Keshe ghana 8 nauryz, 15-i – referendum edi, Býgin sәuirding ekinshi aptasy. Beymaral mezgil jedel auysyp dalamyzgha da, qalamyzgha da Kóktem kelip qoydy. Ary qaray jadyraghan Jaz,  altyn Kýz. Bәri de taptyrmas tolaghay turizm mausymdary.

Turizmdi týletuge ne kedergi? – Búl Preziydentting bayandy bastamasyna ýn qosqan basty telearna «Habardyn» búrauy bar súrauy.

Saldarsyz sebep joq, shynymende ne kedergi ózi?...

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2023 jyly 29 nauryzda VIII saylanghan QR Parlamentining birinshi sessiyasynda «Taghy bir manyzdy mәsele – Ýkimet jәne Parlament turizmdi damytu mәselesine basa nazar audarugha tiyis», - degen eken.

Turizmdi damytudyng manyzdyly sonshalyq, 2024 jyldyng 13 masymynda Memleket basshysy turizmdi damytu jóninde kenes ótkizipti. Bәri shaqyrylghan alqaly jiynda: Ekonomikanyng manyzdy salasy sanalatyn turizm әzirge tiyimdi bolmay túr. Búl – Ýkimet pen әkimdikterding jibergen kemshiligi, -dep ashyq aityldy.

Al, Preziydentimiz 2025 jyly 8 qyrkýiektegi halyqqa joldauynda "Shynyn aitu kerek, kәsiby kadrlar tapshy. Osy saladaghy bәsekege qabiletimiz әli de shamaly. Men shilde aiynda turistik jerlerding barlyghyn retke keltiru turaly tapsyrma berdim. Búl júmys mening jeke baqylauymda, -degeni qatysty qúzyrly mekeme-oryndardyng әli esinde bolsa kerek. Odan beri Jylan jyly da jybyrlap jýrip ótti de ketti.

Sonymen Jana jyldyng da ekinshi mausymy bastalghanyn da bayqamay qaldyq. Jogharyda aitylghandardyng qataryna  Preziydentting jylqy  jylynyng jana bir kýni - 5 qantarda «Týrkistan» gazetine bergen qabyrghaly súqbatyn qosynyz. Súhbat barysynda Preziydent turizm salasyndaghy kadr tapshylyghy óte ózekti mәsele ekenin qadalap túryp qaytalap aitty. Turizm salasynda jalqaulyq pen nemqúraylylyqqa, ashkózdik pen dórekilikke jol joq, -dedi taghy.

Preziydent pәrmenimen Ýkimet basshysy birden 2029 jylgha deyingi Turizmdi damytu tújyrymdamasyn týzetudi mindettedi.

Seysenbi, 27 qantar kýni, 10:00-de Ýkimet ýiinde Ýkimet otyrysy ótti. Kýn tәrtibinde taghy da turizmdi damytu mәseleleri may shammen qaraldy. Ónir әkimderining bayandamalary tyndalyp, key sheneunikterge shúqyp aitqanday  qatqyl eskertpe jasaldy.

