Seysenbi, 22 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107374. Jazılğandar — 102064. Qaytıs bolğandar — 1671
46 - söz 1292 6 pikir 31 Şilde, 2020 sağat 12:37

Bir qazaq bar...

BİR QAZAQ BAR, bügingi mıltıqsız maydannıñ qwrbandarı kün sayın köbeygenin bilip twrıp, bir otbasınıñ birden eki, tipti üş adamı ömirden ötip jatqanın estip-körip otırıp osınıñ esebinen bayudı, eki asap qaludı kökseytin. Jas-käri dep tañdamay jan-jağın jalmap jatqan indettiñ qwrığına öz tüspese, aynalası aman bolsa, Allağa şükirlik etip, töñiregine meyirimmen qarauğa bolmas pa edi. Meyirim degen – bireuge üyip-tögip birdeñe satıp alıp beru nemese oñdı-soldı dünie taratu emes, izgilik pen adamgerşilik. «Qayğığa qanı tasımastıñ bayğwsqa janı aşımas» degen, BILİK qarapayım qazaqtıñ tilin, janın, köñil küyin tüsinuge beyil emes. Däl bügin bilik üşin adamnıñ adaldığı, adamgerşiligi, wltşıldığı mülde qajetsiz. Bilikke, bilik ilegen qoğamğa aytqanına köner, aydauına jürer –köngiş, ergiş, mülgigiş, ıñğaylı da qolaylı, jağımpazdıqtıñ jarapazanın aytqış qwlminezdiler ğana kerek. Qoyması jarılıp ört şalsa da, su basıp üyi qwlasa da özinşe tırbanğan qara halqınan alşaqtap ketken bilik jaylı aytarğa söz joq.

Bilik basındağılar turalı söz qozğamay-aq qoyalıq, «kisideginiñ kilti – aspanda» degen, därihanaşılar jaylı da jaq aşpayıq, künkörisin jeke köligimen tauıp jürgen qarapayım jürgizuşilerden, yağni är adam özimizden bastayıqşı...

500 teñgege baratın jerge 1000 teñge swraytındardıñ köbeygeni ras qoy. Aldın ala jazılıp, komp'yuter tomografiyasınan ötu üşin kezegin kütip otırğandardıñ üstinen aqşa jasap qalğısı keletin quayaqtar da payda bolıptı. Aram jolmen qazaqtıñ üstinen payda tapqısı keletin qazaq qaydan şıqqan? Mwnday arampiğıldı pısıqay boludı meyirimdi, imandı, köñilge qaraudı biletin bizdiñ wlttıñ balası qay kezde, qay jerde jürip üyrengen? Wrımtal sätten köldeneñ tabıs tabudı qaşan käsipke aynaldırğan? Az qazağıñdı bauday qırqıp jatqan indetten öziñniñ sau, töñiregiñniñ tügel jürgendigi üşin ğana şükir etseñ bolmas pa...

Auırıp twrğan jandardıñ, aydıñ-künniñ amanında bwl indetke bir emes, birneşe jaqının bergen qamköñil adamdardıñ üstinen bwlay payda tapqısı kelgender – innen şığıp, itten tuğandar şığar, sirä. Tärtip pen wyat qalmağan wlttan namıs ta alşaqtaytın siyaqtı. Namısımız qalsa, süringenge süyeu bolıp, jığılğandı jwdırıqtamas edik qoy. «El aldında jürsiz, sizdi tıñdaydı ğoy, aytıñızşı», – deydi mağan irgedegi körşimnen bastap, auıldağı ağayınğa deyin. Tırbanıp künin körip jatqan qarapayım qazaq menen ümit kütetinine osındayda wyalıp qalam. Öytkeni kimge ne dep aytarımdı da bilmeymin. Qaljırağan halqınıñ qajımas serigi bolarlıq, jön siltep, iek qağarlıq aqsaqal tappağandıqtan da keudemnen öksik ketpeydi. Közi aşıq adamnıñ bäri jelide otır, aytılıp ta, jazılıp ta jatır. Biraq kereñ qoğam, jemqor jüye, enjar bilik... Selt etpeytin meñireu meken, meşel medicina, oysız adam. Dendep alğan, siñip baradı.

BİR QAZAQTAR BAR, eli üşin şırıldap jürgender! Bizde «qwlağandı wrğızğandı emes, twrğızğandı qadirle» degen söz bar. Qay däuirde de qazaqtıñ qızdarı mıqtı bolğan bügin de qazaqtıñ Aynwrı ekiniñ biri bara bermeytin täuekelge barıp jatır. Qayrat Joldıbay bauırımızdıñ bastaması da osığan dälel. Dertine şipa izdep sansırağan eline demeu bolıp, qayırımdılıqpen aynalısıp jatqan osınday adamdardıñ şamañ kelgenşe bir jağına şığısudı jön sanaysıñ, tipti mindet-parızday qabıldaysıñ!

BİR ADAM BAR, aytalıq, ol – äldebir jekemenşik medortalıqtıñ qojayını. Däl qazirgi kezeñde qojayın retinde küni-tüni demalıssız jwmıs istegenimen, rentgenge, komp'yuter tomografiyasına tüsiru arzan ba, kez kelgen adam tüse ala ma, halqıña, otandasıña jağday jasadıñ ba? Ol – ol ma, Aral qalasında äli künge deyin komp'yuter tomografiyasına tüsip ökpeni teksertetin qwrılğınıñ bolmağanın estip jağamdı wstadım. Arığa ketpey bergi on jılda alıp zauıt salmay-aq qoy, adam densaulığın jaqsartuğa jağday jasalınbasa, jasay almasa, bizge sansız basşı men sansız deputattıñ keregi ne? Medicinağa bölingen qıruar qarjı kimniñ qwlqınına ketti? Älgi «100 mektep, 100 auruhanañ» qayda? Eñ bolmasa, osınday qısıltayañ kezde bağanı qadağalap, bärine qoljetimdi qızmet türi körsetiluin talap etken atqaminer boldı ma?

«Qwdaydan qorıqpağannan qorıq» degendi aytqan qazaq edik... Özimiz az-aq, aua jetpey tınısı tarılıp, qos ökpesi qabınıp twrğan qazaqpız. Bireudiñ sözin bireu kötere almay jüyke jwqarğan uaqıtta ärqaysısımızdıñ qolımızdan eñ joq degende özgege jılı söz aytıp, adamgerşilikten attamau keledi. Ar men aqıldı kir juıtpay saqtaytın adamdıq minezden arılmayıqşı. Qwdayım, qazağımnıñ peyilin ala körme!

Qay jerine jarmassa da irip, eskirgen mataday küldirep twrğan, tiip ketse, iriñi ağatın biteujaraday bolıp jemqorlıq indeti asqınıp şirigen memleketiniñ qay jağınan şığıp jaqsartarın bilmey jatqan Prezidentke keyde janım aşidı. Aqıl aytar abızdan göri jağımpaz jalpaqşeşeyi köp ortasına adaspauğa, batıl qadam jasauğa ıqpal ete biletin wltşıl , sanalı azamattar köptep jinaluına sebep bola kör degen tilek tileuden basqa qoldan keler qayran joq.

Qwday tübiniñ qayırın bersin! Qazaqqa janı aşitın tek qazaq qana. Aman bolayıqşı!

Jaylauımdı ört, jwrtımdı dert şalmasın!

Bekjan Twrıstıñ jazbası

Abai.kz

6 pikir