مادەني سالاداعى ماڭىزدى ىستەر...
وتكەن جىل قازاقستاننىڭ مادەني سالاسى ءۇشىن ماڭىزدى كەزەڭ بولدى. ول ونەر، ادەبيەت، تەاتر جانە كرەاتيۆتى يندۋستريالار ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اكەلدى، ال قازاقستاندىق مادەنيەت حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭىنەن تانىلدى.
"قازىرگى زامانعى قازاق رومانى" ادەبي بايقاۋى قازاقتىڭ ادەبي-يدەولوگيالىق كەڭىستىكتى قايتا كونفيگۋراتسيالادى. ەلىمىزدە العاش رەت جاريالانعان، باس جۇلدەسى 15 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن ERG كومپانياسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى شۋحرات يبراگيموۆتىڭ جەكە كاپيتالىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلىپ جاتقان "قازىرگى زامانعى قازاق رومانى" ادەبي بايقاۋى قازاق ادەبيتىنىڭ جاڭا ساپاعا كوتىرىلۋىنە ىقپال ەتەتىن بايقاۋ بولىپ تابىلدى.
اتالعان بايقاۋ – ۇلتتىڭ باياندىلىعى ءۇشىن مادەنيەت پەن كاپيتالدىڭ تۇيىسكەن نۇكتەسى رەتىندە ادەبيەتتىڭ جاڭا تولقىنىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ستراتەگيالىق قادام بولىپ سانالادى.
ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان باعىتتا قازاق بيلىگى بىرقاتار ماڭىزدى قادام جاسادى. ەندى ولاردى سانامالاپ ايتاتىن بولساق:
پرەزيدەنت قول قويعان زاڭدار...
2025 جىلى پارلامەنت مادەنيەت سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار زاڭدار مەن تۇزەتۋلەر قابىلدادى. 10 اقپاندا پرەزيدەنت مادەنيەت، ءبىلىم جانە تالىمگەرلىك ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن زاڭعا قول قويدى. قۇجات مەملەكەتتىك ءتىلدى قولدانۋدى كەڭەيتۋگە، ونىڭ مارتەبەسىن نىعايتۋعا، مادەني باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قۇقىقتىق بازانى جاڭارتۋعا، سونداي-اق ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرانى قورعاۋعا باعىتتالعان زور سەرپىندى قادام بولىپ تابىلادى دەسەك استە ارتىق ايتپايمىز.
ناۋرىز ايىندا پرەزيدەنت تۇركىستان قالاسىنا تاريحي-مادەني جانە تۋريستىك ورتالىقتىڭ ەرەكشە مارتەبەسىن بەرگەن زاڭعا قول قويدى. زاڭ قوجا احمەت ياسساۋي كەسەنەسىن قوسا العاندا، قالانىڭ تاريحي جانە مادەني مۇراسىن ساقتاۋعا، قالپىنا كەلتىرۋگە جانە دامىتۋعا باعىتتالعان. ونىڭ شەڭبەرىندە تاريحي جانە ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ كۇشەيتىلەدى، ۇلتتىق قولونەردى جاڭعىرتۋ جانە قولداۋ شارالارى، سونداي-اق ارحەولوگيالىق قورىقتاردى ۇيىمداستىرۋ كوزدەلىپ وتىر.
26 جەلتوقساندا پرەزيدەنت تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قورعاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ-ساۋىقتىرۋ قىزمەتتەرى تۋرالى زاڭعا قول قويدى. زاڭ ارحەولوگيالىق جۇمىستى جۇيەلەندىرەدى جانە تاريحي-مادەني وبەكتىلەردىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرەدى. اتاپ ايتقاندا، ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەرگە ارنالعان بىرىڭعاي اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيە قۇرىلۋدا، ارحەولوگيالىق ولجالار مەن ماتەريالداردى بەرۋ، سونداي-اق ۇلتتىق دەپوزيتاريدى قۇرۋ كوزدەلگەن.
