«Aqjol» men «Respublika» partiyalary debatqa týsti. Jalpy, ótken saylauda «Respublika» partiyasy «Aqjol» partiyasyna qaraghanda sәl kóp dauys alghany bolmasa, ózara tepe‑teng týsken búl eki partiyany debaty efirdegi uaqytymen bastalyp, belgilengen uaqytta ayaqtaldy... Sonynan... «Biz ne úqtyq, osy?» degen súraq kókeyde qalyp qoydy...

Eng aldymen, әriyne, debat mәdeniyetti qalypta órbidi, eki liyder: «Aqjol» partiyasynyng tóraghasy Daniya Espaeva men «Respublika» partiyasynyng tóraghasy Aydarbek Qojanazarov bir‑birine degen qúrmetting jaqsy ónegesin kórsete aldy. Búl – bolashaq Qúryltayda bolatyn partiyalar taytalasynda jalghasyn tabady dep ýmittenemiz.

Ekinshiden, barlyq súraqtar qazirgi saylaualdy bәsekelestikke negizdelgendikten, biz partiyalardyng osy saylaugha arnalghan baghdarlamalarynan az ghana maghlúmatqa qol jetkize aldyq. Áriyne, jýrgizushiler múny teleshou retinde qyzyqty etuge tyrysty. Sondyqtan, olar debattyng sayasy salmaghyna asa qatty nazar audarmady dese de bolady.

Mәsele, Respublika partiyasynyng bir ókili óz bayandamasynda (Oljas Kuspekov bolar) «Aqjol» partiyasyn poniyge, yaghni, mәstek atqa tenegeninen bastalghan eken. Áriyne, sayasattan habary joq adamgha bir partiyanyng ekinshisin poniyge teneui qyzyqty shyghar. Al, kәnigi  sayasatkerlerge búl qyzyq emes: shyn mәnisinde shiyrek ghasyrgha juyq parlamentte jýrgen «Aqjol» partiyasynyng aldynda osydan ýsh‑tórt jyl búryn qúryla sala Mәjiliske ótken «Respublika» partiyasynyng ózi «poni» ekenin ózderi bayqamaghanday...

Sondyqtan, «Respublika» partiyasynyng «Nәtiyjege júmys jasau kerektigi» turaly pikirine «Aqjol» jetekshisi Danaya Espaeva týidektete jauap berdi: Kәsipkerler Kodeksin qabyldatqyzuy, Qylmystyq Kodeksten kәsipkerlikke qatysty birneshe reyderlik zandardy alyp tastaugha yqpal etkenderi,  Bankrotttyq turaly zannyng qabyldanuy jәne t.t.

Al, kóp jerde «Respublika» partiyasy jetekshisi shet elderding parlamenttik jәne qúqyqtyq normalary turaly mәlimetterdi keltirip otyrdy. Biraq, Tramptyng mәselesi, Makron men ózge europalyq liyderlerding tәjiriybesin «qazaqstandyq platformagha» kóshire salu – kerisinshe әser qaldyrghanyn aita ketu kerek. Óitkeni, Qazaqstanda 11 million partiyada joqtar baryn eskermeu – sayasy shiykilikke jaqyn.

Aydarbek Qojanazarov óz kezeginde «Respublika» partiyasynyng «jana baylyqty jasau ýshin» kýresetinin jetkizdi. Sirә, onyng «jana baylyq» dep otyrghany jana óndirister, jana júmys oryndary degeni bolsa kerek...

Biraq, búl mәsele qazir búl eki partiyanyng ghana emes, saylaugha qatysushy barlyq partiyalardyng auzynda jýrgen mәsele bolghandyqtan – onyng sózi júrtty tanqaldyra almady.

Kerisinshe, Daniya hanymnyng «Elimizde kópbalaly otbasy men jalghyzbasty anagha kórsetiletin kómekter qataryna «Jas otbasygha kómek kórsetu» iydeyasy kórermenderden qyzu qoldau tapty. Búl baghdarlama myna derekti algha tartady: Elimizde ótken jyly әrbir jana nekelesken otbasylardyng elu payyzy ajyrasqan eken. Negizgi sebep – pәterlerining bolmauy, pәter alamyz dep kreditke kirip, ony tóley almay, otbasyda kiykiljinning bastaluy...

Sondyqtan, jas otbasy kreditke pәter alsa, alghashqy bala tuysymen, onyng belgili bir bóligi qysqartylady, ekinshi baladan song – taghy qysqartylady, al, eger, otbasy tórt balany ómirge әkelse – kreditteri tolyghymen keshiriledi. Búl sózdi júrt ovasiyamen qarsy aldy...

«Respublika» partiyasy ózine «jana kýsh, jana iydeya partiyasymyz» degen bagha berdi...

«Aqjol» bolsa ózine «biz tәjiriybeli partiyamyz, ony últtyq mýddede qoldanamyz» dep bagha berdi.

Debat ayaqtalugha jaqyn qalghanda Aydarbek Qojanazarov myrza sensasiyalyq janalyq ashty: ol «Abaydy «Abay etken» Qúnanbaydyng maly. Ol mal bolmasa, Abay jas kezinen mal baghyp, Abay bola almas edi» dedi. Endeshe, bizding partiya qazirgi zaman Qúnanbaylarynyng kóp boluy ýshin kýresedi», - dedi.

Ony Daniya hanym «Búl kýpirlik» (koshunstvo) dep baghalaghanday boldy, biraq onyng búl sózi shudan estilmey qaldy...

Shynynda da, Abaydyng danalyghyn onyng әkesining malynyng kóptigimen, jalpy, danalyqtyng payda boluyn baylyqtan tuyndatamyn dep, Aydarbek myrza qatty qatelesti.

Kezinde qazaq dalasynda Qúnanbaydy baylyghymen on orap alatyn ózge de baylar kóp boldy. Endeshe, sol baylar nege ózderine «bir‑bir Abaydy» tudyryp almaghan?

Odan ózge, otyz jyl boyy qazaq baylyghyn tespey sorghan oligapoliya nege «býgingining Abayyn» tudyra almay otyr?

Mine, «Respublika» partiyasy jetekshisi Aydarbek qyzdy‑qyzdymen osynday paradoksti jaghdaygha ózi tap boldy.

Biraq osy kezde debat bitip qaldy da, búl mәsele aighay‑shudan aman qaldy... Biraq, odan Abay turaly onyng pikiri ózgerdi me? Júrt odan endi osy súraqqa jauap kýtetin bolady...

Eskertu: Materialdyng aqysy «Aq jol» - Qazaqstannyng demokratiyalyq partiyasynyng saylaualdy shtaby qorynan tólendi.

Abai.kz