Ystanbúl, 16 sәuir. Týrkiyanyng Ystanbúl qalasynda Parlamentaralyq Odaqtyng 152-shi Assambleyasy ótti. Jiyngha әlemning  155 elinen delegattar qatysyp, «Bolashaq úrpaq ýshin ýmit úyalatu, beybitshilikti nyghaytu jәne әdildikti qamtamasyz etu» taqyrybyn talqylady. Qazaqstan Parlamenti delegasiyasyn Mәjilis tóraghasy Erlan Qoshanov bastap bardy.

​Jahandyq sammitte Mәjilis tóraghasy sóz sóiledi. Palata tóraghasy qazir biz halyqaralyq qúqyqtyng bedeli әlsirep, qaqtyghystar shiyelenisken, ekonomikalyq daghdarystar beleng alghan kýrdeli de túraqsyz әlemde ómir sýrip jatqanymyzdy algha tartty.

Suret: T.Tanybaev

Erlan Qoshanov múnday almaghayyp kezende parlamenttik diplomatiyanyn róli arta týsetinin atap ótti. Parlamentaralyq dialog memleketter arasyndaghy qúrmet pen senimdi, yntymaqtastyqty nyghaytugha, halyqaralyq qúqyqtyng mýltiksiz qorghaluyn qamtamasyz etuge baghyttalghan. Sondyqtan býgingi «Bolashaq úrpaq ýshin ýmit úyalatu, beybitshilikti nyghaytu jәne әdildikti qamtamasyz etu» taqyryby býkil әlem parlamentariylerine joldaghan ýndeu ekenin aitty.

Suret: T.Tanybaev

Erlan Qoshanov Qazaqstannyn bitimgershilik kontingenti Golan biyigindegi atysty toqtatu rejiymin saqtaugha, jaghdaydy túraqtandyrugha ýsh jyldan beri atsalysyp kele jatqanyna nazar audardy.

Suret: T.Tanybaev

Mәjilis spiykerining aituynsha, býginde Ortalyq Aziya ónirdegi ýilesimdi jәne kópvektorly diplomatiyanyng ýlgisin kórsetude.Aymaqtaghy elderding arasynda shekara mәselesi tolyq rettelip, gidroenergetika, kólik, logistika salalarynda ortaq iri infraqúrylymdyq jobalar iske asyp jatyr. Sol júmystyng bәrine Qazaqstan Parlamenti tikeley atsalysuda.

Búdan bólek, Qazaqstan Ornyqty damu salasyndaghy kýn tәrtibinde túrghan mәselelerding bәrin sapaly oryndaugha tyrysyp keledi. Parlamentte Ornyqty damu maqsattarynyng iske asyryluyn baqylau jónindegi arnauly komissiya júmys isteydi.

Sonymen birge Qazaqstan azyq-týlik pen su qauipsizdigine,sonday-aq klimattyng ózgeruine beyimdelu jayttaryna erekshe kónil bólip otyr. Kelesi aptada Astanada Birikken Últtar Úiymynyng qoldauymen Ónirlik ekologiyalyq sammit ótedi. Búl forumda su resurstaryn basqaru, «jasyl» ekonomikagha kóshu jәne ónirdegi túraqtylyqty nyghaytu jónindegi praktikalyq sheshimder úsynylady dep josparlanuda.

Suret: T.Tanybaev

Mәjilis tóraghasy býgingi pikirtalastyng negizgi týiini әdilet úghymy ekenine erekshe mәn berip, qazirgi uaqytta býkil әlemde әdildikke degen súranys joghary ekenin atap ótti. Búl eng aldymen, memleket pen qogham arasyndaghy qatynastargha qatysty.

– Osy súranysqa jauap retinde Preziydent Qasym-Jomart Toqaev Ádiletti jәne Progressivti Qazaqstan qúrudy óz mandatynyng basty maqsaty retinde belgiledi. Búl maqsatty iske asyru ýshin elimizde auqymdy sayasy reformalar qolgha alyndy. Tayauda referendum arqyly jana Konstitusiya qabyldanuy – memlekettik instituttargha, Preziydent reformalary baghdaryna degen senimning dәleli. Ata Zannyng býkil mәtininde adam mýddesi birinshi oryngha qoyyldy. «Adam memleket ýshin emes, memleket adam ýshin» degen qaghidat Konstitusiya dengeyinde aiqyndaldy. «Kýshti Preziydent, yqpaldy Parlament jәne esep beretin Ýkimet» arasyndaghy tengerim bekitildi. Osy reformalar ayasynda biz qos palataly Parlamentten bir palataly jýiege kóshemiz, – dedi Erlan Qoshanov.

