Särsenbi, 8 Säuir 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 704. Jazılğandar — 51. Qaytıs bolğandar — 6
Jañalıqtar 1665 0 pikir 25 Säuir, 2013 sağat 01:20

Janna Jürgenbaeva. «Qazaqstandıq jol»

Täuelsiz Qazaqstan  jahandıq damu kezeñinde öziniñ işki jäne sırtqı  jolın ayqındağan jas memleket. Bügingi kezde Qazaqstanda jürgizilip otırğan reformalar täjirbiesiniñ nätijeli ekendigin halıqaralıq sarapşılar ğana emes, sonımen birge älemdegi bastı memleketter liderleriniñ özderi de moyındap otır.

Qazaqstannıñ köşbasşılığı sätti tañdap alınğan ötpeli däuirdiñ sayasi-ekonomikalıq ülgisine negizdelgen. Ol - küşti prezidenttik bilik jäne oğan qosa jedel de qarqındı ekonomikalıq reformalar. Bizdiñ ülginiñ mäni memlekettik bilikti älsiretpesten, narıqtıq ekonomikanıñ negizderin jasauğa jäne demokratiyalandıruğa bağıttalğan, tübegeyli reformalardıñ jiıntığına sayadı.

Eger de «Qazaqstandıq jol» turalı aytatın bolsaq, ärine, bwl jol tek ekonomikalıq ülgini tañdauğa ğana qatıstı emes. Bwl - jalpı konstituciyalıq erejelerdi ğana emes, sonımen birge sayasi rejimdi, infraqwrılımdı jäne konfessionaldıq qatınastardı qamtitın sayasi da ülgi. Bwl asa bay auqımdı dünie jäne däl osı mäselelerde Qazaqstan ülgi alarlıq memleket retinde bükil älemge äygili boldı. Bwl tabıstar dünie jüzinde jäne öz işimizde asa joğarı bağalanıp otır. Elimizdiñ barlıq öñirinde  etnostıq jäne dini özara tüsinistiktiñ saqtaluı köp jağdaylarda qazaqstandıq joldı ayqındap twr. Ol öte näzik tepe-teñdikten qwrılğan, sondıqtan onı bwzıp alu jağdaydı twraqsızdandıruğa aparıp soğarı anıq.

Täuelsiz Qazaqstan  jahandıq damu kezeñinde öziniñ işki jäne sırtqı  jolın ayqındağan jas memleket. Bügingi kezde Qazaqstanda jürgizilip otırğan reformalar täjirbiesiniñ nätijeli ekendigin halıqaralıq sarapşılar ğana emes, sonımen birge älemdegi bastı memleketter liderleriniñ özderi de moyındap otır.

Qazaqstannıñ köşbasşılığı sätti tañdap alınğan ötpeli däuirdiñ sayasi-ekonomikalıq ülgisine negizdelgen. Ol - küşti prezidenttik bilik jäne oğan qosa jedel de qarqındı ekonomikalıq reformalar. Bizdiñ ülginiñ mäni memlekettik bilikti älsiretpesten, narıqtıq ekonomikanıñ negizderin jasauğa jäne demokratiyalandıruğa bağıttalğan, tübegeyli reformalardıñ jiıntığına sayadı.

Eger de «Qazaqstandıq jol» turalı aytatın bolsaq, ärine, bwl jol tek ekonomikalıq ülgini tañdauğa ğana qatıstı emes. Bwl - jalpı konstituciyalıq erejelerdi ğana emes, sonımen birge sayasi rejimdi, infraqwrılımdı jäne konfessionaldıq qatınastardı qamtitın sayasi da ülgi. Bwl asa bay auqımdı dünie jäne däl osı mäselelerde Qazaqstan ülgi alarlıq memleket retinde bükil älemge äygili boldı. Bwl tabıstar dünie jüzinde jäne öz işimizde asa joğarı bağalanıp otır. Elimizdiñ barlıq öñirinde  etnostıq jäne dini özara tüsinistiktiñ saqtaluı köp jağdaylarda qazaqstandıq joldı ayqındap twr. Ol öte näzik tepe-teñdikten qwrılğan, sondıqtan onı bwzıp alu jağdaydı twraqsızdandıruğa aparıp soğarı anıq.

