Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Halyq Kenesining birinshi sessiyasynda sóz sóilep, elimizding aldynda túrghan maqsat-mindetter jayly aitty.

Memleket basshysy: «Elimizding eng joghary konsulitativtik mekemesi – Qazaqstan Halyq Kenesining alghashqy sessiyasynyng ashyluy barshanyzgha qútty bolsyn!

Býgin elimiz ýshin asa manyzdy kýn, shyn mәninde tarihy oqigha dep aitugha tolyq negiz bar. Qazaqstan Halyq Kenesi memleketimizding sayasy jýiesinde airyqsha oryn alatyn, konstitusiyalyq mәrtebesi bar biregey institut bolatynyna kýmәnim joq.

Qazir Qazaqstan auqymdy ózgerister kezenin bastan ótkerude. Qoghamymyzdyng barlyq salasynda týbegeyli reformalar iske asyryluda. Alayda reformalar men ózgerister osymen óz mәresine jetti dep mýldem aitugha bolmaydy. Búl júmys mindetti týrde jalghasady.

Biz biylik jýiesin zaman talabyna say janghyrtu isin qolgha aldyq. Elimizde Halyq Kenesining qúryluy sonyng bir aiqyn dәleli ekeni anyq», - dedi.

MAQSAT – QAZAQSTANDY ORTA DERJAVA RETINDE DÝNIE JÝZINE PASh ETU!

Qasym-Jomart Toqaev: «Memleket ómirindegi búl manyzdy ýderis osydan tura bir jyl búryn bastaldy, múny sizder jaqsy bilesizder. Men byltyrghy halyqqa Joldauymda bir palataly Parlament qúru turaly bastama kóterdim.  Atalghan úsynys qoghamymyzda qyzu әri keng auqymda talqylandy. El ishinde ashyq, shynayy pikirtalas boldy.

Azamattarymyzdyng tarapynan myndaghan úsynystar, oi-pikirler aityldy. Osylaysha, talqylaudyng sony keyingi 30 jylda bolmaghan mazmúny tereng konstitusiyalyq reformagha úlasty.

Biyl 15 nauryzda jalpyúlttyq referendum arqyly tútas elimizdi órleu dәuirine bastaytyn qasterli qújatty – Konstitusiyamyzdy qabyldadyq.  Búl manyzdy tarihy oqigha halyqaralyq qauymdastyq tarapynan zor yqylas pen qyzyghushylyq tughyzdy. Óitkeni qazirgidey búlynghyr, túraqsyz әlemde jana Konstitusiyanyng qabyldanuy býkil dýnie jýzi tarihynda óte siyrek kezdesetin jaghday dep aitugha bolady.

Bedeldi sayasatkerler men sarapshylar Qazaqstannyng búl qadamyn shyn mәninde biregey sayasy oqigha dep baghalap, múny batyldyq pen jasampazdyqtyng jarqyn kórinisi retinde moyyndau qajet ekenin birauyzdan aituda», - dedi.

Preziydent: «Konstitusiya halqymyzdyng mәngilik temirqazyghy jәne Ádiletti, Ozyq, Taza Qazaqstannyng myzghymas arqauy retinde elimizdi jarqyn keleshekke aparatyny sózsiz.   Konstitusiyalyq reforma nәtiyjesinde biz elimizding zang shygharushy organy – Qúryltaydyng alghashqy saylauyn ótkizdik.

Sheteldik sarapshylardyng payymdauy boyynsha saylau joghary dengeyde, minsiz ótti. Halyq qoldaghan Qúryltaygha bes partiya kirdi.   28 tamyz kýni deputattar óz júmysyna kiristi. Ýkimetting janartylghan qúramy jasaqtaldy. Viyse-Preziydent taghayyndaldy. Jana memlekettik mekeme – Qazaqstan Respublikasy Qauipsizdik Kenesining Apparaty qúryldy.

Mine, býgin Qazaqstan Halyq Kenesi de óz qyzmetin bastap otyr. Osy tarihy oqighanyng mәn-maghynasyn eshqashan jadymyzdan shygharmayyq, qúrmetti otandastar!

Týptep kelgende, bir jyldyng ishinde últ taghdyryna tikeley yqpal etetin asa manyzdy oqighalar boldy.  Biz az ghana uaqytta tútas memleket pen býkil qoghamnyng sipatyn ózgertken asa auqymdy reformalardy sapaly jýzege asyrdyq.  Al qazirgi tanda búl – órkeniyetti, jasampaz jәne eng bastysy birtútas últtyng ghana qolynan keletin is dep ashyq týrde aitugha bolady», - dedi.

Memleket basshysy: «Azamattarymyz elimizde jýrgizilgen reformalardyng tikeley kuәgeri bolyp, sol ózgeristerding naqty nәtiyjesin kórip otyr. Songhy 7 jylda jalpy ishki ónim 29 payyzgha artyp, 306 milliard dollargha jetti. Altyn-valuta rezervi jәne Últtyq qor aktivterining kólemi 138 milliard dollardan asty. Osy kezende elimizge 162 milliard dollardan astam investisiya tartyldy. Shaghyn jәne orta biznesting ekonomikadaghy ýlesi 40 payyzdan asty. Qazaqstanda jyl sayyn 20 million sharshy metrden astam túrghyn-ýy boy kóteredi. 2019 jyldan bastap, 1 millionnan astam oqushygha arnalghan 1342 mektep salyndy. Azamattardyng ortasha ómir sýru úzaqtyghy 76 jasqa jetti. Sonday-aq 1200-den astam densaulyq saqtau nysany ashyldy. Osy uaqyt ishinde 35 myng shaqyrymnan astam avtokólik joly salynyp, jóndeldi. Múnyng bәrin tarihymyzdaghy eng joghary kórsetkish deuge bolady. Belsendi júmystyng nәtiyjesinde Qazaqstan әlemning bәsekege qabiletti 40 elining qataryna endi», - dedi.

Preziydent: «Biz aldaghy uaqytta da halyqtyng әl-auqatyn jaqsartu ýshin tabandy enbek ete beremiz. Halyqaralyq yntymaqtastyqty terendetip, elimizge keletin investisiya kólemin úlghaytuymyz qajet. Ózderinizge mәlim, men memleketimizding basshysy retinde halyqaralyq jiyndargha jii qatysyp, kóptegen elderding kóshbasshylarymen, investorlarmen kezdesuler ótkizip jýrmin. Astanada da joghary dengeydegi is-sharalardy ótkizip, memleket basshylarymen jәne halyqaralyq úiym jetekshilerimen kelissózder jýrgizip jatyrmyn.