16 qantar. Habar Agentigi Qoghamdyq pikir minberinde: «Turizmdi týletuge ne kedergi?». Qasiyetti bólek, baytaq ólkesi sheksiz súlulyqqa shomylghan elimizde turizm taqyryby «Habar» telearnasynda búrauy bar súrauly atalghan aidarmen tura biylershe pikir tartysqa ózek bola úlasty. Tizgin-shylbyrdy teng mengergen joba júrgiziushi Qydyrbayúly Dәulethan: kózin tapsa turizmnyng paydasy da kól-kósir, - deydi. búl – dәiekti týiin. Týiindi taratqan tәjiriybeli tórt spiykerler elimizding halyqaralyq turistik arenadaghy órkeniyetti elderding qataryna qosyludyng ólshemderi Preziydent «Týrkistan» gazetine beren manyzdy súqbatynda atalghan turizm haqynda ýlken iskerlik oi-tújyrymdargha qúrylghan bastamalary men syn-eskertpeleri óte ózekti de ótkir ekenin aighaqtap berdi. IYә, jerimiz qansha kórikti bolghanymen kadr mәselesi әli de menmúndalap aqsap-aq túr. Búl – Preziydent sózi, әri, «Turizmning týleuine ne kedergide» jan-jaqty qauzalghan asa manyzdy mәsele de edi. Qazaqstannyng túmsa tabighaty bar úlan-baytaq kórikti meken kýn tәrtipte túrghan turistik infraqúrylymdy әrtarap­tandyru men jeke investorlargha qolayly jaghday ja­sau mәseleleri minberde kәdeli kózqarastardyng kórigin odan ary qyzdyrdy. Spiykerler turistik oryndarda qarapayym tazalyq ta, qyzmet kórsetu de nashar. Ishki reyster tym qymbat, qonaqýiding qúny aspandap ketkenin ashyq jayyp saldy. Odan tuyndaghan esepsiz shyghyndar men keltirilgen ziyandar turasynda Preziydentimiz: búl – Ýkimet pen әkimderding kemshiligi, - demedi me?! «Qoghamdyq pikir» ashyq alanynda  Preziydent bastamalaryna sәikes ekoturizm, jýieden tau shanghysy turizmin damytu - jana turistik taqyryp retinde qayta janghyrtu qajettiligi taghy da kóterildi. Bolashaghy zor salanyng әli kýnge deyin «Jauapty túl­ghalardyng biliksizdigi men nemqúray­ly­ghynyng kesirinen kenjelep qalghany» sansyz kórermen aldynda kýmәnsyz dәleldendi. Súraq ótkir, jauap ta túshymdy. Sonday-aq  ministr Erbol Myrzabosynovtyn: «2024 jyly 10,4 mln adam elimizde 1 kýnnen astam uaqyt ótkizdi. Biz olardy sheteldik turisterge jatqyzamyz», - sózine júrttyng nazaryn audartty. Shyntuaytyna kelsek, shekaradan kirgenning bәri shyn minindegi turist emes. Al tranziyt, is-sapar, jiyn-toylargha bir ne eki kýnge kelip-ketken kisini «sheteldik  turistter» dep tanu qanshalyqty oryndy? «Turizmdi týletuge ne kedergi?» erkin oi, ashyq pikir talqysynda kóterilgen mәselelerding qatarynda toy men turizmdi almastyru, QR azamattaryna jenildikter jasau, sheteldik turisterdi shaqyra bilu sheberligi men nanymdylyghy, turistik informasiyalardyng shynaylyghy men janashyldyghy da syndarly sóz boldy.

Bile bilsek, әlemdik búqaralyq aqparat qúraldary «Qazaqstandy sayahat ýshin eng ýzdik elderding biri» dep atady. «CNN Travel» 2025 jyly Almaty qalasyn Ortalyq Aziyadaghy «sәni men saltanaty jarasqan jana astana» dep atady. Preziydentimiz Almaty әkimine shahardy kýndiz-týni qonaghy ýzilmeytin Niu-York, Mәskeu, Parij siyaqty «Eshqashan kóz ilmeytin qalagha» ainaldyrudy maqsatty tapsyryldy.

Kópke ayan, 2027 jyl jәne 2029 jylgha deyin turizm salasynda atqarylatyn tyng tirekti joba-josparlar, odan kýtiletin auqymdy nәtiyjerler az emes. Qysqasy, elimizdegi ishki jәne syrtqy turizm salasy damuynyng tyng serpin aluy -  memleket jәne el ómirining ýzdiksiz órkendeui ýshin shesheushi rol atqarmaq. Halyqtyng da, «Qoghamdyq pikirdin» de múraty  osy.

Endeshe, endi barlyq oblystar men audandar ne isteu kerek, qolgha alghan iygi sharuagha NE kedergi bolmaq!

Tughan eldin, tughan jerding turizm salasynyng jedel damuy haqyndaghy Preziydent bastamasy men tapsyrmalaryn qoldau túrghysynan halyqtyng kózi, qúlaghy hәm sózi bolghan «Qoghamdyq pikirdin» qayta bir qayyrylary haq. Qazaqstan turizmin tez arada kóterip, janasha  damytu ýshin El Preziydenti anyq atap aitqanday búl sәlihaly salada: «Naghyz otanshyl azamattar júmys isteu kerek».

Qoldaymyz, quattaymyz!

Turizmning damuyna esh nәrse kedergi bolmau kerek!

Duman Amanúly

Abai.kz