قاراشا ايىندا پارلامەنت فونوگراممانى قولدانۋدى شەكتەيتىن زاڭ قابىلدادى. ەندى كورەرمەندەر سانى 200-دەن اساتىن كونتسەرتتىك، ويىن-ساۋىق جانە بۇقارالىق مادەني ءىس-شارالاردا فونوگراممانى پايدالانۋعا تىيىم سالىنادى. بۇل رەتتە كوشەلەردە، الاڭداردا جانە يپپودروم سياقتى وبەكتىلەردە شەكتەۋ قولدانىلمايدى. ۇيىمداستىرۋشىلار فونوگراممانى قولدانۋ تۋرالى الدىن الا حابارلاۋعا مىندەتتى، ال تەلەۆيزيالىق جازبالار فونوگراممانى زاڭدى نەگىزدە پايدالانۋدى جالعاستىرادى.
ءماجىلىس كرەاتيۆتى يندۋستريانى قولداۋعا جانە دامىتۋعا باعىتتالعان زاڭ قابىلدادى. قۇجاتقا "كرەاتيۆتى يندۋستريا قىزمەتكەرى" جانە "كرەاتيۆتى يندۋستريا سۋبەكتىلەرىنىڭ ءتىزىلىمى" ۇعىمدارى ەنگىزىلدى.
قازاقستاننىڭ مەگا جوبالارى...
2025 جىلى Jibek Joly تەلەارناسىندا ازيانىڭ العاشقى ۆوكالدىق مەگاجوباسى - 12 ەلدىڭ ورىنداۋشىلارىن بىرىكتىرگەن Silk Way Star كونكۋرسى ءوتتى. ميلليونداعان كورەرمەندەردى جيناعان Silk Way Star جوباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تەلەراديوكەشەنى مەن قىتايلىق China Media Group مەدياكورپوراتسياسى اراسىنداعى كەلىسىم اياسىندا ىسكە اسىرىلدى.
بۇكىل الەم بويىنشا ميلليونداعان كورەرمەندەر بايقاۋدى ءار ەلدىڭ مۋزىكالىق مۇراسىمەن تانىسىپ كوردى. جوبانى بارلىعى ءبىر ميللياردقا جۋىق ادام تاماشالادى. بايقاۋعا ءازىربايجان، ارمەنيا، گرۋزيا، قازاقستان، قىتاي، قىرعىزستان، مالايزيا، موڭعوليا، تاجىكستان، تۇرىكمەنستان، وزبەكستان جانە وڭتۇستىك كورەيانىڭ ورىنداۋشىلارى قاتىستى.
قازاقستاندى بەلگىلى ءانشى ALEM (باتىرحان ماليكوۆ) تانىستىردى، ول "Come back home" ءانىن كورەي تىلىندە، اتى اڭىزعا اينالعان "Take on Me" سينتي-پوپ ستيلىندە جانە 6ELLUCCI توبىنىڭ "قارا" روك-كومپوزيتسياسىن جانە باسقا دا كومپوزيتسيالاردى ورىندادى. ونىڭ ۆوكالدىق مۇمكىندىكتەرى، ساحنالىق ەركىندىگى جانە ەموتسيالاردىڭ ءدال بەرىلۋى ونى جوبانىڭ فاۆوريتتەرىنىڭ بىرىنە اينالدىردى. گراند-فينالدا موڭعوليالىق تانىمال ءانشى جانە كومپوزيتور ميشەل دجوزەف جەڭىسكە جەتتى، ول ءداستۇرلى ۋرتىن داۋدى (ۇزىن اندەر) قازىرگى زامانعى مۋزىكالىق جانرلارمەن ۇيلەستىرەدى.
