Álemdik geosayasatta Jasandy intellekt jahandyq basqaru jýiesin qayta qúruda, al basqaru standarttary boyynsha bәsekelestik kýn sayyn kýsheyde. Úly derjavalar arasyndaghy bәsekelestik ayasynda damushy elder men tasadaghy aimaqtardyng ózderining sifrlyq egemendigin qalay qorghay alatyny barghan sayyn manyzdy mәselege ainaluda. Onyng ishinde Qazaqstan da bar.

Sol maqsatta elimizde 2025-jyldyng 18-qyrkýieginde «Jasandy intelekt jәne sifrlyq damu ministrligi» qúryldy. Sóitip Qazaqstan Ortalyq Aziyadaghy alghashqy keshendi jasandy intellekt turaly zandy qabyldady.

Búl baghytty damytuda qazirgi tanda JY salasynda kóshbasshygha ainalyp kele jatqan shyghys kórshimizben yntymaqtastyqtyng manyzy erekshe ekeni anyq.

«Sandyq Jibek joly» atanghan búl yntymaqtastyq  infraqúrylymgha investisiya salu jәne tehnologiyalardy beru arqyly jýzege asyrylady, búl baylanystar egemendikti qúrmetteu jәne Birikken Últtar Úiymynyng ortaq qaghidattaryn negizge alu arqyly jýzege asady.

Bir jaghynan, Qytaydyng qoldanbaly ssenariylerde, ónerkәsiptik tizbekterde jәne tehnologiyalyq ekojýielerde jinaqtaghan tәjiriybesi bar; ekinshi jaghynan, Qazaqstannyng institusionaldyq qúrylysta, sifrlyq qarjylandyruda jәne esepteu infraqúrylymynda jedel damuy bar. Eki taraptyng da ózara tolyqtyratyn artyqshylyqtary - Qytay men Qazaqstan arasyndaghy pragmatikalyq yntymaqtastyqtyng jana ósu nýktesine - jasandy intellekt salasyndaghy jana satygha, jana dengeyge  negiz boluda.

Qazaqstannyng 2026 jyldy «Sifrlandyru jәne jasandy intellekt jyly» dep belgilegeni belgili.

16 shilde kýni týsten keyin QHR Tóraghasy Sy Szinipin Shanhayda Qazaqstan Preziydenti Qasym-Jomart Toqaevpen kezdesti. Toqaev Qytaygha 2026 jylghy Dýniyejýzilik jasandy intellekt konferensiyasyna jәne jasandy intellektti jahandyq basqaru jónindegi joghary dengeyli kezdesuge qatysu ýshin bardy. Sol kýni 29 elding ókilderi Shanhayda «Dýniyejýzilik jasandy intellekt yntymaqtastyq úiymyn qúru turaly kelisimge» (WAICO) qol qoydy, búl 29 el úiymnyng negizin qalaushy mýsheleri atansa, al Qazaqstan negizin qalaushy tolyqqandy mýshe retinde qatysty.

Sonday-aq, 16 shildede Toqaev Qytaydyng joghary tehnologiyalyq kompaniyalarynyng jetekshilerimen dóngelek ýstel basynda kezdesu ótkizdi. Toqaevtyng Shanhaygha júmys sapary kezinde Qytay men Qazaqstan jalpy somasy 15 milliard AQSh dollarynan asatyn 70-ten astam kommersiyalyq kelisimge qol qoydy.

Búl eki elding Memleket basshylarynyng diplomatiyasynan bastap kópjaqty basqarugha, sifrlyq infraqúrylymnan bastap ozyq óndiriske deyingi yntymaqtastyghynyng jana dengeyge kóterilgenining aiqyn kórsetkishi.

Yaghny Qytay men Qazaqstan arasyndaghy yntymaqtastyq dәstýrli infraqúrylymdyq baylanystan sandyq infraqúrylym, tehnologiyalyq innovasiyalar jәne basqaru salasyndaghy yntymaqtastyq siyaqty jana satygha jetti degen sóz.

Qytay sarapshylary jana әriptestikti - «aqyldy seriktestik» dep dәl stpattap otyr.

Biylghy Dýniyejýzilik jasandy intellekt konferensiyasynyng «Aqyldy seriktester, ortaq bolashaq» taqyryby da sony naqtylaydy.

Abai.kz