«اقجول» مەن «رەسپۋبليكا» پارتيالارى دەباتقا ءتۇستى. جالپى، وتكەن سايلاۋدا «رەسپۋبليكا» پارتياسى «اقجول» پارتياسىنا قاراعاندا ءسال كوپ داۋىس العانى بولماسا، ءوزارا تەپە‑تەڭ تۇسكەن بۇل ەكى پارتيانى دەباتى ەفيردەگى ۋاقىتىمەن باستالىپ، بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا اياقتالدى... سوڭىنان... «ءبىز نە ۇقتىق، وسى؟» دەگەن سۇراق كوكەيدە قالىپ قويدى...

ەڭ الدىمەن، ارينە، دەبات مادەنيەتتى قالىپتا ءوربىدى، ەكى ليدەر: «اقجول» پارتياسىنىڭ توراعاسى دانيا ەسپاەۆا مەن «رەسپۋبليكا» پارتياسىنىڭ توراعاسى ايداربەك قوجانازاروۆ بىر‑بىرىنە دەگەن قۇرمەتتىڭ جاقسى ونەگەسىن كورسەتە الدى. بۇل – بولاشاق قۇرىلتايدا بولاتىن پارتيالار تايتالاسىندا جالعاسىن تابادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

ەكىنشىدەن، بارلىق سۇراقتار قازىرگى سايلاۋالدى باسەكەلەستىككە نەگىزدەلگەندىكتەن، ءبىز پارتيالاردىڭ وسى سايلاۋعا ارنالعان باعدارلامالارىنان از عانا ماعلۇماتقا قول جەتكىزە الدىق. ارينە، جۇرگىزۋشىلەر مۇنى تەلەشوۋ رەتىندە قىزىقتى ەتۋگە تىرىستى. سوندىقتان، ولار دەباتتىڭ ساياسي سالماعىنا اسا قاتتى نازار اۋدارمادى دەسە دە بولادى.

ماسەلە، رەسپۋبليكا پارتياسىنىڭ ءبىر وكىلى ءوز بايانداماسىندا (ولجاس كۋسپەكوۆ بولار) «اقجول» پارتياسىن پونيگە، ياعني، ماستەك اتقا تەڭەگەنىنەن باستالعان ەكەن. ارينە، ساياساتتان حابارى جوق ادامعا ءبىر پارتيانىڭ ەكىنشىسىن پونيگە تەڭەۋى قىزىقتى شىعار. ال، كانىگى  ساياساتكەرلەرگە بۇل قىزىق ەمەس: شىن مانىسىندە شيرەك عاسىرعا جۋىق پارلامەنتتە جۇرگەن «اقجول» پارتياسىنىڭ الدىندا وسىدان ءۇش‑تورت جىل بۇرىن قۇرىلا سالا ماجىلىسكە وتكەن «رەسپۋبليكا» پارتياسىنىڭ ءوزى «پوني» ەكەنىن وزدەرى بايقاماعانداي...

سوندىقتان، «رەسپۋبليكا» پارتياسىنىڭ «ناتيجەگە جۇمىس جاساۋ كەرەكتىگى» تۋرالى پىكىرىنە «اقجول» جەتەكشىسى دانايا ەسپاەۆا تۇيدەكتەتە جاۋاپ بەردى: كاسىپكەرلەر كودەكسىن قابىلداتقىزۋى، قىلمىستىق كودەكستەن كاسىپكەرلىككە قاتىستى بىرنەشە رەيدەرلىك زاڭداردى الىپ تاستاۋعا ىقپال ەتكەندەرى،  بانكروتتتىق تۋرالى زاڭنىڭ قابىلدانۋى جانە ت.ت.

ال، كوپ جەردە «رەسپۋبليكا» پارتياسى جەتەكشىسى شەت ەلدەردىڭ پارلامەنتتىك جانە قۇقىقتىق نورمالارى تۋرالى مالىمەتتەردى كەلتىرىپ وتىردى. بىراق، ترامپتىڭ ماسەلەسى، ماكرون مەن وزگە ەۋروپالىق ليدەرلەردىڭ تاجىريبەسىن «قازاقستاندىق پلاتفورماعا» كوشىرە سالۋ – كەرىسىنشە اسەر قالدىرعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. ويتكەنى، قازاقستاندا 11 ميلليون پارتيادا جوقتار بارىن ەسكەرمەۋ – ساياسي شيكىلىككە جاقىن.

ايداربەك قوجانازاروۆ ءوز كەزەگىندە «رەسپۋبليكا» پارتياسىنىڭ «جاڭا بايلىقتى جاساۋ ءۇشىن» كۇرەسەتىنىن جەتكىزدى. ءسىرا، ونىڭ «جاڭا بايلىق» دەپ وتىرعانى جاڭا وندىرىستەر، جاڭا جۇمىس ورىندارى دەگەنى بولسا كەرەك...

