرىپ جاتقان ەلدەر رەيتينگىندە سينگاپۋر قاتارىنان ءتورتىنشى جىل ءبىرىنشى ورىندى يەلەنسە، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى ەكىنشى ورىندا تۇر. تۇتاس سالا پىكىرىنە قۇلاق اساتىن بەدەلدى تۇلعا استانانى ءدال وسى كوشباسشىلارمەن سالىستىردى.

استانا دۋبايدىڭ نەمەسە سينگاپۋردىڭ جولىن قايتالاۋى مۇمكىن. مۇنداي بولجامدى امەريكاندىق كاسىپكەر ءارى ينۆەستور بالادجي شرينيۆاسان سينگاپۋردا وتكەن The Network State Conference كونفەرەنتسياسىندا ايتتى، دەپ حابارلايدى @toughbuthones تەلەگرام-كانالى. Coinbase كريپتوبيرجاسىنىڭ بۇرىنعى تەحنيكالىق ديرەكتورى قازاقستاننىڭ ەلورداسىن ادەمى، كۇتىمدى ءارى تاڭعالارلىقتاي تازا قالا دەپ اتاپ، كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىن Alatau City جوباسىنا ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىردى.

بۇل سوزدەر الەمدىك كريپتوۆاليۋتا نارىعىنا ىقپال ەتەتىن شەشىم قابىلداۋشى تۇلعالاردىڭ الدىندا ايتىلدى. Marina Bay Sands كەشەنىندەگى كونفەرەنتسياعا 3 500-گە جۋىق ادام قاتىستى.

زالدا كىمدەر بولدى؟

قوناقتاردىڭ اراسىندا Ethereum جەلىسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ۆيتاليك بۋتەرين بولدى. مۇنداي جەلىدە ورتالىقسىزداندىرىلعان قارجىلىق سەرۆيستەر، ساندىق كوللەكتسيالار جانە سمارت-كەلىسىمشارتتارعا نەگىزدەلگەن مىڭداعان قوسىمشالار جۇمىس ىستەيدى.

ريچارد تەنگ ساۋدا كولەمى بويىنشا الەمدەگى ەڭ ءىرى كريپتوبيرجا — Binance كومپانياسىن باسقارادى. كومپانيانىڭ ءوزى 300 ميلليوننان استام تىركەلگەن پايدالانۋشىسى بار ەكەنىن حابارلايدى.

ولاف كارلسون-ۆي بلوكچەين-جوبالارعا قارجى قۇياتىن العاشقى ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ ءبىرى — Polychain Capital كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاپ، ونى باسقارىپ كەلەدى. ول وسى سالاداعى مانسابىن ءدال سونى Coinbase كومپانياسىنىڭ العاشقى قىزمەتكەرى رەتىندە باستاعان.

شرينيۆاسان دەگەن كىم؟

شرينيۆاسان The Network State كىتابىنىڭ اۆتورى رەتىندە تانىمال. وندا ول ينتەرنەتتە قالىپتاسقان قوعامداستىقتاردىڭ جەر تەلىمىنە قالاي يە بولىپ، مەملەكەتتەرمەن وزدەرىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ جانە جۇمىس ىستەۋ ەرەجەلەرى تۋرالى قالاي كەلىسە الاتىنىن سيپاتتايدى.

2026 جىلدىڭ جازىندا ونىڭ Network School مەكتەبى ءوز جۇمىسىن قازاقستانعا كوشىردى. شرينيۆاسان ءبىزدىڭ ەلمەن جاڭا كامپۋس قۇرىلىسىن جانە جىل سايىنعى Network State كونفەرەنتسياسىن وتكىزۋدى كوزدەيتىن بەس جىلدىق مەموراندۋمعا قول قويدى.

شىلدە ايىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ شرينيۆاسانمەن اقمولا وبلىسىندا كەيىننەن Alatau City-گە وتەتىن حالىقارالىق تەحنوحاب قۇرۋ ماسەلەسىن تالقىلادى. سول كەزدە بۋراباي اۋدانىنداعى تەحنولوگيكالىق قوعامداستىق — Network City جوباسىنىڭ جوسپارلارى تانىستىرىلدى. شرينيۆاسان Network School جوبالارى مەملەكەتتىك بيۋدجەت قاراجاتىنسىز، جەكە ينۆەستورلار ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

الاتاۋ نە ۇسىنادى؟

الاتاۋعا ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىرۋ زاڭعا سۇيەنەدى. 2026 جىلدىڭ مامىر ايىندا پرەزيدەنت «الاتاۋ قالاسىنىڭ ارناۋلى قۇقىقتىق رەجيمى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا قول قويدى.