Büginde halqımızdıñ danalığı, keñdigi men sıylastığınıñ arqasında  etnikalıq tegine, äleumettik, dini jäne de şığu tegine qaramay qazaq eli özinde meken etken barşa  wlttıñ wyısuına negiz bolıp otır. Täuelsizdigimizdiñ ornığuınıñ eñ qiın jıldarında halıqtıñ kemeldigi men eldiñ Twñğış Prezidenti - N. Ä. Nazarbaevtıñ qayratkerligi men jürgizip kele jatqan saliqalı sayasatınıñ nätijesinde Qazaqstanda etnosaralıq janjal men qoğamnıñ bölinuine jol berilgen joq.

Bizdiñ wlttıq birligimiz, etnikalıq şığu tegine qaramastan, ärbir adamnıñ joğarı deñgeyde Qazaqstan jäne onıñ bolaşağımen etene biriguine negizdelgen.

Qanday da bir eldiñ azamatı bolu - är adamnıñ tağdırı. Alayda, adamdar ärqaşan tañdau qwqığına ie. Biz tereñ dara sipattağı tañdauımızdı jasadıq. Sebebi bizdiñ ortaq elimiz, ortaq otanımız bar, ol - Täuelsiz Qazaqstan. Tarihi tağdırımızdıñ ortaqtığın tüsinu jäne osı tañdaudı tüysine bilu - eldiñ barşa azamatın biriktiretin eñ bastı negiz.

Bir memlekette twrıp, özge eldiñ zañına bağınıp ömir süru, azamattıñ barlıq qwqığına ie bola otırıp, biraq onıñ mindetterin orındamau mümkin emes. Qwqıqtar men mindetterdiñ mwnday birligi bizdiñ tağdırımızdı da, bolaşağımızdı da bir arnağa qosadı.Ortaq bolaşağımızdı birlese qalıptastırmay tağdırlasa ömir süru mümkin emes.

Täuelsizdik alğannan soñ biz öz memleketimizdi birlese qwru jolında birge eñbek ettik. Sodan bergi jıldarda biz, bärimiz, küşti, quattı, zamanaui memleket  Eldiñ egemendigi, onıñ territoriyalıq twtastığı, qauipsizdigi, ekonomikalıq damuı, qoğamdıq kelisimi - bizdiñ birlese etken eñbegimizdiñ nätijesi.

Köpwlttı elimizdegi tatulıq pen kelisim, mädenietter men dinderdiñ ündesui älemdik etalon retinde tanılıp, Qazaqstan jahandıq konfessiyaaralıq ünqatısu  ortalığına aynaldı.

Toleranttıq jağday äleumettik-ekonomikalıq jäne sayasi ilgeri basudıñ ajıramas şartı bolıp tabıladı. Bizdiñ memlekettiñ türli konfessiyalardıñ özara is-qimıl jasau jönindegi täjiribesin halıqaralıq wyımdar men şeteldik äriptester, sonıñ işinde Birikken Wlttar Wyımı (BWW), Atlantikalıq Kelisim Wyımı (AKW), Europadağı qauipsizdik jäne ıntımaqtastıq jönindegi wyımı (EIQW), YAdrolıq sınaqtarğa jappay tıyım salu turalı şart wyımı (YASJTSW), Şanhay Intımaqtastıq Wyımı (ŞIW),  Islam Konferenciyası Wyımı (IKW), Täuelsiz Memleketter Dostastığı (TMD), Europa Keñesi(EK) joğarı bağalauda.

Elimizde adamzattıñ ortaq igiligi üşin türli dinderdi wstanuşılardıñ, halıqtar men memleketterdiñ arasındağı özara qwrmetteudi, tüsinistikti jäne ıntımaqtastıqtı jaqsartuğa bağıttalğan dinder men mädenietter dialogın ilgeriletu jolındağı izgi bastaması Qazaqstannıñ 2003 jıldan bastap, är üş jıl sayın ötkizip otıratın «Älemdik jäne dästürli dinder köşbasşılarınıñ s'ezi» osınıñ ayğağı.