Aldymda túrghan maqsat – aiqyn: búl – Qazaqstandy orta derjava retinde býkil dýnie jýzine meylinshe keng auqymda pash etu, tarihymyz ben mәdeniyetimizdi halyqaralyq qauymdastyq dengeyinde dәripteu, memleketimizding mýddesin qorghau jәne elimizding әleuetin jan-jaqty nasihattau. Basqa oiym joq. Sondyqtan múnyng bәrin býkil halqymyzdyng maqsaty dep kýmәnsiz aitugha bolady», - dedi.

QAZAQSTAN HALYQ KENESI NEMEN AYNALYSADY?

Qasym-Jomart Toqaev:  «Men eldegi týitkilderdi ashyq talqylaytyn, júrttyng úsynys-pikirlerin saraptap, naqty sheshimder úsynatyn arnayy institut qúrudy kópten beri josparlap jýrdim. Onyng qúrylymy, atqaratyn júmysy jóninde úzaq oilandym. Kenesting atauyn Konstitusiyalyq reforma jónindegi komissiyagha ózim úsyndym.

«Qazaqstan Halyq Kenesi» degen atau jana instituttyng jalpyúlttyq sipatyn kórsetedi. Konstitusiyagha sәikes memlekettik biylikting birden-bir bastauy jәne egemendik iyesi búl – halyq. Sondyqtan júrtshylyqtyng mýddesin qorghaytyn biregey organnyng atauynda «Halyq» sózining túruy – óte qisyndy, oryndy, sebebi, búl – zandylyq.  Búghan qosa, «Qazaqstan Halyq Kenesi» atauy – Konstitusiyada bekitilgen birynghay әri resmy núsqa. Búl jana organnyng mәrtebesi biyik, jauapkershiligi joghary ekenin aishyqtaydy.

Búghan deyin eldik isterge qatysty manyzdy mindetterdi Qazaqstan halqy Assambleyasy, Preziydent janyndaghy Últtyq qoghamdyq senim kenesi, Últtyq Qúryltay jәne basqa da konsulitativtik-kenesshi organdar atqaryp keldi. Búl instituttar ózderine jýktelgen tarihy missiyany tolyghymen oryndady.

Qazaqstan halqy Assambleyasy el birligin nyghaytugha ólsheusiz ýles qosty. Qazaqstandy beybitshiliktin, ózara senim men kelisimning oshaghy retinde jer jýzine tanytugha yqpal etti. Qoghamdyq senim kenesi syndarly dialog arqyly jana sayasy mәdeniyetti ornyqtyrugha atsalysty.

Al Últtyq qúryltaydyng mýsheleri osy jalpyúlttyq dialogti odan әri terendete týsti. Búl qúrylym ayasynda praktikalyq túrghydan qúndy bastamalar kóterildi. Sonyng arqasynda 26 zang qabyldandy, taghy 10 zang jobasy Qúryltayda qaralady. Men osy sәtti paydalana otyryp, memlekettik manyzy bar isterge belsene aralasqan, otanshyl boludyng ozyq ýlgisin kórsetken әrbir azamatqa shynayy rizashylyghymdy bildiremin», - dedi.

Memleket basshysy: «Degenmen uaqyt bir orynda túrmaydy, búl – ómirding zany. Sondyqtan, zamannyng túrpaty da, talaby da ózgerip otyrady.  Órkeniyetti el bolu – jahan kóshinen qalmay, ýnemi bәsekege qabiletti bolu degen sóz. Biz últtyq sana-sezimge serpilis berip, júrtymyzdy ortaq mýddege júmyldyru ýshin qoghamdyq dialogti odan әri damyta týsuimiz qajet. Qazaqstan Halyq Kenesin qúrudaghy basty maqsatymyz da – osy.

El tarihynda alghash ret qogham mýddesi jolynda enbek etip jýrgen týrli toptaghy adamdar bir qúrylym ayasynda birikti. Múny «Týrli kózqaras – birtútas últ» tújyrymdamasynyng is jýzindegi naqty kórinisi dep aitugha bolady.

Qazaqstan Halyq Kenesining qúryluy jalpyúlttyq birligimizding anaghúrlym nyghayyp, institusionaldyq sipatqa ie bolghanyn kórsetti. Osylaysha, Qazaqstan Halyq Kenesinde el yntymaghyn kýsheyte týsetin tiyimdi, aldyn ala múqiyat zerttelgen bastamalar jýzege asyrylady. Osy orayda, Qazaqstan Halyq Kenesining konstitusiyalyq mәrtebesine taghy da nazar audarghym keledi. Búl qadam orasan zor mýmkindikterge jol ashady», - dedi.

HALYQ KENESI – QÚRYLTAYGhA BALAMA MEKEME EMES!

Qasym-Jomart Toqaev: «Alayda myna nәrseni birden týsinip alghan jón. Halyq Kenesi – Qúryltaygha balama mekeme emes. Kenes mýsheleri Qúryltaydyng qúzyretine kiretin júmyspen ainalyspaydy. Deputattardyng qyzmetine aralaspaydy. Zang boyynsha osynday әreketterge qúqy joq. Tiyisinshe, Qúryltay deputattarynyng da Halyq Kenesining júmysyna aralasugha haqy joq. Bәrining aldynda túrghan basty maqsat: eki institut ta bir-birin tolyqtyryp, birlese qyzmet etui kerek. Sondyqtan Halyq Kenesi men Qúryltaydyng komiytetteri tyghyz baylanysta bolyp, ýilesimdi týrde júmys isteui qajet.

Aldymyzda túrghan maqsat ta – bir, Otanymyz da – bir. Sondyqtan bәrimiz birtútas el bolyp bir jennen qol, bir jaghadan bas shygharyp Qazaqstan halqy ýshin tabandy qyzmet etuimiz kerek. Zang jobalaryn әzirleu barysynda júrtshylyqtyng oi-pikirin, talap-tilegin tolyqqandy eskeru qajet. Qúryltay men Halyq Kenesi әrqashanda birge bolsa, osynday mýmkindik mindetti týrde payda bolady. Qazaqstan Halyq Kenesine etnomәdeny birlestikterdin, aimaqtyq mәslihattar men qoghamdyq kenesterdin, sonday-aq, qoghamdyq úiymdardyng ókilderi kirdi. Osylaysha memleket pen qogham arasyndaghy baylanystyng jana, auqymdy әri birtútas jýiesi qalyptasyp otyr», - dedi.

Memleket basshysy: «Búghan deyin elimizding últtyq iydeologiyasyna qatysty kóptegen talqylaular bolghanyn bilesizder. 1 shildede zandy kýshine engen Konstitusiyamyz osy mәselening nýktesin birjola qoydy dep aitsaq, oryndy bolar.

