Qazaqstannyng halyq jazushysy, aqyn Múhtar Shahanov dýniyeden ozdy
Qazaqstannyng halyq jazushysy, Qazaqstannyng Enbek eri, kórnekti aqyn, dramaturg, qogham qayratkeri Múhtar Shahanov 84 jasqa qaraghan shaghynda dýniyeden ozdy.
Múhtar Shahanov qazaq poeziyasyna ózindik qoltanbasyn qaldyrghan kórnekti qalamger retinde әdeby jyr jinaqtarymen әdebiyet sýier qauymnyng jýreginen oryn aldy. Onyng balladalary men poemalary dýnie jýzi halyqtarynyng 20-dan astam tilderine audarylghan. «Mahabbat zany», «Senim patshalyghy», «Sokratty eske alu týni» atty dramalary respublikamyzda jәne shetel teatrlarynda qoyylghan. Sh.Aytmatovpen birlesip jazghan «Qúz basyndaghy anshynyng zary» atty esse kitaby men «Sokratty eske alu týni» dramasy kóptegen tilderge audarylghan. «Shynghys hannyng pendelik qúpiyasy» dramalyq tuyndysy negizinde Ukrainanyng Dovjenko atyndaghy kinostudiyasy eki seriyaly telefilim shyghardy. «Uaqyt bederleri», «Zerde kitaby» atty jinaqtary orys tilinde shyqty. Qyrghyz Respublikasynyng Halyq aqyny (1994), Qazaqstan Respublikasynyng Halyq jazushysy (1996), BÚÚ Qorshaghan orta baghdarlamasy syilyghynyn, Qazaqstan jәne Býkilodaqtyq Lenin komsomoly syilyqtarynyn, Týrik Respublikasynyng «Týrik dýniyesine qyzmeti ýshin» halyqaralyq syilyghynyng jәne Qyrghyz Respublikasy halyqaralyq «Ruhaniyat», týrik dýniyesi jazushylar birlestigining «Shahriyar», YuNESKO-nyng «Booruker» kluby syilyqtarynyng iyegeri. 2002 jyly «Jazager jady kosmoformulasy» shygharmasy ýshin Kaliforniya Ghylym, industriya, bilim jәne óner akademiyasynyng A.Eynshteyn atyndaghy altyn medali, Týrkiyanyng Gebze qalasynda «Týrki tildes halyqtar arasyndaghy eng ýzdik әlem aqyny» syilyghy berilgen. «Tyng jәne tynayghan jerlerdi iygergeni ýshin», «Enbektegi erligi ýshin» medalidarymen marapattalghan.
M.Shahanovqa «Jazager jady kosmoformulasy» atty shygharmasy ýshin Kaliforniya Ghylym, Industriya, Bilim jәne Óner akademiyasynyng A.Eynshteyn atyndaghy Altyn medali men Týrkiyanyng Gebze qalasynda «Týrki tildes halyqtar arasyndaghy eng ýzdik әlem aqyny» ataghy berildi. «Nobeli» syilyghynyng 100 jyldyghyna oray Tambov qalasynda ótken «Nobeli» syilyghy laureattary men nobelshilerding halyqaralyq kongresinde «Nobeli» aqparat ortalyghy, «Nobeli» qory, Resey jaratylys ghylymdary akademiyasy birlesip bekitken «Nobeliding Altyn medalimen» marapattaldy.
TÓRT ANA
Taghdyryndy tamyrsyzdyq indetinen qalqala,
Mazmún joqta mazmúnsyzdyq shygha keler ortagha.
Ár adamda óz anasynan basqa da,
Ghúmyryna eter mәngi astana,
Demep jýrer, jebep jýrer arqada,
Bolu kerek qúdiretti tórt ana:
TUGhAN JERI - týp qazyghy, aibyny,
TUGhAN TILI - mәngi ónege aidyny,
JAN BAYLYGhI, SALT-DÁSTÝRI -tiregi,
Qadamyna shuaq shashar ýnemi.
Jәne TUGhAN TARIHY.
Eske alugha qanshama
Auyr әri qasiretti bolsa da.
Qúdiret joq tórt anagha teng keler
Onsyz sanang qanbaqqa úqsap sendeler.
Ózge ananyng úlylyghyn tanymas,
Tórt anasyn mensinbegen pendeler.
Tórt anadan senim taba almaghan
Tamyrsyzdyng basy qayda qalmaghan?!
Tórt anasyn syilamaghan halyqtyn
Eshqashanda baq júldyzy janbaghan.
Qasiyetti búl tórt ana-taghdyrynnyng tynysy,
Tórt ana ýshin bolghan kýres - kýresterding úlysy.
(s) Múhtar Shahanov
Abai.kz aqparattyq portalynyng újymy marqúmnyng jaqyndary men tuystaryna, barsha oqyrman qauymgha qayghyryp kónil aitady!
Abai.kz