Memlekettiñ mindetterinen tuındaytın din salasındağı ärkimniñ ar-ojdan bostandığına konstituciyalıq qwqığın qamtamasız etu sayasatı eldegi wlttıq birlikke jäne qoğamdıq kelisimge bağıttalıp otır. Memlekettik sayasattıñ negizgi qağidattarı - barlıq etnikalıq jäne konfessiyalıq toptardıñ ökilderine teñ qwqıqtar beru, sonday-aq olardıñ mädeni ortalıqtarı men dini birlestikteriniñ jwmıs isteui üşin qolaylı jağdaylar jasau bolıp tabıladı. Qazaqstannıñ qwqıqtıq baza negizine barlıq azamattardıñ etnikalıq nemese dini wstanımına qaramastan, qwqıqtarı men bostandıqtarınıñ teñdigin qamtamasız etetin azamattardıñ azamattıq jäne sayasi qauımdastığı qalıptasqan.

Qazirgi zamannıñ mañızdı mindetteriniñ biri - memleket pen dini birlestikterdiñ özara is-qimıl jasauınıñ ülgisin jetildiru. 2011 jıldıñ 25 qazanında öz küşine engen Qazaqstan Respublikasınıñ «Dini qızmet jäne dini birlestikter turalı» Zañın qabıldau halıqtıñ ruhani ömirin jetildiru, dini birlestikterdiñ qızmetin retteu, memleket pen konfessiyalardıñ özara is-qimılın arttıru jolındağı mañızdı qadam boldı. Zañnıñ negizgi erejelerin iske asıru din salasın qwqıqtıq retteuge mümkindik berip, din salasındağı memlekettik sayasattı  odan äri jetildirude sebepşi faktorğa aynaldı.

Jaziraday keñ baytaq qazaq jerinde qazaq wltımen birge 130-dan astam wlt pen etnostıq top ökilderi, sonımen qatar 17 konfessiya ökilderi dostıq qarım-qatınasta ömir sürip jatır, sonday-aq ärbir halıq töl tuma mädenietin, tilin,dinin,dilin saqtap  baqıttı ğwmır keşude. Qazaqstan Respublikası Prezidentiniñ Jarlığımen eldegi qoğamdıq twraqtılıq pen wltaralıq kelisimdi nığaytu maqsatında 1995 j. 1 naurızında qwrılğan "Qazaqstan halqı Assambleyası"barlıq azamattardıñ etnikalıq wstanımı men dini senimine qaramastan, teñ qwqılı bolu jäne erkin damuınıñ qağidattarına negizdelgen sayasattı iske asırumen qatar, etnikaaralıq qatınastar sonday-aq, konfessiyaaralıq qatınastar üşin de biregey ortaq şañıraqqa aynaldı.

Qazaqstan jahandıq jäne wlttıq, dinaralıq deñgeyde payda bolatın sınaqtar men qauip-qaterler ayasında tuındağan swraqtardı üzdiksiz talqılap, öz müddesin negizge ala otırıp oñtaylı şeşimder şığarıp, qoldanısqa engizui  qajet. Atalğan igilikti isterdi jüzege asırılıp, orındaluında  2013 jıldıñ 25 säuirinde Qazaqstan Respublikası din isteri agenttiginiñ wyımdastıruımen ötetin «Qazaqstan-ortaq üyimiz» attı halıqaralıq konferenciyasınıñ ülesi zor.

Arı qaray, jahandanu kezeñindegi «Qazaqstandıq joldıñ» tağı bir ölşemi - qauipsizdik. YAdrolıq qarusızdanudan, aymaqtıqjäne älemdik derjavalarmen şekaranı anıqtaudan, lañkestikpen küresuden jäne äskeri-sayasi toptardan bastap, jeke adamnıñ qauipsizdigine deyingi mєselelerdiñbarlığı - osı jürip ötken ülken joldıñ belesteri. Ärine, bwl jetistikter men eleuli tabıstar Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti N.Ä.Nazarbaev esimimen tikeley baylanıstı. Elbası elimiz üşin kürdeli jäne qiın kezeñde onıñ ayağınan tik twrıp ketip,  twraqtı damuı üşin jauapkerşilikpen qızmet atqardı. Ol beybitşilik pen kelisim, kemel damu men twraqtılıqtı arqalağan güldenu men tabısqa qol jetkizuge asıqqan täjiribeli lider. Ötken 20 jıl işinde elimiz  ülken sayasi, äleumettik, innovaciyalıq damudıñ şıñdarına jetti.

