Ótken jyl Qazaqstannyng mәdeny salasy ýshin manyzdy kezeng boldy. Ol óner, әdebiyet, teatr jәne kreativti industriyalar ýshin jana mýmkindikter әkeldi, al qazaqstandyq mәdeniyet halyqaralyq dengeyde keninen tanyldy.

"Qazirgi zamanghy qazaq romany" әdeby bayqauy qazaqtyng әdebi-iydeologiyalyq kenistikti qayta konfigurasiyalady. Elimizde alghash ret jariyalanghan, bas jýldesi 15 million tengeni qúraytyn ERG kompaniyasynyng diyrektorlar kenesining tóraghasy Shuhrat Ibragimovtyng jeke kapitalynyng qoldauymen úiymdastyrylyp jatqan "Qazirgi zamanghy qazaq romany" әdeby bayqauy qazaq әdebiytining jana sapagha kótiriluine yqpal etetin bayqau bolyp tabyldy.

Atalghan bayqau – últtyng bayandylyghy ýshin mәdeniyet pen kapitaldyng týiisken nýktesi retinde әdebiyetting jana tolqynyn qalyptastyrugha baghyttalghan strategiyalyq qadam bolyp sanalady.

Biz sóz etip otyrghan baghytta qazaq biyligi birqatar manyzdy qadam jasady. Endi olardy sanamalap aitatyn bolsaq:

Preziydent qol qoyghan zandar...

2025 jyly Parlament mәdeniyet salasyna qatysty birqatar zandar men týzetuler qabyldady. 10 aqpanda Preziydent mәdeniyet, bilim jәne tәlimgerlik mәselelerin retteytin zangha qol qoydy. Qújat memlekettik tildi qoldanudy keneytuge, onyng mәrtebesin nyghaytugha, mәdeny baghdarlamalardy iske asyru ýshin qúqyqtyq bazany janartugha, sonday-aq materialdyq emes mәdeny múrany qorghaugha baghyttalghan zor serpindi qadam bolyp tabylady desek әste artyq aitpaymyz.

Nauryz aiynda Preziydent Týrkistan qalasyna tarihiy-mәdeny jәne turistik ortalyqtyng erekshe mәrtebesin bergen zangha qol qoydy. Zang Qoja Ahmet Yassauy kesenesin qosa alghanda, qalanyng tarihy jәne mәdeny múrasyn saqtaugha, qalpyna keltiruge jәne damytugha baghyttalghan. Onyng shenberinde tarihy jәne arheologiyalyq eskertkishterdi qorghau kýsheytiledi, últtyq qolónerdi janghyrtu jәne qoldau sharalary, sonday-aq arheologiyalyq qoryqtardy úiymdastyru kózdelip otyr.

26 jeltoqsanda Preziydent tarihiy-mәdeny múra obektilerin qorghau jәne bilim beru-sauyqtyru qyzmetteri turaly zangha qol qoydy. Zang arheologiyalyq júmysty jýielendiredi jәne tarihiy-mәdeny obektilerding saqtaluyna kepildik beredi. Atap aitqanda, arheologiyalyq zertteulerge arnalghan birynghay avtomattandyrylghan aqparattyq jýie qúryluda, arheologiyalyq oljalar men materialdardy beru, sonday-aq Últtyq depozitariydi qúru kózdelgen.

Qarasha aiynda Parlament fonogrammany qoldanudy shekteytin zang qabyldady. Endi kórermender sany 200-den asatyn konserttik, oiyn-sauyq jәne búqaralyq mәdeny is-sharalarda fonogrammany paydalanugha tyiym salynady. Búl rette kóshelerde, alandarda jәne ippodrom siyaqty obektilerde shekteu qoldanylmaydy. Úiymdastyrushylar fonogrammany qoldanu turaly aldyn ala habarlaugha mindetti, al televiziyalyq jazbalar fonogrammany zandy negizde paydalanudy jalghastyrady.

Mәjilis kreativti industriyany qoldaugha jәne damytugha baghyttalghan zang qabyldady. Qújatqa "kreativti industriya qyzmetkeri" jәne "kreativti industriya subektilerining tizilimi" úghymdary engizildi.

Qazaqstannyng mega jobalary...