قۇجات ساندىق اكتيۆتەر مەن كريپتوۆاليۋتالار ءۇشىن ارنايى رەجيمدى جانە «الاتاۋ رەزيدەنتى» مارتەبەسىن ەنگىزەدى. بۇدان بولەك، زاڭ ينۆەستورلارعا بەرىلەتىن كەپىلدىكتەردى، سالىق-بيۋدجەت ساياساتىن، قالا قۇرىلىسى مەن جەر قاتىناستارىن رەتتەيدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ پايىمداۋىنشا، Alatau City وڭىردەگى تاۋارلار مەن قىزمەتتەر ءۇشىن كريپتوۆاليۋتامەن تولەم جاساۋعا بولاتىن العاشقى تولىق ساندىق قالاعا اينالۋى ءتيىس. قالا قۇرىلىسى بويىنشا باس كونسۋلتانت رەتىندە سينگاپۋرلىق ساراپشى تاڭدالدى، سوندىقتان سينگاپۋرمەن سالىستىرۋدىڭ پراكتيكالىق نەگىزى بار.

دۋباي مەن سينگاپۋردىڭ جولى

دۋباي ءوزىنىڭ اعىلشىن قۇقىعىنا نەگىزدەلگەن جەكە سوتتارى بار دۋباي حالىقارالىق قارجى ورتالىعى ارقىلى بانكتەر مەن ينۆەستيتسيالىق قورلاردى وزىنە تارتتى. سينگاپۋر جىلدام رۇقسات بەرۋ جۇيەسىنە، تومەن سالىقتارعا جانە قارجىلىق تەحنولوگيالارعا ارنالعان رەتتەۋشىلىك «قۇمسالعىشتارعا» ارقا سۇيەدى.

ۇقساس قۇرالدار قازاقستاندا دا بار. 2018 جىلدان باستاپ ەلوردادا اعىلشىن قۇقىعى قاعيداتتارىندا جۇمىس ىستەيتىن ءوز سوتى مەن اربيتراجى بار «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى (احقو) جۇمىس ىستەيدى. الاتاۋ بۇل جۇيەگە تەحنولوگيالىق جانە كريپتوگرافيالىق جوبالارعا ارنالعان بولەك رەجيمدى قوسادى.

جاسلان ماديەۆتىڭ ءرولى

باسىلىم اۆتورى شرينيۆاسانمەن بايلانىس ورناتقان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى — جاساندى ينتەللەكت جانە ساندىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ۇلەسىن ەرەكشە اتاپ وتەدى. ماديەۆ كريپتوسالانى ىشتەن جاقسى بىلەدى. 2024 جىلى مينيستر بولىپ تاعايىندالعانعا دەيىن ول Binance Kazakhstan باس مەنەدجەرى بولعان، ال ءبىلىمىن كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتى مەن ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىندا (MIT) العان.

ماديەۆ باسقاراتىن مينيسترلىك قازان ايىنىڭ باسىندا استانادا AI & Digital Bridge فورۋمىن ۇيىمداستىردى. فورۋمنىڭ اشىق باعدارلاماسى 47 مىڭنان استام ادامنىڭ قاتىسۋىن جينادى، ال HackAlem AI حاكاتونى الەمدەگى ەڭ ءىرى جاساندى ينتەللەكت حاكاتونى رەتىندە گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەندى. فورۋمنىڭ حەدلاينەرلەرىنىڭ ءبىرى شرينيۆاسان بولدى، سوندىقتان ول سينگاپۋردا قازاقستان ەلورداسى تۋرالى جاڭا جەكە اسەرلەرىمەن ءبولىستى.

قاراجات ەرەجەسى انىق ەلدى تاڭدايدى

Network School-مەن اراداعى مەموراندۋم قازاقستاندا جىل سايىن Network State كونفەرەنتسياسىن وتكىزۋدى كوزدەيدى. سينگاپۋردا شرينيۆاساندى تىڭداعان ينۆەستورلارعا الاتاۋدى ءوز كوزدەرىمەن كەلىپ كورۋگە جاقسى سەبەپ بار.

قازاقستان ءوز تاڭداۋىن جاسادى. كريپتوۆاليۋتا ءبىزدىڭ ەلدە زاڭعا، سوتقا جانە ارنايى رەجيمگە يە بولدى. ينۆەستورعا بۇدان ارتىق ەشتەڭە دە قاجەت ەمەس. وعان تۇسىنىكتى ەرەجەلەر ماڭىزدى جانە ول مۇندا سونى كورىپ وتىر.

Marina Bay Sands-تا ايتىلعان قاراجات تاڭداۋ جاساي الادى. ولار وزدەرىن كۇتىپ تۇرعان جەرگە بارادى. استانانى قازىردىڭ وزىندە «كەلەسى دۋباي» دەپ اتاپ ۇلگەردى. ەندىگى كەزەك — ينۆەستورلاردا.

Abai.kz