بايقاۋدىڭ كەلەسى ماۋسىمى قىتايدا وتەدى، ال قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن ەلدەردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. جوباعا يندونەزيا، ءۇندىستان، پاكىستان، ۆەتنام جانە بىرنەشە اراب مەملەكەتتەرى قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
ءححى عاسىردىڭ مۋزىكالىق قۇبىلىسى: ديماش الەمدىك تۋرنە جاسادى
2025 جىل قازاقستاندىق ءانشى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ ونەرى مەن حالىقارالىق تانىمالدىلىعىنىڭ جاڭا بەلەستەرىن اشقان مانسابىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭى بولدى. بيىل ول "Stranger" اۋقىمدى الەمدىك گاسترولىن ۇيىمداستىرىپ، نيۋ-يوركتەگى تانىمال Madison Square Garden ارەناسىندا جەكە كونتسەرت بەرگەن العاشقى قازاقستاندىق ءارتىس بولدى.
ديماشتىڭ گاسترولى لوندون، بارسەلونا، مەحيكو جانە ريگانى قوسا العاندا، ءىرى قالالاردى قامتىدى.كونتسەرتتىك قىزمەتتەن باسقا، ديماش حالىقارالىق گۋمانيتارلىق جۇمىسقا بەلسەنە قاتىستى. 2025 جىلى ول بۇۇ-نىڭ كوشى-قون جونىندەگى حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ (IOM) جاھاندىق ىزگى نيەت ەلشىسى بولىپ تاعايىندالدى. 22 شىلدەدە ديماش قۇدايبەرگەن قىرعىزستاننىڭ حالىق ءارتىسى اتاعىن الدى. ۆەتنامدىق باق ونىڭ حانويداعى 8WONDER Winter 2025 فەستيۆالىندەگى ونەرىن جاريالاپ، ديماشتى "سيرەك كەزدەسەتىن اسىل زات" دەپ اتادى.
ءانشىنىڭ شىعارماشىلىعىندا دا جاڭا باستامالار پايدا بولدى. ديماش ساكەن سەيفۋلليننىڭ "تاۋ ىشىندە" انىنە جاڭا دەم بەرىپ، الەۋمەتتىك جەلىلەردە جانكۇيەرلەر اراسىندا چەللەندج ۇيىمداستىردى. سونىمەن قاتار، ءارتىستىڭ شىعارماشىلىق جولىنا ارنالعان "ديماش قۇدايبەرگەن: شەكاراسىز مۋزىكا" كىتاپ-البومى ۇسىنىلدى.
ميللياردتاعان كاسسالىق ءتۇسىمى بار فيلمدەر كوبەيدى
2025 جىلى مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن كينوورتالىق ارقىلى 15 كينوجوباسى ىسكە قوسىلدى. ولاردىڭ ىشىندە سەگىز كوركەم فيلم - "اقجەلەڭ", "بۇركىتشى", "دني", "كەنجەم قايدا؟", "38", "ترەۆوجنايا نوچ", "ساعىندىم سەنى", "مۇعالىم"; ەكى دەرەكتى فيلم - "ۆەنەرا. بالادان - باق، قامىستان - قۇت" جانە "باتىل بول"; سونداي-اق ءۇش انيماتسيالىق فيلم - "ادامزاتقا ىزدەۋ سالامىن", "جىبەك" جانە "كوماندا ا".
قازاقستاندىق كينويندۋستريا قارقىندى دامىپ كەلەدى. جىل سايىن كاسسالىق الىمداردىڭ جاڭا رەكوردتارى بەلگىلەنەدى. وتاندىق فيلمدەر ءوزارا تابىستى باسەكەلەسىپ، شەتەلدىك فيلمدەردەن تابىس اكەلۋى جاعىنان ءجيى الدا كەلەتىن قۇبىلىسقا كۋا بولا باستادىق.
وتكەن جىلى ورىن العان مادەني جەتىستىكتەرىمىزدىڭ ءتىزىمىن بۇداندا كەڭەيتىپ سوزا بەرۋگە بولادى. ءبىز وسى جولى ءسوز ەتكەن "ونەردى، ادەبيەتتى، مادەنيەتتى، شىعارماشىلىقتى دامىتۋ" جولىنداعى يگى قادامدار وسى باعىتتاعى ءىس-ارەكەتتەردىڭ قانداي بيىككە كوتەرىلە باستاعانىن بايقاتادى.
Abai.kz