2025 jyly Jibek Joly telearnasynda Aziyanyng alghashqy vokaldyq megajobasy - 12 elding oryndaushylaryn biriktirgen Silk Way Star konkursy ótti. Milliondaghan kórermenderdi jinaghan Silk Way Star jobasy Qazaqstan Respublikasy Preziydentining Teleradiokesheni men qytaylyq China Media Group mediakorporasiyasy arasyndaghy kelisim ayasynda iske asyryldy.
Býkil әlem boyynsha milliondaghan kórermender bayqaudy әr elding muzykalyq múrasymen tanysyp kórdi. Jobany barlyghy bir milliardqa juyq adam tamashalady. Bayqaugha Ázirbayjan, Armeniya, Gruziya, Qazaqstan, Qytay, Qyrghyzstan, Malayziya, Mongholiya, Tәjikstan, Týrikmenstan, Ózbekstan jәne Ontýstik Koreyanyng oryndaushylary qatysty.

Qazaqstandy belgili әnshi ALEM (Batyrhan Malikov) tanystyrdy, Ol "Come back home" әnin korey tilinde, aty anyzgha ainalghan "Take on Me" sintiy-pop stiylinde jәne 6ELLUCCI tobynyng "Qara" rok-kompozisiyasyn jәne basqa da kompozisiyalardy oryndady. Onyng vokaldyq mýmkindikteri, sahnalyq erkindigi jәne emosiyalardyng dәl berilui ony jobanyng favoritterining birine ainaldyrdy. Grand-finalda mongholiyalyq tanymal әnshi jәne kompozitor Miysheli Djozef jeniske jetti, ol dәstýrli urtyn daudy (úzyn әnder) qazirgi zamanghy muzykalyq janrlarmen ýilestiredi.

Bayqaudyng kelesi mausymy Qytayda ótedi, al qatysugha niyet bildirgen elderding sany artyp keledi. Jobagha Indoneziya, Ýndistan, Pәkistan, Vietnam jәne birneshe arab memleketteri qyzyghushylyq tanytty.

HHI ghasyrdyng muzykalyq qúbylysy: Dimash әlemdik turne jasady

2025 jyl qazaqstandyq әnshi Dimash Qúdaybergenning óneri men halyqaralyq tanymaldylyghynyng jana belesterin ashqan mansabynyng manyzdy kezeni boldy. Biyl ol "Stranger" auqymdy әlemdik gastrolin úiymdastyryp, Niu-Yorktegi tanymal Madison Square Garden arenasynda jeke konsert bergen alghashqy qazaqstandyq әrtis boldy.

Dimashtyng gastroli London, Barselona, Mehiko jәne Rigany qosa alghanda, iri qalalardy qamtydy.Konserttik qyzmetten basqa, Dimash halyqaralyq gumanitarlyq júmysqa belsene qatysty. 2025 jyly ol BÚÚ-nyng Kóshi-qon jónindegi halyqaralyq úiymynyng (IOM) Jahandyq izgi niyet elshisi bolyp taghayyndaldy. 22 shildede Dimash Qúdaybergen Qyrghyzstannyng halyq әrtisi ataghyn aldy. Vietnamdyq BAQ onyng Hanoydaghy 8WONDER Winter 2025 festivalindegi ónerin jariyalap, Dimashty "siyrek kezdesetin asyl zat" dep atady.

Ánshining shygharmashylyghynda da jana bastamalar payda boldy. Dimash Sәken Seyfullinning "Tau ishinde" әnine jana dem berip, әleumettik jelilerde jankýierler arasynda chellendj úiymdastyrdy. Sonymen qatar, әrtisting shygharmashylyq jolyna arnalghan "Dimash Qúdaybergen: shekarasyz Muzyka" kitap-alibomy úsynyldy.

Milliardtaghan kassalyq týsimi bar filimder kóbeydi

2025 jyly memleketting qoldauymen Kinoortalyq arqyly 15 kinojobasy iske qosyldy. Olardyng ishinde segiz kórkem filim - "Aqjelen", "Býrkitshi", "Dniy", "Kenjem qayda?", "38", "Trevojnaya nochi", "Saghyndym seni", "Múghalim"; eki derekti filim - "Venera. Baladan - baq, qamystan - qút" jәne "Batyl bol"; sonday-aq ýsh animasiyalyq filim - "Adamzatqa izdeu salamyn", "Jibek" jәne "Komanda A".

Qazaqstandyq kinoindustriya qarqyndy damyp keledi. Jyl sayyn kassalyq alymdardyng jana rekordtary belgilenedi. Otandyq filimder ózara tabysty bәsekelesip, sheteldik filimderden tabys әkelui jaghynan jii alda keletin qúbylysqa kuә bola bastadyq.

Ótken jyly oryn alghan mәdeny jetistikterimizding tizimin búdanda keneytip soza beruge bolady. Biz osy joly sóz etken "Ónerdi, әdebiyetti, mәdeniyetti, shygharmashylyqty damytu" jolyndaghy iygi qadamdar osy baghyttaghy is-әreketterding qanday biyikke kóterile bastaghanyn bayqatady.

Abai.kz