Қазақстандық мектептердегі тәртіп пен білім сапасы мәселесі жаңа заңнамалық талқылаулардың өзегіне айналды. Енді сабақ үстінде смартфон пайдаланған оқушылар үшін тек ата-аналар ғана емес, білім ошақтарының өзі де жауапқа тартылуы мүмкін. Отандық БАҚ хабарлауынша, бұл бастама мектеп қабырғасындағы цифрлық тәуелділікпен күрестің жаңа кезеңі болмақ. Алайда, бұл жауапкершіліктің бөлінуі қаншалықты әділ және тиімді?
Заң жобасының мәні: Жауапкершілік тек үйде емес
Бұған дейін сабақ кезіндегі тәртіп бұзушылықтар үшін негізгі жүктеме ата-аналарға (баланы тәрбиелеудегі міндеттерін орындамағаны үшін) түсетін. Жаңа ұсыныс бойынша, егер мектеп әкімшілігі мен мұғалімдер смартфондарды шектеу туралы белгіленген ережелердің орындалуын қамтамасыз ете алмаса, білім беру мекемесіне де айыппұл салынуы ықтимал.
Бастаманың негізгі мақсаттары:
Оқу процесіне зейін қою: Смартфондардың баланың назарын аударып, білім сапасын төмендетуін тоқтату.
Кибербуллингтің алдын алу: Сабақ кезінде заңсыз видео түсіру немесе әлеуметтік желідегі жанжалдарды азайту.
Мектептің рөлін күшейту: Тәртіп орнатуда мектептің тек бақылаушы емес, тікелей жауапты тұлға екенін бекіту.
Екіұдай пікір мен кедергілер
Бұл жаңалық қоғамда түрлі пікір тудырды. Сарапшылар мен ұстаздар қауымы бұл шешімнің бірнеше күрделі тұсын атап өтеді:
Мұғалімнің құқығы: Егер оқушы телефонды бермей қарсылық танытса, мұғалімнің оны күштеп тартып алуға құқығы жоқ. Мұндай жағдайда мектепке айыппұл салу — ұстаздарға қосымша психологиялық және қаржылық қысым болуы мүмкін.
Техникалық жағдай: Смартфондарды сақтайтын арнайы жәшіктер мен қауіпсіздік мәселесі әлі де көптеген мектептерде толық шешімін таппаған.
Байланыс қажеттілігі: Ата-аналардың көбі төтенше жағдайларда баласымен байланыста болғысы келеді. Сондықтан телефонды мүлдем тыйым салу емес, оны пайдалану мәдениетін қалыптастыру маңыздырақ.
Халықаралық тәжірибе: Тыйым салудың нәтижесі қандай?
Франция, Қытай және Ұлыбританияның бірқатар мектептерінде смартфондарға толық немесе ішінара тыйым салынған. Зерттеулер көрсеткендей, мұндай шектеулерден кейін:
Оқушылардың үлгерімі 6-10%-ға артқан.
Үзіліс кезіндегі балалар арасындағы жанды қарым-қатынас жақсарған.
Төмен үлгерімді оқушылардың көрсеткіштері айтарлықтай өскен.
Анығын айтқанда
Мектептерге айыппұл салу бастамасы — бұл білім жүйесіндегі тәртіпті қатаңдатудың бір жолы. Алайда, тек жазалау әдісімен мәселені шешу мүмкін емес. Бұл жерде мектеп, оқушы және ата-ана арасындағы «алтын үшбұрыш» теңдігі сақталуы тиіс.
Егер заң қабылданса, мектептер ішкі ережелерін қайта қарап, телефондарды сақтаудың қауіпсіз жүйесін құруға мәжбүр болады. Ал ата-аналар мен балалар үшін бұл — цифрлық этикетті үйренудің жаңа сынағы. Ең бастысы, айыппұлдардың сомасы емес, сол шаралардың білім сапасына тигізетін нақты әсері болуы керек.
Сөз түйіні: Смартфон — бұл құрал ғана. Ол білім алуға көмектесуі керек, бірақ білім алуға кедергі келтірмеуі тиіс. Жаңа заң мектептерді осы тепе-теңдікті сақтауға міндеттейді.

Abai.kz