Konstitusiyada elimizding ótkeni, býgini jәne keleshektegi beynesi aiqyn kórinis tapty. Konstitusiya preambulasynda bayyrghy qazaq jerinde memlekettiligimizdi nyghaytyp, Úly dalanyng myndaghan jyldyq tarihynyng sabaqtastyghyn saqtaugha basa mәn beretinimiz naqty jazyldy. Búl – tól tarihymyzgha taghzym etu, babalar amanatyna adal bolu degen sóz.

Sonymen qatar Negizgi zanda adam qúqyqtary men bostandyghyn qorghau, zang men tәrtipti ornyqtyru, birlik pen yntymaqty saqtau, halyqtyng әl-auqatyn arttyru, bilim men ghylymdy, innovasiyany damytu memleketting myzghymas mindeti retinde aiqyndaldy.  Birtútas últ retinde óskeleng úrpaq aldyndaghy asa joghary jauapkershilikti sezine otyryp, osy Konstitusiyany qabyldadyq. Sol arqyly bolashaghy jarqyn, baghdary aiqyn Ádiletti, Ozyq әri Kýshti Qazaqstannyng berik negizin qaladyq. Azamattarymyz Konstitusiyanyng erejelerin jaqsy bilip, kýndelikti ómirde qoldanghan sayyn onyng kýshi de, quaty da arta týsedi. Sol sebepti men Konstitusiya әr adamnyng qolynda jýretin, júmys ýstelinde túratyn, jeke kitaphanasynan oryn alatyn qújat bolugha tiyis dep esepteymin.

Biz Konstitusiyada bekitilgen qaghidattar men qúndylyqtardy býkil el bolyp dәripteuimiz kerek.  Biraq formalizm men nauqanshyldyqtan alshaq bolghanymyz jón, әitpese, osy asa manyzdy júmysty qúrtyp, halqymyzdyng aldynda úyatqa qalamyz. Bayaghy jartas – sol jartas bolyp, qaghazbastylyq kózqarasynan qútyla almasaq, esh ilgerileu bolmaydy. Búl júmysty shyn jýregimizben, aq niyetimizben atqarmasaq, qajetti nәtiyjege jetu óte qiyn bolady», - dedi.

VIYSE-PREZIYDENTKE TAPSYRMA!

Preziydent: «Bizding biyik maqsattarymyz, naqty josparlarymyz bar. Onyng bәrin tabysty jýzege asyru ýshin birligimizdi bekemdep, belsendi, tabandy júmys jýrgizuimiz kerek. Halyq arasynda Konstitusiyany týsindiru, dәripteu isi búl – óte jauapty júmys, oghan ýstirt qaraugha bolmaydy. Osy sayasy júmysqa ilimi teren, tәjiriybesi mol adamdardy shaqyru kerek, yaghny zangerler, ghalymdar, múghalimder, eriktiler, kәsipkerler, ardagerler men memleket qayratkerlerin tartu kerek bolady. Al Preziydent Ákimshiligining mindeti – búl júmystyng keshendi jәne jýieli túghyryn qalyptastyru.  Atalghan mindetti jýzege asyrudy Viyse-Preziydent Erlan Tynymbayúly Qaringe tapsyramyn. Júmystyng barysy turaly eki aptada bir ret Preziydentke tike bayandaydy. Endi aldymyzda túrghan naqty mindetterge toqtalyp óteyin», - dedi.

QAZAQSTAN HALQY ASSAMBLEYaSY ÓZ JÚMYSYN AYaQTADY!

Qasym-Jomart Toqaev: «Qazaqstan halqynyng birligin nyghaytu – óte manyzdy mәsele. Sondyqtan Qazaqstan Halyq Kenesi sabaqtastyqty saqtap, Qazaqstan halqy assambleyasy men Últtyq qúryltaydyng dәstýri men ýzdik tәjiriybesin jalghastyruy qajet. Búl rette býkil júmystyng sapasyn jana sayasy jәne úiymdastyru dengeyine kótergen jón. Qabyldanghan sheshimder men jýrgizilip jatqan reformalardyng saldary etnomәdeny birlestikterge qalay әser etedi degen oryndy saual, tipti alandaushylyq tuyndaghanyn bilemin.

Qazaqstan halqy assambleyasy, shyn mәninde, óz júmysyn ayaqtady. Biraq búl úiym ayasynda qalyptasqan paydaly institusionaldyq infraqúrylym kereksiz bolyp qalady degendi bildirmeydi. Sizderge turasyn aitayyn: Qazaqstan halqy assambleyasynyng biregey tәjiriybesi eshqashan tarih qoynauyna ketpeydi, kerisinshe, Halyq Kenesining júmysynda qoldanylady.

Jahandy túraqsyzdyq jaylap, dýrbelenge toly kezenge tap boldyq. Alpauyt memleketterding arasyndaghy senimge selkeu týsti. Osynday jaghdayda Qazaqstandaghy uaqyt tezinen ótken etnosaralyq kelisim men jalpyúlttyq birlik ýlgisi aldaghy uaqytta da elimizding qarqyndy, ornyqty damuyna berik negiz bolady. Biz etnomәdeny ortalyqtargha, teatrlargha, búqaralyq aqparat qúraldaryna barynsha qoldau kórsetemiz. Búl – memleketting konstitusiyalyq mindeti», - dedi.

MÁDENY MÚRAMYZDY KÓZDING QARAShYGhYNDAY SAQTAU MANYZDY!

Memleket basshysy: «Mening oiymsha, ortaq mәdeny múramyzdy kózding qarashyghynday saqtau, dәripteu airyqsha manyzgha iye. Múnday bay múragha memlekettik shekara bóget bolmaugha tiyis.

Semeydegi Fedor Dostoevskiyding әdebiy-memorialdyq muzeyinde kýrdeli rekonstruksiya bastaldy. Búl júmys tolyqtay demeushi qarajaty esebinen atqarylady. Aldaghy uaqytta elimizdegi basqa da tarihy eskertkishter men muzeylerdi retke keltiruimiz kerek. Qazaqstannyng auqatty azamattary atalghan izgi bastamagha belsendi atsalysady dep oilaymyn.

Mediasiya institutyna qoldau kórsetu qajet. Óitkeni búl – kez kelgen kiykiljinning aldyn alyp, qoghamdaghy túraqtylyq pen qauipsizdikti nyghaytatyn әmbebap әri pәrmendi tetik.

Sonymen qatar aldymyzda jastardyng jәne sport úiymdarynyn, eriktiler jelisinin, qayyrymdylyq qorlarynyng júmysyna, Analar men Aqsaqaldar kenesining qyzmetine tyng serpin beru mindeti túr.

