Beysenbi, 16 Sәuir 2026
Balalargha bazarlyq 198 0 pikir 16 Sәuir, 2026 saghat 13:43

Albastynyng ailasy

Suret: mozaweb.com saytynan alyndy.

(Balalargha arnalghan ertegi)

...Erte, erte, ertede,
Eshki jýni bórtede,
Qyrghauyly qyzyl eken,
Qúiryq jýni úzyn eken...

Bayaghy zamanda jasy úlghayghan bir patsha bolypty. Qaharly qystyng oray da boray soqqan dauylynda kýtpegen jerden әlgi patshanyng basyna qayghy týsipti. Auyr qasyretten anlaut dýniyesin úmytyp, esi aughan patsha barlyq esti uәzirin aidap shyghyp, sýiegin әreng sýiretip jýrgen Albasty qara qatyndy saraygha hanshayym etip alypty. Ol qara Albasty patshany әbden jadylap alady, ótken kýnderin tez úmyttyrady, zәulim saray saltanatyn da, kýibenin de óz degenimen jýrgize bastaydy. Endi ana Albasty qara qatyn patshanyng kózine «Myng bir týnnin» kәniyzәktәrindey elesteydi. Onyng aq degeni alghys, qara degeni qarghysqa ainalady. Onyng asyp-tasyghany sonshalyq, ózining jahattasy Mystan kempirdi shaqyryp alyp, ony da patshagha kenesshi etip qoyady. Ekeulep kәri patshanyng onsyz da qatyp-semgen, ashyp ketken miyn qyryq ýiire bastaydy.

Sol elde aqyndardyng óresi biyik, órisi keng auyly bar eken. Erkin oidy, azat jariyany qúp kóretin aqyndar mekenine Albasty men Mystan kempirding nazary auypty. Óneri men daryny shalqyp túratyn aqyndar auylyn jatsa da, túrsa da patshagha jamandap, jyl sayyn kósemderin auystyrumen bolady. Bir kýni olargha bir zymiyan oy keledi. «Aqyndar ólenin aityp, әlәulaylap jýre bersin. Sol auyldyng biyligin óz qolymyzgha alyp alsaq qaytedi? Ashsaq alaqanda, júmsaq júdyryqta bolsyn». Sóitedi de Albasty qatyn patshagha aityp, Mystan kempirdi aqyndar auylyna basshy etip qoyady.

Mystan kempir aqalaq bola salysymen auylgha zәrli tәrtip ornatyp, túrghyndardy óz qalauynsha jatqyzyp-túrghyza bastaydy. Qarsy sóilegenderge kýshigenshe shýiligip, kýnin qarang qylady. Ózining ólennen esh habary bolmasa da, aqyndargha qalay jazu kerektigin ýiretip, aqyl aitudy ghadetke ainaldyrady. Óleni men minezi únamaghandardy auyldan alastap, jazyqsyz dýre soqtyrady. Múnday azapqa shyday almaghan aqyndar patshagha baryp shaghymdanady. Mystan kempirding eldi qyryp bara jatqanyna kózi jetken patsha ony qyzmetinen bosatady. Biraq patshanyng anqaulyghyn epti paydalanghan Albasty ózining «jan dosyn» odan da joghary qyzmetke ósirip jiberedi. Ony kórgen aqyndar: «Myna qara Albastygha daua joq eken. Mystan kempir tiri túrghanda bizdi ondyrmas» dep púshayman bolady.

Osy tústa Albasty qara qatyngha taghy bir zúlym oy keledi. «Myna aqyndardyng auylyna esalang bireudi basshy etip qoyyp, aitqanymyzgha jýrgizip, degenimizdi istetip otyrmaymyz ba?». Sol oiyn iske asyryp, ózimen ózi әuestenip ketken bir әumeserdi aqyndar auylyna basshy etip bekitedi. Albastynyng aitqanynan shyqpaytyn ol bayghús ta aqyndardyng sonyna sham alyp týsedi. Qit etse «auyldan quamyn» dep zirkildeumen bolady. Aqyndar: «Osy bәleden qalay qútylamyz?» dep jýrgende әlgi neme ózinen ózi shatasyp, patshanyng aldynda jazyqty bolyp qalady. Qyzmetinen shúghyl quylady.

Albasty sol kýni-aq Mystan kempirdi aqyndardyng auylyna qayta basshy etip qoyady. Múnday tosyn sheshimge aqyndar auyly dýrligip ketedi. «Keshe ghana patshanyng jarlyghymen qyzmetten ketken Mystan kempirdi bizding auylgha qayta әkelgeni nesi? Búl baryp túrghan basynushylyq qoy» dep shulaydy. Biraq patshagha arqa sýiep alghan Albasty: «Sender maghan ne istey alasyndar? Al, qoldarynnan kelse, shauyp alyndar!» – dep, óz degeninen qaytpay otyryp alypty. Sóitip, aitqangha kóngisi kelmeytin aqyndar auylynan ósh qaytarypty deydi.

Uaqyt zymyrap óte beripti. Bir kýni qatty dauyl soghyp, qartayghan patshany jel úshyryp alyp ketipti. Ony kórgen Albasty men Mystan kempirding ishteri órtenip, shaytan siyaqty ashy shynghyryp jylapty. Jylay-jylay kózderi agharypty. Aqyr sonynda óksikterin basa almaghan kýii Albasty qara baqagha, Mystan kempir qaraqúrtqa ainalyp ketipti desedi.

Balalar! Búl – ertegining qysqa núsqasy. Ertegi únasa, pikirlerindi jazyndar. Bәlkim, senderge búl úzaq ertegini keneytip aityp berermin.

Temirghaly Kópbaev

Abai.kz

0 pikir