Mәjilis tóraghasy әriptesterine eldegi reformalarmen birge Qazaqstan Parlamenti qabyldaghan zandar turaly da aityp berdi. Parlament jahandyq ózgeristerge say Sifrlyq kodeks pen Jasandy intellekt turaly arnauly zang qabyldady. Búl qújattarda jasandy intellektini paydalanu kezindegi ashyqtyq, qauipsizdik, jauapkershilik qaghidattary bekitilgen. Erlan Qoshanov atap ótkendey, zandy әzirleu barysynda tehnologiyalyq progress pen azamattardyng qúqyghyn qorghau arasyndaghy tengerim de barynsha saqtaldy.

Jiyn qorytyndysy boyynsha Týrkiya Preziydenti Rejep Taiyp Erdoghan әlemning týkpir-týkpirinen kelgen Parlament spiykerlerimen kezdesip, Assambleya júmysyna belsene atsalysqany ýshin barshagha zor alghysyn bildirdi.

Jahandyq sammiyt ayasynda Mәjilis spiykeri sheteldik әriptesterimen ekijaqty kezdesuler ótkizdi.

Týrkiya Úly Últtyq Mәjilisining tóraghasy Numan Kurtulmushpen kezdesude Erlan Qoshanov Parlamentaralyq Odaq Assambleyasyn ótkizu arqyly Ystanbúl óz tarihynda tórtinshi ret әlemdik parlamentarizmning jahandyq astanasyna ainalyp otyrghanyn atap ótti.

Ángimelesu barysynda olar parlamentaralyqyntymaqtastyqty damytu mәselesin talqylady. Taraptar eki bauyrlas eldin basshylary arasyndaghy myzghymas dostyq pensyilastyq barshagha ýlgi ekenine nazar audaryp, kóshbasshylardyng uaghdalastyqtaryn zannamalyq túrghyda jýzege asyratynyn aitty.

Qos spiyker partiyaaralyq әriptestikke de kónil bólip, sauda-sattyq, investisiya, ónerkәsip, kólik-logistika, turizm salalaryndaghy yqpaldastyq jayyn sóz etti.

Al qyrghyz әriptesimen kezdesude Erlan Qoshanov Marlen Mamataliyevti Qyrghyz Respublikasynyng Jogorku Kenesh tóraghasy lauazymyna saylanuymen qúttyqtap, Qazaqstan bauyrlas elmen parlamentaralyq yqpaldastyqty nyghaytugha ýlken mәn beretinine toqtaldy.

Taraptar Parlamentaralyq yntymaqtastyq kenesi, dostyq toby men beyindi komiytetter ayasyndaghy júmysty ilgeriletugekelisip, sauda-ekonomika, mәdeniyet, bilim berumen qatar, shekara jәne kólik-tranzit salasyndaghy is-әreketti keneytu mәselelerin ortagha saldy.

Sonday-aq Mәjilis spiykeri әriptesine elimizde iske asyp jatqan Preziydent reformalary turaly mәlimet berdi.

Vietnam Sosialistik Respublikasy Últtyq Jiynalysynyng tóraghasy Chan Thani Manmen kezdesude Erlan QoshanovQazaqstan búl elmen yqpaldastyqty barlyq salada kýsheytuge mýddeli ekenin jetkizdi. Sonyng ishinde parlamentaralyq yntymaqtastyqty terendetuge airyqsha kónil bólinip otyr.

Taraptar qazirgi kýrdeli kezende parlamenttik diplomatiyanyng әleuetin barynsha paydalanugha shaqyryp, 152-shi Assambleya ashyq әri syndarly dialog arnasynda ótkenin jәne ortaq maqsattargha jol ashqanyn atap ótti.

Sonymen qatar, Mәjilis spiykeri forum alandaryndaArmeniya, Ázerbayjan, Bahreyn, Birikken Arab Ámirlikteri, Gruziya, Resey, Týrikmenstan, Tәjikstan, Ózbekstanparlamentteri tóraghalarymen parlamentaralyq dialogty terendetu mәseleleri jóninde pikir almasty.

Sonday-aq TýrkPA-gha mýshe elder parlamentteri delegasiyalarynyng basshylary júmys kezdesuin ótkizdi.

Qazaqstan deputattary negizgi sessiyadan bólek, ornyqty damu, beybitshilik pen halyqaralyq qauipsizdik mәselelerine arnalghan  túraqty komiytetterding otyrystaryna qatysty.

Aqparat ýshin: Parlamentaralyq Odaq – 1889 jyly qúrylghan eng iri halyqaralyq parlamenttik úiym. Oghan 183elding parlamentteri kiredi. Qazaqstan 1993 jyldan bastap Parlamentaralyq Odaq Assambleyasyna mýshe.

Parlamentaralyq Odaq Assambleyasy parlamenttik diplomatiyagha yqpal etedi jәne parlamentter men parlamentshilerge býkil әlemde beybit sayasatty, demokratiyany jәne túraqty damudy ilgeriletu ókilettikterin beredi.

Abai.kz