Birneshe jyl búryn elimizdi búryn-sondy bolmaghan su tasqyny әbigerge saldy. Sol kezde etnomәdeny birlestikterding ókilderi zardap shekken aimaqtargha ýlken kómek kórsetti – qalpyna keltiru júmystaryna atsalysyp, qiyn jaghdaygha tap bolghan adamdardy júbatty.

Memleket shyn niyetpen jasalghan búl enbekti baghalaydy, halqymyz jaqsylyqty eshqashan úmytpaydy. Elding yntymaq-birligi, jasampaz otanshyldyghy jarqyray kóringen osy mysal kelesi úrpaq ghibrat alatyn beyne jәne fotoqújattarda saqtalyp qalugha tiyis. Jankeshtilik pen janashyrlyqtyng ýlgisin kórsetken múnday sәtter az emes.

Sondyqtan janartylghan sayasy jýiede Qazaqstan halqy assambleyasynyng tarihy róli esh kemimeydi, kerisinshe, kýsheye týsedi», - dedi.

Preziydent: «Etnomәdeny birlestikterding ókilderi joghary konstitusiyalyq mәrtebege ie bolghan Qazaqstan Halyq Kenesining qúramyna da endi. Búryn parlament kvotasyna say Senatqa Qazaqstan halqy assambleyasynyng 5 mýshesi ghana ótetin. Al endi Halyq Kenesining qúramyna etnomәdeny birlestikterding 42 ókili kirdi. Yaghny olar Kenes mýshelerining ýshten birin qúraydy. Elimizding ornyqty әri tabysty damuy túrghysynan QHA missiyasynyng manyzdy ekenine osy aiqyn dәlel.

Qazirgi mindetimiz – ónimdi júmys isteu. Eng aldymen, etnosaralyq jәne konfessiyaaralyq kelisimdi nyghaytu tәsilderin joghaltpay, ony odan әri jalghastyryp әketken jón.  Halyq Kenesi birlik pen kelisimning jana tújyrymy әzirlenetin ortalyq bola alady. Basqasha aitqanda, Halyq Kenesi etnomәdeny birlestikter men osy salada qyzmet etetin basqa da qoghamdyq úiymdardy bir maqsatqa biriktirui kerek.

Ónirlik dengeyde Dostyq ýilerining janynan ashylghan «Qoghamdyq kelisim» jelisi júmysyn jalghastyrady.   Etnomәdeny birlestikterding ókilderi jergilikti qoghamdyq kenesterding qúramyna kirip, Qazaqstan Halyq Kenesindegi túraqty komiytetterdin, salalyq komissiyalardyng jәne konsulitativtik-kenes organdarynyng júmysyna qatysa alady. Alayda jana mýmkindikter airyqsha jauapkershilik jýkteytinin de eskergen jón. Dúrys sheshimdi talap etetin týitkilder shash etekten», - dedi.

Qasym-Jomart Toqaev: «Osyghan deyin birneshe mәrte aitqanmyn: últty úiystyryp, memleketimizding irgesin bekemdeytin eng manyzdy faktor – memlekettik til. Búryn boljammen, dolbarmen ghana aitylatyn jaghday qazir shyndyqqa ainaldy.

QAZAQ TILINDE BIR AUYZ SÓZ AYTA ALMAU – BILIMSIZDIKTING BELGISINE AYNALDY!

Qazaq tili qanday da bir әkimshilik, tipti sayasy mәjbýrleusiz órisi keneyip, kópshilikting tiline ainaldy. Ásirese, jastarymyzdyng qazaq tilinde erkin, sauatty sóileytini quantady. Ana tilimiz memlekettik til retinde súranysqa iye, últtyq mәdeniyetimizdi, bolmysymyzdy shyrayly da shúrayly tughan tilimiz arqyly kórsetemiz. Qazaq tilinde bir auyz sóz aita almau bilimsizdikting belgisine ainaldy.

Múnyng bәri – toleranttyq pen senimge negizdelgen ortaq júmystyng nәtiyjesi. Alayda búl basqa tilderden bas tartu kerek degendi bildirmeydi, әri olardy shettetuge qúqyq bermeydi. Ózderinizge mәlim, Konstitusiyada tiline, tegine, últyna, diny kózqarasy men nanymyna nemese kez kelgen ózge de sebepterge baylanysty kemsituge tyiym salynghan.

Soghan qaramastan ara-túra keybir tisqaqqan arandatushylar әleumettik jelide últarazdyqty qozdyryp, әdeyi otqa may qúyady. Myna nәrseni týsingen jón. Olardyng kózdegeni bireu – qoghamdy әlsiretip, Qazaqstannyng Egemendigine núqsan keltiru, eldi birlikten aiyryp, beybit, alansyz ómirimizding astan-kestenin shygharu.  Rasynda olar balalarymyz ben nemerelerimizding baqytty bolashaghynyng tamyryna balta shapqysy keledi. Sondyqtan qúqyq qorghau organdary men tútas qogham búghan tabandy týrde qarsy túruy kerek. Konstitusiyada bekitilgen «Zang men tәrtip» qaghidatyna say әreket etuimiz qajet», - dedi.

Memleket basshysy: «Til – Jaratqannyng adam balasyna bergen eng ýlken iygiligi, tendessiz syiy. Qanday da bir tilge qarsy kýres jýrgizu – Jaratqangha, onyng nyghmetine qarsy shyghu. Sirә, búdan asqan aqymaqtyq bolmas. Sondyqtan til (qanday til bolsa da) birlik pen órkeniyetting ólshemi bolugha tiyis.  Býgingi tanda týrli últtyng jastary qazaq tili men mәdeniyetin keninen nasihattap jýr. Búghan qalay quanbaysyn? Olar, shyn mәninde, ruhany dýniyesi bay, boyynda talant túnghan jandar.

Dostyqqa dәneker bolghan osynday adamdar qashanda joghary qúrmet pen qoldaugha layyq.  Memleket te olardy eleusiz qaldyrmaydy. Óitkeni qoghamdaghy túraqtylyqty saqtaugha, әlemdik ýderisterding órkeniyetti, tabysty qatysushysy retinde memleketimizding abyroy-bedelin asqaqtatugha osynday azamattardyng qosar ýlesi zor.

Birneshe jyl búryn mening tapsyrmammen arnayy «El birligi» ordeni taghayyndaldy. Búl – últ tútastyghyn nyghaytyp, qoghamdyq kelisimdi qamtamasyz etu jolynda jemisti enbek etken jandargha beriletin bәsi biyik, airyqsha marapat. Konstitusiyalyq mәrtebege ie jәne halyq atynan ókildik etetin úiym retinde osy joghary nagradagha layyqty ýmitkerlerdi Qazaqstan Halyq Kenesi úsynghany dúrys әri әdiletti dep esepteymin», - dedi.

