Júma, 8 Mamyr 2026
Jón-aq 107 0 pikir 8 Mamyr, 2026 saghat 14:45

Ýkimet bar júmysyn qazaq tilinde jýrgizu kerek!

Suret: baq.kz saytynan alyndy.

Men, bizding Qazaqstanda ýsh milliongha juyq orys etnosy bar degenge senbeymin!

Nege deysiz ghoy, óitkeni soltýstik oblystar men Pavlodar jaghyn óte jaqsy  bilemin. Osy soltýstikte on jeti jylgha juyq qyzmet etkendikten, búl jaqtaghy әrbir audan men eldimekenning qansha túrghyny bar ekenin jatqa aita alamyn desem artyq ketkendik emes.

Osy ónirlerdegi okrugterde on-on bes, eng kóp degende jiyrma shaqty ghana otbasy túrady. Búlardyng jartysy qazaqtar bolsa, qalghandary slavyan  júrttary.

Elimiz 1991 jyly óz tәuelsizdigin alghan kezden bastap, on jyldyng aralyghynda etnikalyq orystardyng 99 payyzy artynan jau qughanday, tik kóterilip, ózderining tarihy otanyna kóship ketti.

Nemister de solay. Kezinde jýkterin tieuge konteyner jetispey, osy eki últ perronda qyzyl kenirdek bolyp, tóbeles shygharyp jatatyn. Men múny sol jaqta jýrgenimde talay kórip jýrdim. Auyldardyng jartysynan kóbi, qanyrap, bos qaldy. Árbir kóshede eki-ush otbasydan qalghan bolatyn. Osy jaqtaghy audandardyng túrghyndary 15-20 mynnan aspaydy.

Búlardyng jartysy qazaqtar. Endi, oilap qaranyz: Ár audannyng túrghyndarynyng sany osy mólsherde. Ontýstik jәne Batys oblystarmen salystyrugha mýlde kelmeydi. Mysaly: Esil, Jaqsy, Atbasar audandaryn qosyp, bir audan qylugha әbden bolady.

Aytarym - soltýstik oblystarda orystardyn, yaghny slavyandardyng sany  búrynghyday emes, qatty kemip ketken. Soltýstik oblystar, Pavlodar, Qaraghandy jәne Shyghys Qazaqstan aumaqtarynda túratyn orystardyng sany kóp degende, bir milliongha әreng jetui mýmkin. Sonda deymin-au, elimizde qaydan alynghan ýsh milliongha juyq orys bar degen esep?.. Men búghan senbeymin!

Sonymen qatar, taghy bir aitarym – songhy halyq sanaghy derekterine sәikes, halyq tyghyz ornalasqan ontýstiktegi bes oblysta (Týrkistan, Jambyl, Almaty, Qyzylorda oblystary jәne Jetisu oblysy) jәne eki respublikalyq manyzy bar qalada (Almaty men Shymkent) qazaqtardyng jalpy sany shamamen 10 milliongha juyq adamgha jetedi. Al batys ónirlerde (Atyrau, Manghystau, Aqtóbe, Batys Qazaqstan oblystary) da qazaqtardyng sany 3.5 millionnyng tónireginde. Abay men Úlytau oblystary negizinen qazaq tildi. Shyghys Qazaqstannyng birazy – qazaq audandary. Ózge aimaqtarda da qazaq tildiler óte kóp. Sonday-aq, ontýstegi ózbekter, úighyrlar, kýrdter taghy basqa diasporalar negizinen qazaq tildiler. Bir jarym milliongha jetken qandas aghayyndardy qosayyq. Sonda, Qazaqstan boyynsha qazaq tildi túrghyndardyng sany 17 million adamgha juyqtap, el halqynyng negizgi bóligin qúraydy. Sondyqtan ónirlik aiyrmashylyqtardy eskere otyryp, bizding ýkimetke júmys barysyn negizinen memlekettik til – qazaq tilinde jýrgizu kerek.

Beysenghazy Úlyqbek,

Qazaqstan Jurnalister Odaghynyng mýshesi

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Ádebiyet

Ólgen kitaptar

Túrdyhan Aydarhanúly 2104
Áne, kórding be?

Amerikanyng qarjylyq jýiesin kimder ústap túr?

Beysenghazy Úlyqbek 1604