Qazaqstandyq mektepterdegi tәrtip pen bilim sapasy mәselesi jana zannamalyq talqylaulardyng ózegine ainaldy. Endi sabaq ýstinde smartfon paydalanghan oqushylar ýshin tek ata-analar ghana emes, bilim oshaqtarynyng ózi de jauapqa tartyluy mýmkin. Otandyq BAQ habarlauynsha, búl bastama mektep qabyrghasyndaghy sifrlyq tәueldilikpen kýresting jana kezeni bolmaq. Alayda, búl jauapkershilikting bólinui qanshalyqty әdil jәne tiyimdi?
Zang jobasynyng mәni: Jauapkershilik tek ýide emes
Búghan deyin sabaq kezindegi tәrtip búzushylyqtar ýshin negizgi jýkteme ata-analargha (balany tәrbiyeleudegi mindetterin oryndamaghany ýshin) týsetin. Jana úsynys boyynsha, eger mektep әkimshiligi men múghalimder smartfondardy shekteu turaly belgilengen erejelerding oryndaluyn qamtamasyz ete almasa, bilim beru mekemesine de aiyppúl salynuy yqtimal.
Bastamanyng negizgi maqsattary:
Oqu prosesine zeyin qoy: Smartfondardyng balanyng nazaryn audaryp, bilim sapasyn tómendetuin toqtatu.
Kiyberbullingting aldyn alu: Sabaq kezinde zansyz viydeo týsiru nemese әleumettik jelidegi janjaldardy azaytu.
Mektepting rólin kýsheytu: Tәrtip ornatuda mektepting tek baqylaushy emes, tikeley jauapty túlgha ekenin bekitu.
Ekiúday pikir men kedergiler
Búl janalyq qoghamda týrli pikir tudyrdy. Sarapshylar men ústazdar qauymy búl sheshimning birneshe kýrdeli túsyn atap ótedi:
Múghalimning qúqyghy: Eger oqushy telefondy bermey qarsylyq tanytsa, múghalimning ony kýshtep tartyp alugha qúqyghy joq. Múnday jaghdayda mektepke aiyppúl salu — ústazdargha qosymsha psihologiyalyq jәne qarjylyq qysym boluy mýmkin.
Tehnikalyq jaghday: Smartfondardy saqtaytyn arnayy jәshikter men qauipsizdik mәselesi әli de kóptegen mektepterde tolyq sheshimin tappaghan.
Baylanys qajettiligi: Ata-analardyng kóbi tótenshe jaghdaylarda balasymen baylanysta bolghysy keledi. Sondyqtan telefondy mýldem tyiym salu emes, ony paydalanu mәdeniyetin qalyptastyru manyzdyraq.
Halyqaralyq tәjiriybe: Tyiym saludyng nәtiyjesi qanday?
Fransiya, Qytay jәne Úlybritaniyanyng birqatar mektepterinde smartfondargha tolyq nemese ishinara tyiym salynghan. Zertteuler kórsetkendey, múnday shekteulerden keyin:
Oqushylardyng ýlgerimi 6-10%-gha artqan.
Ýzilis kezindegi balalar arasyndaghy jandy qarym-qatynas jaqsarghan.
Tómen ýlgerimdi oqushylardyng kórsetkishteri aitarlyqtay ósken.
Anyghyn aitqanda
Mektepterge aiyppúl salu bastamasy — búl bilim jýiesindegi tәrtipti qatandatudyng bir joly. Alayda, tek jazalau әdisimen mәseleni sheshu mýmkin emes. Búl jerde mektep, oqushy jәne ata-ana arasyndaghy «altyn ýshbúrysh» tendigi saqtaluy tiyis.
Eger zang qabyldansa, mektepter ishki erejelerin qayta qarap, telefondardy saqtaudyng qauipsiz jýiesin qúrugha mәjbýr bolady. Al ata-analar men balalar ýshin búl — sifrlyq etiyketti ýirenuding jana synaghy. Eng bastysy, aiyppúldardyng somasy emes, sol sharalardyng bilim sapasyna tiygizetin naqty әseri boluy kerek.
Sóz týiini: Smartfon — búl qúral ghana. Ol bilim alugha kómektesui kerek, biraq bilim alugha kedergi keltirmeui tiyis. Jana zang mektepterdi osy tepe-tendikti saqtaugha mindetteydi.

Abai.kz