Preziydent: «Baghzy zamandardan beri Úly dalamyz órkeniyetter toghysynan quat alyp, barsha últtyng salt-dәstýrine, dini men mәdeniyetine qúrmetpen qaraytyn ashyq әri yntymaghy jarasymdy meken retinde tarihtyng talay asuynan ótti. Dýniyedegi jaqsy ataulyny jatsynbay, sinire bilgen ata-babamyz Úly Jibek jolyn mәdeniyetter bir-birimen bite qaynasyp, jana bilim, ozyq qúndylyqtar men sol zamannyng ýzdik tehnologiyalaryn almasatyn kenistikke ainaldyrdy. Shyghyspen de, Batyspen de tyghyz baylanys ornatudyng arqasynda halqymyzdyng erekshe mentaliyteti qalyptasty. Bizding qazirgi tarihymyz – osyghan aiqyn dәlel. Etnomәdeny birlestikter kәdimgi «dostyq kerueni» ispettes. Olar iygi maqsatqa jetu jolynda saparyn ýzbeydi. Mindetimiz – yntymaq-birlikti nyghaytyp, shynayy dostyq pen toleranttylyqty kelesi úrpaqqa amanattap qaldyru», - dedi.

HALYQ KENESINING TAGhY BIR MANYZDY MINDETI...

Qasym-Jomart Toqaev: «Halyq Kenesining taghy bir manyzdy mindeti – aimaqtarmen tyghyz baylanys ornatyp, olardyng mýddesin qorghau. Ózderinizge mәlim, Kenesting ýshten bir bóligi – aimaqtan kelgen ókilder. Olardyng qatarynda mәslihat deputattary men qoghamdyq kenes mýsheleri bar. Búl – jergilikti jerdegi mәseleler respublikalyq dengeyde kóteriledi degen sóz. Qoghamda «Senat júmysyn toqtatqan song ónirlerding mýddesi eskerusiz qala ma?» degen súraq boluy mýmkin. Tipti bolghan dep aitsaq ta, qate emes. Biraq, alandaugha eshqanday negiz joq.   Aymaqtardyng ýni búdan bylay Qúryltay men Halyq Kenesi arqyly memlekettik organdargha jetetin bolady. Auylda, audanda, oblysta naqty isimen halyqtyng yqylasyna, qúrmetine ie bolghan azamattar az emes. Halyq Kenesi osynday myqty túlghalardy elge tanytyp, olardyng qabiletin odan әri shyndaugha mýmkindik beretin mekeme bolmaq. Men búghan kәmil senemin. Mәslihattar Parlamentpen tyghyz baylanysta júmys isteydi. Olar aimaqtaghy mәselelerdi ortalyqqa jetkizip, zandardy jetildiruge qatysty óz úsynystaryn túraqty týrde berip otyrady», - dedi.

Memleket basshysy: «Biraq qoghamdyq kenesterde múnday baylanys ta, tәjiriybe de bolmaghan.  Sondyqtan biz alghash ret Halyq Kenesi arqyly osy júmysty qolgha alamyz. Eldik mәseleler talqylanghan kezde qoghamdyq kenesterding mýmkindikterin tolyq paydalanu qajet. Osy orayda qoghamdyq kenester turaly zannamany jetildiru kerek.

Halyq Kenesi qoghamdyq kenestermen túraqty baylanysty jolgha qoyyp, olargha arnalghan jan-jaqty qoldau sharalaryn qarastyruy qajet. Ýkimetke Qazaqstan Halyq Kenesimen birlesip, múnday qúrylymdardyng kәsiby әleuetin arttyru joldaryn pysyqtaudy tapsyramyn. Taghy bir manyzdy mәsele – qoghamdyq baqylaudy jýzege asyru. Búl – Kenes qyzmetining negizgi baghytynyng biri.

Degenmen qazir elimizde qoghamdyq baqylaudy jýrgizuding birynghay jәne naqty tәrtibi nemese birtútas jýiesi joq. Búl júmysty baghalaudyng ortaq ólshemderi de әzirlenbegen. Halyq Kenesi qoghamdyq baqylau salasyn jýielep, ony retke keltiruge atsalysuy kerek.   Búl júmysqa tәuelsiz sarapshylar men kәsiby mamandardy kóbirek tartqan jón», - dedi.

BÚL – TRANSFORMASIYaNYNG JANA KEZENI!

Preziydent: «Memleket aimaqtardy damytugha túraqty týrde basa mәn beredi. Búl – memleketting basty mindetining biri. Songhy jyldary osy baghytta auqymdy júmys atqaryldy. Elimizding әr aimaghynda túrghyn ýiler, әleumettik nysandar, joldar qarqyndy salynyp jatyr. Qazaqstan tútastay ýlken qúrylys alanyna ainalyp keledi. Múny bәriniz de kórip-bilip jýrsizder.

Eng bastysy, barlyq qúrylysty sapaly әri uaqytyly jýzege asyru óte manyzdy. Keyde janadan salynghan keybir nysandardyng sapasy syn kótermeydi, tipti, qogham talqysyna týsip jatady. Osynday salghyrt jasalghan júmystyng kesiri qayghyly jaghdaygha әkep soqtyruy da mýmkin. Búl túrghydan alghanda, jol salasyndaghy ahual da mәz emes. Mysaly, «Taldyqorghan – Óskemen» kýre jolynyng ashylghanyna kóp uaqyt ótpese de, toza bastaghan.

Sondyqtan, jol sapasyn baghalau jýiesin qayta qarau kerek. Qúrylys júmysyn basynan ayaghyna deyin qatang qadaghalau qajet. «Jol aktivteri sapasynyng últtyq ortalyghy» mekemesining qyzmetin kýsheytu kerek. Jalpy, osy salagha týbegeyli reforma jasaghan jón. Qoghamdyq baqylaudy kýsheytu qajet», - dedi.

Qasym-Jomart Toqaev: «Infraqúrylymdy auqymdy janghyrtu ayasynda ondaghan myng jana júmys orny ashylady. Boljam boyynsha 2035 jylgha deyin elimizge 2,9 million maman, sonyng ishinde 1,8 million júmysshy maman qajet. Kadr tapshylyghy, әsirese, ónerkәsip, qúrylys, auyl sharuashylyghy jәne IT salasynda bayqalmaq.

Qazirgi uaqytta elimizdegi 763 kolledjde 500 mynnan asa student oqidy. Erte bastan kәsiptik baghdarlaugha jәne dualidi oqytugha erekshe nazar audarylyp otyr. Qajetti mashyqtardy mengergen, alayda salalyq diplomy joq adamdar kәsiby biliktilikti tanugha arnalghan 22 ortalyqta óz qúzyretin rastay alady.

