Senbi, 29 Tamyz 2026
Áne, kórding be? 585 0 pikir 28 Tamyz, 2026 saghat 14:41

Kommunister dәuiri ayaqtaldy ma?

Suret: JY arqyly jasaldy.

Sonymen elimizde Qúryltay saylauy da ayaqtaldy...

Bәri de júrttyng aldyn ala boljaghanynday boldy: «ótedi» degen partiyalar ótti, «ótpeydi» degen partiyalar ótpedi. Mәrege aldymen shang juytpay ózin‑ózi taratqan «Amanat» partiyasynyng «amanatyn» arqalaghan su jana «Ádilet» partiyasy jetti. Saylaushylardyng 74,08%-y (9 351 539 adam) dauys beruge qatysqan saylauda dauys bólinisi tómendegidey boldy:

  • «Ádilet» partiyasy – 71,17% (6 528 948 dauys)
  • «Auyl» partiyasy – 6,26% (574 621 dauys)
  • «Respublica» partiyasy – 5,56% (509 631 dauys)
  • «Aq jol» partiyasy – 5,21% (478 083 dauys)
  • «Jalpyúlttyq sosial-demokratiyalyq» partiya (JSDP) – 5,11% (469 058 dauys)
  • «Qazaqstan Halyq» partiyasy (QHP) – 3,11% (285 395 dauys)
  • «Baytaq» partiyasy – 1,07% (97 751 dauys)
  • «Bәrine qarsymyn» – 2,51%]

Qúryltaygha saylaugha týsken jeti partiyanyng beseu ótip, olargha  mandattar kelesidey bólindi: «Ádilet» partiyasy – 110 mandat, «Auyl» partiyasy – 10 mandat; Respublica partiyasy – 9 mandat; «Aq jol» partiyasy – 8 mandat; JSDP – 8 mandat.

Mine, osy derekten kórip otyrghandarynyzday, búl tizimde úzaq jyldar boyy parlamentten qúr qalmaghan, әiteuir bir sebeptermen memlekettik qarjygha qol jetkizip kelgen Qazaqstan Halyq partiyasy (QHP) joq bolyp shyqty.

Ózderinizge belgili, búl partiya býgingi atauyna ie bolghaly kóp uaqyt  ótken joq: búryn ol Kommunistik partiya atymen belgili edi. Bir kezderi qatary siyremegen kommunisterding arasynan  jik shyghyp, olar qaq jarylghan bolatyn.

2004 jyly V.Kosarev basqarghan Qaazaqstan Kommunistik halyq partiyasy tirkeldi. Al, belgili qogham qayratkeri Ghaziz Aldamjarov basqarghan kompartiya parlamettik saylaugha jiberilmey, 2015 jyly partiya resmy týrde jabyldy. Biraq, Kosarevtyng  partiyasy parlamentten qol ýzgen emes. Búl týsinikti, óitkeni, búl «kommunister» biylikke ayanbay qyzmet etti. Sóitip, býgingi zamannyng «kommunisteri» ynghayyna qaray «qyzyldardy da», «aqtardy da» qolday ketetinderin bayqatty...

Biraq, býginde halyqtyng sanasy ósti. Sonymen birge, halyqtyng partiyalargha qoyar talaby ósti. Osy jaghdayda halyqpen etene aralasyp, onyng ótkir mәselelerin sheshuge atsalysyp jýrgen partiyalar ghana bedelge ie bolatyny anyq. Sóitip, búrynghy «kommunistik iydeyasyn» arqalap qalghan partiya júrtta qaldy dese bolady.

Áriyne, ol partiya qazir «kommunist» atynan tolyq arylghan. Qazir ol «Qazaqstan halyq partiyasy» dep atalady. Dese de, partiyanyng aty ózgerse de, zaty ózgermedi: búrynghy «nazarbaevshyl» kadrlary so kýii saqtaldy,  iydeyalary әbden eskirdi, partiya jana zamangha say ózin‑ózi jetildirmedi.

Halyq osyny kórip, bilip otyr. Búl partiya «attan týskisi kelmegen» azdaghan sayasatkerlerding «shaghyn sayasy klubyna» ainalghanyn júrt anghardy:

  • Ótken saylaularda oghan dauys berushi KSRO zamanyn ansaghan zeynetkerler býginde azaydy;
  • KSRO‑nyng qayta qalpyna keluin qalaytyn konservatorlardyng bedeli RF men Ukraina soghysynan keyin qúldyrap ketti;
  • Olar kótergen «Halyqtar dostyghy» úrany kórshi RF Duma deputattarynyng elimizge qarsy jasaghan kóptegen qoqan‑loqysynan keyin mәnin joya bastady.

Mine, osy sebepterden partiyanyng býgingi liyderi Ermúhamet Ertisbaevtyn saylaudan keyin «sayasattan basybýtin kettim» dep jariyalauy – búl partiyanyng Qazaqstandaghy sayasy ómirining ayaqtalghanyn bildiredi.

Biraq, bir qyzyghy, osy saylauda da búl partiyagha 285  myng adam dauys beripti...  Olar kimder?

Mine, bizge osy mәsele tónireginde qatty oilanuymyz kerek...

Abai.kz

0 pikir