Elimizdiñ aldınan jaña perspektivalar aşıldı. Alayda, birneşe jıldan beri älem mazasız küykeşude. Dağdarıs jahandıq deñgeyde eñserilgen joq jäne älemdik qoğamdastıq qısımdı turbulentti jağdayda twr. Qazirgi älem barlıq plyusterimen jäne minusterimen tötenşe deñgeyde özara baylanıstı bolıp otır. Bwl - barlıq elder de eseptesuge tiisti şındıq. Onıñ ülken, ortaşa jäne şağın elderdiñ bärine de qatısı bar.

Osınıñ barlığı memleketten ke­sim­di äleumettik sayasat jürgizudi talap etedi. Täuelsizdik jıldarında Qazaq­stan­da äleu­mettik memlekettiñ berik irgetası qalandı. Qazaqstan ob'ektivti türde ortaşa Europa elderiniñ äleumettik damu sapası deñgeyine jaqındadı.Qazaqstandıqtardıñ ömir ülgi-qalıp­tarı twraqtı türde joğarıladı. Biraq bizdiñ azamattarımızdıñ twraqtılıq pen igi­lik jemisterin qanşalıqtı tiimdi paydalanıp kele jatqanı mañızdı mäsele bolıp tabıladı.

Elbası N.Ä. Nazarbaevtıñ jıl sayınğı Qazaqstan halqına Joldauında, Qazaqstan-2030 strategiyası  men memlekettik bağdarlamalarda bastı bağıtäleu­mettik-ekonomikalıq jañğıru bolıp tabıladı. Al äleumettik mäselelerdi keyingeqaldıruğa bolmaydı. Bwl, öz kezeginde, jahandıq dau­ıl­darğa qarsı twra alu üşin jahandıq tw­raq­sızdıq jağdayında, jaña ğasır jağ­dayında, Qazaqstan qoğamı qanday boluı kerek degen swraqtarğa jauaptı talap etedi.Bizdiñ eldeäleu­met­tik sayasat ornıqtı, arı qaray damu  üşin tağı ne isteu kerek?

Bügingi tañda  ötken jüz jıldıqtıñ 60-şı jıldarında keñinen taralğan tw­tınu­şı­lıq qoğam twjırımdamasınıñ elesi ayqın seziledi.Twtınudıñ bwl ideologiyasıbül­diruşi bolğanına bügin bükil älem erekşe köz jetkizip otır. Ol älemniñ damı­ğan elderinde jappay äleumettik ma­sıl­dıq tuındattı jäne jahandıq dağ­darıstıñ bastı sebepteriniñ biri bolıp tabıladı.Tek bükil älemde ğana emes, sonday-aq tipti damığan elderde jüzege asırıluı mümkin bolmaytın bwl jalğan ideyağa sındarlı balama tabu kerek.Jäne mwnday balama Jalpığa Ortaq Eñbek Qoğamı ideyası bolıp tabıladı.Aqır ayağında, älemdik örkeniettiñ barlıq qwndılıqtarı, barlıq ekono­mi­kalıq jäne mädeni baylıqtar virtualdı qarjı instituttarımen emes,adam­nıñ eñbegimen jasaladı. Sondıqtan Qazaqstannıñ äleumettik jañğırtu sayasatınıñ negizişınayı öndiristik eñbek bolıp tabıladı. Mwnı jüzege asıratın jol, Eñbekpen qamtu - 2020, Biznestiñ jol kartası - 2020, Aumaqtardı damıtu, «Qol jetimdi baspana - 2020»,  Bilim berudi damıtudıñ 2011-2020 jıldarğa arnalğan memlekettik bağdarlaması, Densaulıq saqtaudı damıtudıñ «Salamattı Qazaqstan» 2011-2015 jıldarğa arnalğan memlekettik bağdarlaması, Qazaqstan Respublikasında dene tärbiesi men sporttı damıtudıñ 2011-2015 jıldarğa arnalğan memlekettik  bağdarlamaları. Elimizdiñ erteñgi jarqın bolaşağın jüzege asıratın da, negizin qwraytın da bilimdi, parasattı, bilikti, mädenietti jastar. 2004 jılığı«Memlekettik jastar sayasatı tu­ralı» Qazaqstan RespublikasınıñZañında jas mamannıñ mär­tebesin qwqıqtıq twrğıdan  ayqındau,onıñ eñ tömengi äleumettik paketi jäne basqa da mäseleler qarastırılğan. 2012 jıldıñ soñına deyin jastardı tehnikalıq jäne käsiptik bilim aluğa jäne industriyalandıru bağdarlamasına qatısuğa ıntalandıru men tartudıñ naqtı şaraların äzirlenu üstinde. Bastı bağıt - jas qazaqstandıqtardı derbes ömirge, bastamaşıl eñbekke beyimdeudiñ tiimdi jüyesin qwru.