Astanada jýzege asyrylyp jatqan «Joltap» jobasyn airyqsha atap ótkim keledi. Búl – biznesting tikeley qatysuymen júmysshy jәne sifrlyq sala mamandaryn, atap aitqanda, tiginshi men dәnekerleushiden bastap veb-әzirleushi men dizaynerge deyin dayarlaytyn qysqa merzimdi oqytu modeli. Ýsh jyl ishinde 22 mynnan asa adam bilim alyp, 60 payyzy júmysqa ornalasty, eki myngha juyq jan jeke kәsibin ashty. Osy tabysty tәjiriybeni barlyq ónirge taratu qajet. Ár azamattyng ómirde óz ornyn tauyp, otbasyn adal enbekpen asyrauyna jәne Otanyna paydasyn tiygizuge jaghday jasau – ortaq mindetimiz», - dedi.

Preziydent: «Elimizding kelbetin jәne túrpatyn ózgertu, taza әri tiyanaqty orta qalyptastyru – barshamyzdyng ortaq mindetimiz. Halqymyzda «Yntymaq týbi – iygilik» degen sóz bar.

Azamattarymyz ózderi túryp jatqan eldi mekenge qamqorlyq tanytqany jón. Árbir adam óz ýiin, auylyn, qalasyn kórkeytuge belsene atsalysqany abzal. Keybir kәsipkerler tútas auyldy gýldendiruge zor yqpal etude. Elimizde múnday tamasha tәjiriybeler bar. Biz ýshin eldi mekenderimizdi damytugha, onda túryp jatqan azamattardyng túrmys sapasyn arttyrugha әser etetin kez kelgen bastama manyzdy.  Aymaqtargha paydasy tiyetin isten Halyq Kenesining mýsheleri de shet qalmauy kerek. Búl sharuany tek memleketke jýktep qonggha bolmaydy.

Azamattarymyz da búl mindetke jauapkershilikpen qarap, belsendi, tabandy jәne elge janashyr boluy qajet. Biz birligimizdi nyghaytyp, halyq iygiligi ýshin júmyla júmys isteuimiz kerek. Biylik, ókildi organdar jәne azamattyq qogham birlesip әreket etse, auyl da, qala da, yaghni, tútas memleket ósip-órkendeytini anyq.

Qalalardy, kóshelerdi, sayabaqtardy tazalyqta ústau, elimizding jana túrpatyn qalyptastyru búl – býkil halqymyzdyng bolmysyn ózgertu, memleketimizdi dýnie jýzindegi eng órkeniyetti elderding qataryna qosu degen sóz. Búl – últtyq namysymyzgha qatysty asa manyzdy mindet», - dedi.

Preziydent: «Azamattardyng memlekettik basqaru ýderisine tikeley qatysu tetikterin qúru – eldi janghyrtudyng bir joly. Dәl osy sebepti Qazaqstan Halyq Kenesi qúramynyng ýshten biri qoghamdyq birlestikter men kommersiyalyq emes úiymdardyng ókilderinen jasaqtaldy.

Búl – transformasiyanyng jana kezeni. Sol sebepti jýrip ótken jolymyzdy obektivti týrde taldap, keleshektegi kýrdeli syn-qaterlerdi sheshuding jana tәsilderin әzirleudi talap etedi. Elimizge populister nemese mansapqorlar emes, kәsiby ortada moyyndalghan kóshbasshylar men týrli salanyng maytalmandary, naghyz patriottar qajet. Kóp júmys atqaryldy. Múny moyyndau kerek.

«Ýshinshi sektor» tyng serpin alyp, qoghamdyq baqylau tetikteri qalyptasty jәne keri baylanys jolgha qoyyldy. Alayda reformalar samarqaulyqty kótermeydi. Biz múny jaqynda ótken jaghdaydan sabaq alyp, kókeyimizge myqtap týidik. Ózgerister kezenindegi qysqa merzimdi kidiristing ózi túraqtylyqtyng shyrqyn búzyp, auyr saldargha úryndyruy yqtimal», - dedi.

«ÝShINShI SEKTORDYN» BASTY MINDETI QANDAY?

Qasym-Jomart Toqaev: «Maghan birqatar respublikalyq qoghamdyq birlestikting tek qaghaz jýzinde tirkelgeni, shyn mәninde, «ayqaylap» túratyn ataularynan basqa týgi joq, jalghan qúrylymdar ekeni bayandaldy.

Múnday úiymdar azamattar mýddesin qorghau ýshin emes, basqa pighylda, berisin aitsaq, mansapqorlyq maqsatta qúrylghany anyq. Búl keybir jaghdayda alayaqtyqqa deyin jetti. Oghan jol beruge bolmaydy. Sondyqtan múnday faktiler qúqyq qorghau organdarynyng nazaryna joldanady. Tek memlekettik tapsyrysty iygeru maqsatynda qúrylghan «qyzmet kórsetu» úiymdarynyng júmysyna tosqauyl qong qajet. Jalpy, Halyq Kenesi qoghamgha úiytqy bolugha tiyis. Elimizde kóptegen konsulitativtik-kenesshi organ bar, alayda basym bóligining qyzmeti shashyranqy, bir-birin qaytalaydy. Olardyng júmysyn ýilestirip, saraptamalyq әleuetin biriktiru jәne kelip týsken úsynystardy jýieleu Halyq Kenesine jýkteledi», - dedi.

Memleket basshysy: «Degenmen «ýshinshi sektordyn» basty mindeti – qoghamda Zang men Tәrtip, Tazalyq pen Tabighatty ayalau qaghidattaryn ornyqtyru. Búl júmystyng manyzyna bir sózben bagha beru qiyn. Sizder osynau memlekettik jәne qoghamdyq qaghidattardyng mәni men maqsatyn jaqsy týsinesizder.

Ókinishke qaray, mәdeniyetsizdik faktilerimen jii betpe-bet kelemiz. Tabighatty, qoghamdyq oryndardy qasaqana lastaydy. Qoghamgha, memleketke qarsy múnday beybastaq әreketterge jazany kýsheytken dúrys dep esepteymin.

