قۋانىش ەدىلحانتەگى، تاڭىرلىك سەنىم قازاقتىڭ سالت-داستۇرىمەن تامىرلاسا بايلانىسقان سەبەپتى ەشقاشان ۇمىتىلماق ەمەس.

بۇرىنعى قازاق يسلامى سالت-داستۇرگە تيىسكەن جوق — «اللا ول — ءتاڭىر» دەۋمەن قۇلاققا ءسىڭىرىپ كەلە جاتتى. جۇرت ول ءۇشىن ەلەڭدەي قويعان ەمەس...

ەندىگى يسلام قازاقتىڭ بار سالت-ءداستۇرىن ارابيادان كەلگەن، يسلامنان پايدا بولعان دەپ، ءبىزدىڭ حالىقتىڭ كونەدەن كەلە جاتقان تاڭىرلىك سەنىمىنىڭ ءتول ماعىناسىنا قارسى شىعا باستاپ ەدى — سول زاماتتا-اق قازاق ساناسى «ءوز ءتاڭىرى بارىن» ەسكە تۇسىرە قويدى، ونى اشىق ايتا باستادى.

ياعني، وسىدان «قازاقتىڭ تاڭىرلىك تۇسىنىگى — قازاق دەگەن حالىقتىڭ ءوزىنىڭ ءتۇپ تاريحىن، سالتىن، مادەنيەتىن، دۇنيەتانىمىن قورعاۋ يممۋنيتەتى» دەگەن قورىتىندى جاساۋعا بولادى. بۇل وسىلاي ەكەنى قازىر انىق كورىندى.

بۇل ۇلتتىق سانانى كۇشەيتىپ، ۇلتتىعىمىزدى ۇلىقتاۋعا قاتتى قىزمەت ەتەدى.

ال قازىرگى مەملەكەتتىگىمىز ۇلتتىعىمىزبەن بايلانىستى بولعاندىقتان، ءبىز تاڭىرلىك سەنىمنىڭ «تاۋەلسىزدىكتى قورعايتىن نانىم-سەنىم، دۇنيەتانىم، مادەني ءارى يدەولوگيالىق پرينتسيپ (ۇستانىم)» ەكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك.

قوعامنىڭ دامۋ زاڭدارىنا سايكەس، مەملەكەتىمىز وركەنيەتتىك باعىتتا كۇشەيگەن سايىن، ءدىننىڭ ءرولى السىرەي بەرەدى.

ال «شەكسىز الەم قالىبىنداعى تاڭىرلىك سەنىم» سالت-داستۇرمەن بىرگە ورگانيكالىق بايلانىستا بولا وتىرىپ، كۇشەيە تۇسەدى.

ويتكەنى الەم قالاي شەكسىز بولسا، ونىڭ قۇپياسىن بىلۋگە دەگەن ۇمتىلىس تا — شەكسىز!

بۇل — تابيعاتپەن ەتەنە ءومىر سۇرگەن، كوشىپ-قونعان قازاق حالقىنىڭ اشىق ساناسىنىڭ فورماسى.

ال دۇنيەدەگى بار نارسەنى، سونىڭ ىشىندە ادامنىڭ ويلاۋ قالىبىن دا، مىنەزىن دە، ارەكەتىن دە الدىن الا رەتتەپ، «كىتاپ، حاديس» دەپ رەگلامەنتتەپ قويعان يسلام — جابىق سانا فورماسى.

ال قازاق جانى قاپاستى قالامايدى — ەركىندىك — ونىڭ بولمىسى!

مىنە، ماسەلە ءتۇيىنى وسىندا!

قۇرمەتپەن،

ءابدىراشيت باكىرۇلى, فيلوسوف

Abai.kz