2015 jyly ekologiyalyq qozghalys retinde «Baytaq-Bolashaq» qúryldy. Qúryltayy kýzde boldy. Basynda qúrmetti tóragha bolyp Oljas Sýleymen saylanghan. Basty úiymdastyrushy – Azamathan Ámirtay. Jiyngha qatysa almadym.

Qozghalysqa 2016 jyldyng basynda arnayy bardym. Azamathanmen tanystym. Syrtymnan biledi eken. Aghalap, «atqarushy diyrektor bolynyz» dep jarmasty. «Jaraydy kómekteseyin» dedim. Qoghamgerler, belsendiler joqtyng qasy. Respublikalyq mәrtebeni alyp bekigenmen, keminde 11 ónirden filial ashu kerek boldy.

Jalma-jan Azamathangha ónirlerdegi әli de at ýstinen týspegen, qajymaghan azatkerlerding birshamasyn tizbelep berdim. Sóitip tez arada qozghalys respublikalyq sipat aldy. Keyin ol filialdar jasardy. Biraq 90-jyldary pisken qúlshynympaz belsendiler emes, ambisiyalanghan úrpaq keldi. Ol zandy da. Endi entuziazmgha jol bola qoymas. Ne bolsa da tek qana eseppen kýn kóretin zamanda esepshil baskerler/liyder tuady.

Sóitip, men endi iydeologiyalyq jaghyna da qarauym kerek boldy. Almatyda әigili Seydahmet Qúttyqadam aghamyz, men Astanada otyryp, ekeulep «Taza el» degen gazet pen saytty dýniyege keltirdik. Sol gazetting atauy qozghalystyng basty úranyna ainaldy. Azamathan barlyq jerge shapqylap «Taza el» aksiyasyn jýrgizdi. Ár qazaq bir tal eksin degen úran tastalyp, sol kezde 18 mln talshybyq ektiru qolgha alyndy. Odan búl memlekettik úrangha ainalyp «Taza Qazaqstan» nauqany barlyq jerdi basty. Búl nauqandy barlyq partiyalar da ózderinshe atap kirisip ketti. JSDP «Taza ýy - taza el» dedi... Búl da dúrys: býkil eldi tazartu bir qozghalystyng mindeti emes, bastama bәrine júghysty bolghanda ghana nәtiyje bolmaq. Býginde búl memlekettik sayasatqa ainaldy.

Birneshe dýrkin Halyqaralyq konferensiyalar bolyp, úmytylghan biologgtar men zoologtar, nebir tehnologtar bas qosty. Esimde qalghan bir epizod: shyghystan kelgen Vladimir Ezenok degen (marqúm) topinamburtanushy maman kelip keremet dәris bergen. Sodan qanattanghan Qanat Sosialúly siyaqty jigitter keyin quatdarytqysh shokolad ta shyghardy.

Búl jiyndargha talay ret Toqtar Áubәkir, Amangeldi Aytaly, Iraq Elekey, Oraq Áli, Sabyr Qasym siyaqty baskerler bas qosqan edi.

Aytpaqshy bir konferensiya sonau AQShta túryp jatqan Vasiliy Jirovty aldyrdyq. Ol qazaq boksynyng tuyn jelbiretken jigitterding biri, Balqashtan edi. Kelgendegi maqsaty - Balqash barysyn qayta órgizu eken. Búl taqyryp sol kezde bastalyp edi, aqyry jýzege asqanyn kórip otyrmyz.

Sóitip jýrgende sayasattanu dәuiri bastaldy. Partiya qúrugha bet búrdy. Búnday ghúmyr mening ómirimde búryn da bolghan: «Azat» qozghalysy endi dәuirley bastaghanda ambiyalanghan aghalar Respublikalyq partiya qúrugha kóship, aqyry qozghalystyng taghdyry tәrk etilip edi. Biraq kәzirgi qozghalys týgelimen «Baytaq» partiyasyna úlasypty. Ol da dúrys bolar.

Atauy turaly synymyzdy búryn da aityp, eskertip edik, әiteuir bir jaghyna shyghypty.

«Baytaq» taghy da jenildi. Biraq búl shynayy halyqshyl toptardan qúrylghan partiya. 18 ret qújat tapsyryp, әupirimmen tirkelgen partiya-túghyn. Arttarynda oligarhtar joq, alpauyttar joq. Basynda ózim aralasqandyqtan ba, әlde shynayy әri beykýnә tirlikterin ayaymyn ba, «Qayran, «Baytaghym» degim keledi. Áytpese, siresken toptyng ishinde 3-4 halyqshyl aiqaylap jýrse nesi bar edi?! Jiberuge bolady ghoy. Bәribir de bәrin kelisip piship otyr... Álde Tabighatty tazartqan partiya eldi de tazartyp jiberedi dep qorqama?..

Serik Erghaliy

Abai.kz