«Taza Qazaqstan» degenimiz – adamnyng ainalasyna jauapkershilikpen qarau daghdysy, azamattyq kemeldikting kórsetkishi, memleket órkeniyetining manyzdy ólshemi. Qalalarymyz ben auyldarymyzdyng birazynda joghary ekologiyalyq mәdeniyet pen qoghamdyq tәrtip ýlgisin kórip-bayqap jýrmiz. Búl bizdi quantady. Qazaqstandy qonaqjay әri qauipsiz el retinde tanidy. Endi osy artyqshylyqtarymyzben qosa, tazalyqty da últtyq brendke ainaldyruymyz kerek. Elimizge kelgen qonaqtar qazirding ózinde qalalarymyzdyng kelbetine tamsana qaraydy. Búl Qazaqstannyng turistik әri investisiyalyq tartymdylyghyn eseley týsedi. Osynday jetistikterdi el aumaghynda taratuymyz kerek.  «Taza Qazaqstan» bastamasynyng mәn-mazmúnyn kýsheytip, tyng iydeyalarmen, kreativti jobalarmen tolyqtyrghan jón», - dedi.

Preziydent: «Jalpy, tazalyq pen tәrtipti saqtau mәselesi әrdayym basty nazarda boluy kerek. Onsyz eshqanday damu da, órkendeu de bolmaytyny aidan anyq. Biz «Taza Qazaqstan» jalpyúlttyq qozghalysy arqyly tútas últymyzdyng bolmysyn ózgertip jatyrmyz. Tabighatqa nemqúrayly qaraugha, beyqam bolugha, búl mәselede eshqanday qatigezdikke jol beruge bolmaydy.

Adam men tabighat – egiz. Biz qorshaghan ortagha qamqor boluymyz kerek.   Taghy da atap ótkim keledi: qalalardyng sәuleti men kórkinen halqymyzdyng mәdeniyeti, boyyndaghy qadir-qasiyeti jәne qúndylyqtary kórinis tabady. Elimizding taza, tartymdy bolghany eng aldymen azamattarymyzdyng kónil-kýiine, әleumettik jaghdayyna әser etedi. Sonday-aq, búl – ekonomikalyq ósimge yqpal etetin manyzdy faktor. Sondyqtan, elimizdi jappay kógaldandyru, tazalyqty saqtau, zang men tәrtipti búzbau – memlekettik manyzy bar mindetter. Biz bir kýnning qamy ýshin emes, bolashaq úrpaqtyng jarqyn bolashaghy ýshin osy júmyspen belsendi týrde ainalysuymyz kerek», - dedi.

Qasym-Jomart Toqaev: «Mening tazalyqqa, tәrtipke jәne tabighatty ayalaugha airyqsha mәn beretinimdi bayqaghan bolarsyzdar. Qaytken kýnde de búl iste kidiruge, bosansugha bolmaydy. Jekelegen túlghalar, tipti, tútas halyqtar ózin-ózi tәrbiyeley almaghanyn tarih dәleldedi. Múnday mindetti otbasy men mektep, qogham men memleket, eng aldymen, mәdeniy-ruhany qúndylyqtardy dәripteu arqyly orynday alady.

Biz qalalar men tútas elimizding kelbetin ghana emes, odan da manyzdysy, últymyzdyng mentaliytetin ózgertip jatyrmyz. Nemqúraylyq pen salghyrttyqtan, tipti óshpendilikten birtindep arylyp, tazalyqqa, jauapkershilikke, tabighatty ayalaugha boy ýirete bastadyq. Búl azamattardyn, onyng ishinde birneshe buyn ókilderining kónil-kýiine jaghymdy әserin tiygizip, qoghamdaghy ahualdyng jaqsaruyna yqpal etedi, týptep kelgende ekonomikalyq ósimdi jedeldetetin faktorgha ainalady.

«Taza Qazaqstannyn» quaty – qoghamdy jyldar boyy jalghasatyn jaghymdy әri jasampaz kýn tәrtibining tóniregine toptastyruda. Manayy tap-taza bolyp, jarqyrap túrsa, adam da soghan say әdep saqtaugha tyrysady. Las әri qarausyz jerde enjarlyq basyp, qúqyqtyq nigilizm beleng alady. Búl qúbylys әlemdik urbanistikada «synghan tereze saldary» degen ataumen belgili.  Sondyqtan «Taza Qazaqstan» tújyrymdamasy men «Zang jәne Tәrtip» qaghidaty egiz úghym desek bolady. Berekesizdik pen tәrtipsizdik beleng alghan jaghdayda zannyng saqtaluyn talap etu mýmkin emes», - dedi.

Preziydent: «Abattandyru isine júmsalghan qarjy – halqymyzdyng bolashaghyna jasalghan investisiya. Sәni men sәuleti jarasqan qala kenistigi qatal ústaz siyaqty artyq aqyl aityp, dilmәrsimey-aq dúrys jýrip-túrugha baulidy. Tazalyq azamattarymyzdy óz qadir-qasiyetin sezinuge ýiretip, ertenge degen senimin kýsheytedi. Múnyng bәri – bir-birimen baylanysty dýniye. Kóshedegi tazalyq pen tәrtip qoghamdy jasampazdyqqa qúlshyndyryp, әleumettik optimizmdi oyatady. Sayyp kelgende, elding әl-auqatynyng artuyna yqpal etedi. Biz әleumettik masyldyqtan arylyp, jauapty seriktestikke týbegeyli kóshuge jaghday jasauymyz kerek. Eldegi ózgeris qarapayym isten bastalady. Túrghyndary isker, belsendi әri janashyl әkimdi saylaghan berekeli auyldan, óz ýiining mәselesine bey-jay qaramaytyn mýlik iyeleri birlestigining tatu-tәtti tirshiliginen, azamattargha sharapaty tiygen volonterlik jәne qayyrymdylyq bastamalardan kórinedi», - dedi.

QAZIR ELIMIZ TARIHY JÁNE TAGhDYRShEShTI DÁUIRGE QADAM BASTY!

Memleket basshysy: «Óskeleng úrpaqqa airyqsha nazar audaru kerek. Búl da – Halyq Kenesining mindeti. Oqushylar men studentter sabaqtan tys uaqytta sportpen shúghyldanu, jana bilim iygeru, kitap oqu sekildi kókjiyegin keneytetin jasampaz isterge den qoygha tiyis. Ol ýshin kitaphana, muzey, mektep, dostyq ýileri, sayabaqtar siyaqty qolda bar infraqúrylymdy barynsha júmyldyru kerek. Sonymen qatar basqa da qoghamdyq nysandardy kóbeytken jón.

Múny tek ýlken qalalarda ghana qolgha almay, shaghyn shaharlar men audan ortalyqtaryna, auyldargha basa nazar audaru manyzdy. Qoghamdyq ortanyng sapasy adamnyng túrghylyqty jerine baylanysty bolmaugha tiyis. Ýkimetke әkimdiktermen jәne tiyisti memlekettik organdarmen birigip, osy mәselege qatysty naqty úsynystar dayyndaudy tapsyramyn. Qazaqstan Halyq Kenesi memleket pen jekemenshik seriktestigi tetigin naqty iste qoldanu mәselesine nazar audaruy kerek.