بىراق، بۇل ماسەلە قازىر بۇل ەكى پارتيانىڭ عانا ەمەس، سايلاۋعا قاتىسۋشى بارلىق پارتيالاردىڭ اۋزىندا جۇرگەن ماسەلە بولعاندىقتان – ونىڭ ءسوزى جۇرتتى تاڭقالدىرا المادى.

كەرىسىنشە، دانيا حانىمنىڭ «ەلىمىزدە كوپبالالى وتباسى مەن جالعىزباستى اناعا كورسەتىلەتىن كومەكتەر قاتارىنا «جاس وتباسىعا كومەك كورسەتۋ» يدەياسى كورەرمەندەردەن قىزۋ قولداۋ تاپتى. بۇل باعدارلاما مىنا دەرەكتى العا تارتادى: ەلىمىزدە وتكەن جىلى ءاربىر جاڭا نەكەلەسكەن وتباسىلاردىڭ ەلۋ پايىزى اجىراسقان ەكەن. نەگىزگى سەبەپ – پاتەرلەرىنىڭ بولماۋى، پاتەر الامىز دەپ كرەديتكە كىرىپ، ونى تولەي الماي، وتباسىدا كيكىلجىڭنىڭ باستالۋى...

سوندىقتان، جاس وتباسى كرەديتكە پاتەر السا، العاشقى بالا تۋىسىمەن، ونىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى قىسقارتىلادى، ەكىنشى بالادان سوڭ – تاعى قىسقارتىلادى، ال، ەگەر، وتباسى ءتورت بالانى ومىرگە اكەلسە – كرەديتتەرى تولىعىمەن كەشىرىلەدى. بۇل ءسوزدى جۇرت وۆاتسيامەن قارسى الدى...

«رەسپۋبليكا» پارتياسى وزىنە «جاڭا كۇش، جاڭا يدەيا پارتياسىمىز» دەگەن باعا بەردى...

«اقجول» بولسا وزىنە «ءبىز تاجىريبەلى پارتيامىز، ونى ۇلتتىق مۇددەدە قولدانامىز» دەپ باعا بەردى.

دەبات اياقتالۋعا جاقىن قالعاندا ايداربەك قوجانازاروۆ مىرزا سەنساتسيالىق جاڭالىق اشتى: ول «ابايدى «اباي ەتكەن» قۇنانبايدىڭ مالى. ول مال بولماسا، اباي جاس كەزىنەن مال باعىپ، اباي بولا الماس ەدى» دەدى. ەندەشە، ءبىزدىڭ پارتيا قازىرگى زامان قۇنانبايلارىنىڭ كوپ بولۋى ءۇشىن كۇرەسەدى»، - دەدى.

ونى دانيا حانىم «بۇل كۇپىرلىك» (كوششۋنستۆو) دەپ باعالاعانداي بولدى، بىراق ونىڭ بۇل ءسوزى شۋدان ەستىلمەي قالدى...

شىنىندا دا، ابايدىڭ دانالىعىن ونىڭ اكەسىنىڭ مالىنىڭ كوپتىگىمەن، جالپى، دانالىقتىڭ پايدا بولۋىن بايلىقتان تۋىنداتامىن دەپ، ايداربەك مىرزا قاتتى قاتەلەستى.

كەزىندە قازاق دالاسىندا قۇنانبايدى بايلىعىمەن ون وراپ الاتىن وزگە دە بايلار كوپ بولدى. ەندەشە، سول بايلار نەگە وزدەرىنە «ءبىر‑بىر ابايدى» تۋدىرىپ الماعان؟

ودان وزگە، وتىز جىل بويى قازاق بايلىعىن تەسپەي سورعان وليگاپوليا نەگە «بۇگىنگىنىڭ ابايىن» تۋدىرا الماي وتىر؟

مىنە، «رەسپۋبليكا» پارتياسى جەتەكشىسى ايداربەك قىزدى‑قىزدىمەن وسىنداي پارادوكستى جاعدايعا ءوزى تاپ بولدى.

بىراق وسى كەزدە دەبات ءبىتىپ قالدى دا، بۇل ماسەلە ايعاي‑شۋدان امان قالدى... بىراق، ودان اباي تۋرالى ونىڭ پىكىرى وزگەردى مە؟ جۇرت ودان ەندى وسى سۇراققا جاۋاپ كۇتەتىن بولادى...

ەسكەرتۋ: ماتەريالدىڭ اقىسى «اق جول» - قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى شتابى قورىنان تولەندى.

Abai.kz