Qazaqstanda äleumettik jañğırtu jahandıq aqparattıq däuirde jüzege asuda. Bwl faktordı mindetti türde eskeru qajet.Jañğırtu üderisi, birinşiden, bükil qa­zaq­standıq sociumdı aqparattıq qoğam jağdayına bastauı tiis, ol älemdik damudıñ trendine tolıq säykes keledi. Jäne ekinşiden, Qazaqstanda ekonomikanıñ, äleumettik jüye men sayasattıñ bwljımas damuınıñ mañızdı faktorı bola alatınday aqparattıq-mädeni orta qwru qajet.Qazaqstanda aqparattıq tehnologiyalar re­kordtıq qarqınmen damuda. Aqparattıq keñistikti - kommunikaciyalıq jeliler men Bwqaralıq aqparat qwraldarın (bwdan äri BAQ) cifrlandıru joğarı qarqınmen jürude. Qoğamda halıqtıñ basım köpşiligi internet jelilerin üzdiksiz paydalanuda. İs jüzinde Qazaqstan memleketi qoğamdı jappay komp'yuterlendiruge jaqındatıp  keledi.Büginde aqparattıq faktordıñ barlıq öskeleñ rölin eskere otırıp, «Aqparattıq Qazaqstan-2030» Memlekettik bağdarlamasın äzirleytin uaqıt jetti.

Qazaqstan  damu ürdisi barsında älemdegi halıqaralıq wyımdarğa müşe bolumen qatar törağalıq isterdi qolğa alıp, täjiribesimen  bölisken, sonımen qatar,  halıqaralıq ekonomikalıq körmelerdi ötkizetin elge aynaldı. Qazaqstan 2010 jılı  EQIW-na törağalıq jasay  otırıp biz is jüzinde barlıq äriptesterimizdiñ keñ qoldauımen  EQIW-nıñ  bekitken josparın ilgeri jıljıtıp jüzege asıra aldıq. Qazaqstandıq törağalıqtıñ şeşuşi mindeti qauipsizdiktiñ irgeli mäseleleri boyınşa konsensus alañın keñeytu jäne nığaytu boldı. Biz EQIW-ğa barlıq qatısuşılardıñ qazirgi zamanğı qauip-qaterler men sınaqtardı tüsinuinde ortaq közqaras qalıptastıru üderisterin jalğastırdıq. Mwnıñ qazirgi zamanğı qauip-qaterlerdi sezinude üylesimdi is-qimıldar izdestiru üşin jäne, twtastay alğanda, Wyım işindegi senimdi nığaytu üşin mañızı erekşe zor boldı.

Qazaqstan BWW, AKW, EK, ŞIW, TMD, IKW jäne basqa bedeldi jahandıq jäne öñirlik qwrılımdar ökilderiniñ konsul'taciyaların ötkizu arqılı elder aralıq ünqatısulardı keñeytip, bwl üderiske innovaciya engizdi. EQIW-nıñ sayasi arenasında ortaq jäne bölinbeytin Euroatlantikalıq jäne Euraziyalıq qauipsizdik tüsinigi berik ornıqtı. Qazaqstan Wyımnıñ barlıq üş sebebi boyınşa däyekti jwmıs jürgizdi. Qarulanuğa jäne senim şaralarına baqılau rejimin jandandıru men nığaytu boyınşa wjımdıq küş-jiger jaña serpinge ie boldı.