Mәdeniyet pen kreativti industriya salasyndaghy jobalardy úzaq uaqyt boyy qarjylandyrugha mýmkindik beru ýshin endaument qorlar turaly zannamagha ózgeris engizu qajet.  Basqasha aitqanda, biz azamattarymyzdyng qogham ómirine jan-jaqty atsalysuyna barynsha jaghday jasaugha tiyispiz. Óitkeni ýlken ózgerister kishkene qadamdardan bastalady. Últ pen adamy kapitaldyng jana sapasy dәl osylay qalyptasady», - dedi.

Preziydent: «Qazir elimiz tarihy jәne taghdyrsheshti dәuirge qadam basty. Auqymdy ózgerister ýderisi biylik tarmaqtaryn janghyrtumen toqtap qalmaytyny anyq. Biz Ádiletti, Ozyq, Taza, Kýshti Qazaqstandy qúru jolyndaghy keshendi júmysty ýzdiksiz jalghastyra beremiz. Biz reformalardy tabysty jýzege asyryp, elimizding túraqty ósip-órkendeui ýshin myzghymas negiz qalyptastyruymyz qajet. Búl ýshin qoghamdyq sanany ózgertuimiz kerek. Basqa sózben aitsaq, halqymyzdyng sanasynyng ózeginde bilimpazdyq, úqyptylyq, jauapkershilik, enbekqorlyq qasiyetteri túrugha tiyis. Sebebi zangha baghynu, elge janashyr bolu, tabighatqa qamqor kózben qarau, tazalyqty saqtau – múnyng bәri de ozyq oily últqa tәn manyzdy qúndylyqtar. «Adal Azamat», «Taza Qazaqstan», «Zang men Tәrtip» bastamalarynyng basty maqsaty da – osy qúndylyqtardy qoghamda týpkilikti ornyqtyru», - dedi.

ÚLTTYQ SANA-SEZIMDI QALYPTASTYRU JÁNE TARIHY JADYMYZDY JANGhYRTU!

Memleket basshysy: «Taghy bir manyzdy mindet – últtyq sana-sezimdi qalyptastyru jәne tarihy jadymyzdy janghyrtu. Búl baghytta kóptegen júmys atqarylyp jatyr. Men de búghan deyin osy ózekti taqyrypqa baylanysty biraz oiymdy aittym. Biz tól mәdeniyetimizding órisin keneytip, últ ruhaniyatyna óshpes iz qaldyrghan dara túlghalardyng múrasyn dәripteuge airyqsha nazar audaryp otyrmyz.

Júrtymyzdyng jylnamasyn týgendep, Úly dala tarihyn jәne Altyn Orda dәuirin tereng zerttep jatyrmyz. Biyl 22 jylgha sozylghan ýzilisten keyin Qazaqstannyng birqatar kiyeli nysany YuNESKO-nyng múralar tizimine engizildi. Búl tizimge Manghystau oblysyndaghy biregey nysandar da endi. Jarkent meshiti men Voznesensk shirkeui sekildi eki biregey eskertkishting YuNESKO-nyng Dýniyejýzilik múralar tizbesine aldyn ala engizilui taghy bir manyzdy qadam boldy. Sәulet ónerining osynau jauharlary – Qazaqstannyng mәdeny әraluandyghyn pash etedi, sonday-aq elimizde ghúmyr keship jatqan barlyq etnostyng tarihyna jәne ruhany múrasyna úqypty әri qúrmetpen qaraytynymyzdy aighaqtaydy», - dedi.

Qasym-Jomart Toqaev: «Degenmen osy tústa bir mәselege toqtala ketken jón. Tarihty dúrys tany bilu – eng qajetti daghdy. Ótkenge ókpe artu – bolashaqqa balta shabumen teng әreket. Aynalasyna kinә taghyp, ýnemi júbanysh izdep jýretin adamnyng da, últtyng da keleshegi búlynghyr bolady. Múnday kertartpa әdetterden aulaq bolu kerek.

Kýndelikti ómirde de múngha batpay, enseni tik ústap jýrgen jón. Óskeleng úrpaqty jasyq, kinәmshil, uayymshyl minezden saqtau qajet. Olar últynyng tarihyn maqtan etip, elimizding bolashaghyna senimmen qarauy kerek.

Qazaqtyng birtuar jazushysy Múhtar Áuezovting «El bolamyn desen, besigindi týze» degen jaqsy sózi bar. Úrpaq tәrbiyesi – el bolashaghynyng kepili. Sondyqtan biz qazir «Adal Azamat» birtútas tәrbie baghdarlamasyn jýzege asyryp jatyrmyz. Búl júmysqa atýsti qaramay, sapaly atqaru kerek.

Qazaq qily zamandardan qayyspay ótken, ór ruhyn jyqpaghan, qaysar, jigerli últ bolghan. Biz ata dәstýrimizdi, asyl dinimizdi, ana tilimizdi, biregey bolmysymyzdy saqtay otyryp, janashyldyqqa, jasampazdyqqa úmtyluymyz qajet.

Tútas elimizge kólenkesin týsiretin jat aghymdargha, qaranghylyqtan basqa bereri joq eskilik ústanymdaryna qatang tosqauyl qongymyz kerek. Últ bolyp úiysyp, qoghamda jana etika qalyptastyruymyz qajet. Búl asa manyzdy isti oryndaugha sizder – Qazaqstan Halyq Kenesining mýsheleri de eleuli ýles qosasyzdar dep senemin», - dedi.

Preziydent: «Qazaqstan Halyq Kenesi – balamasy joq, mýlde jana, innovasiyalyq institut. Ádiletti Qazaqstannyng jarqyn simvoly sanalatyn búl qúrylymnyng jóni de, joly da ózgeshe. Sondyqtan, Kenesting alghashqy mýshelerine zor jauapkershilik jýkteledi. Osy mәrtebeli әri bedeldi qúrylymnyng tabysty júmysy sizderding tabandy enbekterinizge baylanysty bolmaq.

Sizder qoghamnyng memleketke degen senimin nyghaytyp, el birligin kýsheytuge jol ashatyn iygi isterding bastauynda bolasyzdar. Áriyne, jol bastau onay bolmasy anyq. Biraq bir jaghynan, búl – ýlken qúrmet jәne zor mýmkindik.

Sizder, halyqpen etene baylanys ornatyp, jasampaz bastamalar kóteru arqyly memlekettik basqaru jýiesine, tipti, el taghdyryna yqpal ete alasyzdar. Eng bastysy, últ mýddesi bәrinen biyik túrugha tiyis», - dedi.

Abai.kz