EQIW pişini şeñberinde «sürlenip tastalğan» janjaldardı retteudiñ kelissöz üderisteri kökeykestilendirildi. Qazaqstan EQIW-nıñ İs basındağı törağası retinde EQIW-nıñ janjaldardı eskertu men olardıñ aldın alu, dağdarıstı jağdaylardı basqaru men janjaldardan soñğı oñaltu salalarınıñ äleuetin nığayttı. Taulı Qarabaq janjalın retteu, Qırğızstandağı sayasi dağdarıstı şeşuge belsene qatıstı. Qazaqstan osı eldegi jağdaydı twraqtandıruda, işki janjaldar saldarınan bolğan ekonomikalıq şığındardı qalpına keltirude mañızdı röl atqardı. Qazaqstan  EQIW-dağı äriptesterimizdi Auğanstandağı ahualdı beybit retteu üderisine, onıñ ekonomikalıq jağınan eñse tikteuine qazirgiden de belsendirek qatısuğa şaqırdı. Qazaq eli atalğan elge keñ kölemdi kömegin wsındı. Bizdiñ elimizde şamamen bir mıñ jas auğandıqtı asa qajetti beybit mamandıqtarğa oqıtu üşin qarjı bölindi. Azıq-tülik beru jüzege asırıldı. Qazaqstannıñ Auğanstandağı problemalar tüyinin şeşudegi ülesi EQIW-nıñ barlıq elderi üşin ülgi bolıp tabıladı.

Qazaqstannıñ EQIW-na törağalığı basqa memleketterdiñ  Ortalıq Aziyadağı birqatar qauipsizdik mäselelerine nazarın audarttı.Atap aytqanda, biz Aral probleması boyınşa  konferenciya ötkizip, EQIW pişininde su resurstarınan tapşılıq körip otırğan öñirdiñ su problemaların retteudiñ qwqıqtıq halıqaralıq negizi retinde «Su jäne qwqıq» bağdarlamaların qabıldau ideyasın ilgeri jıljıttıq. Bwl Qazaqstannıñ jahandıq ürdisterdi, EQIW-nıñ ekonomikalıq-ekologiyalıq sebeti mazmwnın esepke alğanda, jañğırtuğa qosqan ülesi boldı.Bütindey alğanda, Qazaqstannıñ EQIW-ğa törağalığı,  EQIW-nıñ bükil jwmısına ırğaqtılıq berdi. Biz osınau joğarı missiyanı atqaruğa ülken jauapkerşilikpen keldik jäne öz aldımızğa qoyğan maqsattardı tolıq jüzege asırdıq. 2010 jıldıñ 1-2 jeltoqsanında Astana qalasında ötken EQIW-nıñ  Sammitinde söylegen sözderinde memleketter men ükimetter basşıları,  delegaciyalar jetekşileri bizdiñ elimizdiñ EQIW-ğa törağalıq etudegi jigerli is-qimıldarına joğarı bağa berdi.

Öz täuelsizdiginiñ beleñ-alañında Semey yadrolıq poligonın jauıp, yadrolıq qarudan tolıqtay bas tartqan, Euraziyadağı integraciya ideyasın belsendi alğa aparuşı Qazaqstan özin tağı da älemdik qoğamdastıqtıñ jauaptı qatısuşısı retinde körsetti. EQIW-nıñ Astanada ötken Sammitiniñ Qazaqstanğa oñ ıqpalın tigizgenin de atap aytpasqa bolmaydı.  Ol bizdiñ halqımızdı toptastırdı,  asa  zor kürdeli mindetterdi şeşu jäne eñ joğarı maqsattarğa jetu qabiletine degen senimdi nığayttı.  Biz älemdik qoğamdastıq aldında jauaptı, beybitşilikti, twraqtılıq pen qauipsizdikti nığaytuda tiyanaqtı äri belsendi ekenimizdi körsettik. EQIW-nıñ Astana Sammiti  EQIW tarihındağı  kürdeli  kezeñge  qorıtındı  jasadı. Ol Wyım üşin bolaşaqqa esik aşıp, onıñ jañğıruına tamaşa mümkindik berdi. IKW müşe-memleketteri 2010 jılı Qazaqstannıñ EQIW-na jäne 2011-2012 jıldarı IKW Keñesine Törağalıq etuin qoldadı.

IKW tarihına toqtalıp ketetin bolsaq, IKW qwramında tört kontinentten 57 müşe-memleket bar, BWW-nan keyingi 2-ülken ükimetaralıq wyımdardıñ biri. Bwl wyım qızmeti - mwsılman äleminiñ birtwtas oyın bildiruge, mwsılmandardıñ qızığuşılıqtarın qorğauğa jäne barlıq wlttar men adamzat arasındağı kelisim men beybitşilikti qoldauğa bağıttalğan. IKW  1969 jılı Rabat sammiti kezinde qwrıldı. Islam konferenciyası sırtqı ister ministrleriniñ alğaşqı mäjilisi 1970 jılı Djidde qalasında ötip, qorıtındısında osı qalada twraqtı hatşılığı qwrıldı.  Qwrılğan uaqıtınan beri IKW-na müşe memleketterdiñ sanı 25-ten 57-ge jetti. Wyımnıñ qazirgi uaqıttağı negizgi maqsattarı  islam qwndılıqtarın saqtau, mwsılmandarğa qatıstı diskriminaciyağa jol bermeu jäne mwsılman memleketterine qatıstı dau-janjaldardı beybit jolmen şeşuge at salısu.

2005 jıldıñ jeltoqsan ayında Mekka qalasında ötken  IKW-nıñ  joğarğı deñgeydegi kezekten tıs 3-sessiyasında IKW-nıñ 10-jıldıq is-äreket bağdarlaması belgilendi. Bağdarlamanıñ negizgi bağıttarı ıntımaqtastıqtı nığaytu, tehnologiya, reforma, bilim,sauda salaların damıtu jäne mwsılman älemindegi adam qwıqtarı men biliktiñ aşıqtığın qamtamasız etu.  2010 jıl şeñberinde Qazaqstannıñ resmi ökilderi men elşileri özderiniñ şeteldik saparları barısında Ortalıq Aziya respublikasınıñ törağalıq etui  barlıq 57 müşe memleket üşin tiimdi dep IKW-na mañızdı müşe-memleketterine mälimdegen bolatın.

Qazaqstannıñ batıl da, äri köregen kösbasşısı bar, sonımen qatar halıqaralıq şaralar ötkizude täjiribesi mol jäne IKW-nıñ basqa da halıqaralıq wyımdarmen ıntımaqtastıq ornatuğa üles qosuda mümkindigi zor. 38-Sessiyanıñ negizgi maqsatı wyımğa müşe memleketter arasında sauda jäne investiciya salasınıñ damuına ıqpal etu, sonımen qatar, älemdik qauipsizdikti qamtamasız etude wyımnıñ bağıttarın qalıptastıru.Qazaqstan büginde ekonomikası ornıqtı jäne twraqtı el.

Qazaqstan jerinde jahandıq is-şaralar üzdiksiz ötude. Qazaq eli jaqında EKSPO-2017 bükilälemdik körmesin ötkizu qwqığına ie boldı. Bwl otandıq ekonomikanıñ damuına, iinovaciyalıq damuğa, ornıqtı ekologiya men «jasıl» ekonomikanı engizuge zor mümkindikter tudıratın sät.

Joğarıda atalğan anıq bağıttar, Qazaqstannıñ damu bağdarı jäne el Prezidentiniñ bolaşaqqa degen wşqır wmtılısı, qazaq elin qorşağan jahandıq älemdegi damu triumfına jetu jolında öz qazaqstandıq jolın salıp berdi.

Qazaqstan Respublikası Din isteri agenttigi

«Din mäseleleri jönindegi ğılımi-zertteu jäne taldau ortalığı»

jetekşi ğılımi qızmetkeri  J.A.Jürgenbaeva

 

Paydalanılğan ädebietter tizimi

1.Nazarbaev N.Ä. Qazaqstan jolı. - Qarağandı, 2006.

2.Nazarbaev. N.Ä. Qazaqstannıñ äleumettik jañğırtıluı: Jalpığa ortaq eñbek qoğamına qaray 20 qadam, 21 qañtar  2012 j. // www. akorda.kz.

0 pikir