Jeksenbi, 27 Qyrkýiek 2026
304 0 pikir 26 Qyrkýiek, 2026 saghat 21:53

Mashina jasau jana dengeyge kóterildi: saladaghy óndiris 21,2%-gha ósti

(Suret:https://egemen.kz/)

Qazaqstanda mashina jasau salasynyng óndiris kólemi 2026 jyldyng qantar-tamyz ailarynda ótken jyldyng sәikes kezenimen salystyrghanda 21,2%-gha artty. Salada 68 mynnan astam adam enbek etedi.

Avtomobili, temirjol jәne auyl sharuashylyghy tehnikasy óndirisinde jana kәsiporyndar iske qosylyp, otandyq ónimning ýlesin arttyrugha basymdyq berilip otyr. Búl turaly Mashina jasaushylar kýnine arnalghan sholu materialynda aityldy.

Qazaqstanda Mashina jasaushylar kýni qyrkýiekting songhy jeksenbisinde atap ótiledi. Biyl kәsiby mereke 27 qyrkýiekke sәikes keledi. Mashina jasau elding óndeu ónerkәsibindegi negizgi baghyttardyng birine ainalyp, avtomobili jәne temirjol tehnikasynan bastap auyl sharuashylyghy mashinalary, elektr jabdyqtary, túrmystyq tehnika men ónerkәsiptik qúral-jabdyqtargha deyingi óndiristerdi qamtidy.

Óndiris qarqyny artty

Ónerkәsip jәne qúrylys ministrligining derekterine sәikes, 2026 jylghy 1 nauryzdaghy jaghday boyynsha Qazaqstanda mashina jasau salasynda 4 mynnan astam kәsiporyn júmys istegen

2026 jyldyng alghashqy segiz aiynda saladaghy óndiris kólemi bir jyl búrynghy kórsetkishten 21,2%-gha joghary boldy. Osy kezende óndeu ónerkәsibining jalpy ósimi 8,4%-dy qúraghan.

Avtomobili jasau óndirisindegi ósim 27,7%-gha jetti. Búl jenil avtomobilider, avtobustar, jýk jәne arnayy tehnikalar óndirisining artuymen baylanysty.

Ótken jyldyng qorytyndysy boyynsha mashina jasau salasyndaghy óndiris kólemi 5,7 trln tengege jetip, naqty ósim 12,9% boldy. Salagha salynghan negizgi kapital investisiyasy shamamen 30%-gha ósip, 376,6 mlrd tengeni qúrady.

Qazaqstanda jana avtomobili zauyttary ashyldy

Songhy jyldary Qazaqstanda mashina jasau óndirisi qarapayym qúrastyrudan tolyqqandy óndiristik siklge qaray bet alyp keledi. Kәsiporyndarda dәnekerleu, boyau, mehanikalyq óndeu jәne avtokomponentter shygharu siyaqty operasiyalar iygerilude.

2025 jyly Qostanay oblysynda Kia Qazaqstan zauyty iske qosyldy. Jobagha 131,5 mlrd tenge investisiya salynyp, jylyna 70 myng avtomobili óndiruge mýmkindik beretin quat qúryldy. Kәsiporynda shamamen 1,5 myng júmys orny ashyldy.

Almatyda Astana Motors Manufacturing Kazakhstan kópbrendti zauyty paydalanugha berildi. Kәsiporyn Chery, GWM jәne Changan avtomobiliderin óndiredi. Jobagha 182 mlrd tenge investisiya tartylyp, óndiristik quaty jylyna 120 myng avtomobilige deyin jetedi. Múnda shamamen 3,6 myng júmys orny qúrylghan.

Avtokomponentter óndirisin damytugha da nazar audaryluda. Qazaqstanda mulitiymediyalyq jýieler, klimattyq modulider, eden jabyndary men avtomobili oryndyqtaryn shygharatyn kәsiporyndar júmys isteydi.

Temirjol jәne auyl sharuashylyghy tehnikasy óndirisi

Temirjol mashina jasau salasynda Wabtec, Alstom jәne Stadler siyaqty halyqaralyq kompaniyalardyng qatysuymen óndiristik baza qalyptasqan.

2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha temirjol mashina jasau ónimderining kólemi 734 mlrd tengege jetip, bir jylda 22,5%-gha ósken. Osy kezende 114 lokomotiv jәne әrtýrli tiptegi 3 068 vagon óndirildi.

Astanada Stadler Kazakhstan zauyty jylyna 100 jolaushylar vagonyna deyin shyghara alady. 2030 jylgha deyin «Qazaqstan temir joly» ýshin 557 vagon jetkizu josparlanghan.

Auyl sharuashylyghy mashina jasau salasynda da jana óndirister iske qosyluda. «AgromashHoldingKZ» bazasynda John Deere tehnikasyn shygharu bastalyp, Valley janbyrlatqysh mashinalaryn óndiru boyynsha oqshaulau júmystary jýrgizilude.

Salada 68 mynnan astam adam júmys isteydi

Qazaqstan mashina jasaushylar odaghynyng Últtyq statistika burosyna silteme jasap keltirgen mәlimetine sәikes, 2026 jyldyng birinshi toqsanynda salada 68,3 myng adam enbek etken.

Olardyng eng kóp bóligi mashinalar men jabdyqtardy jóndeu jәne ornatu salasyna – 30,4 myng adam, mashinalar men jabdyqtar óndiruge – 14,2 myn, avtomobilider, tirkemeler men jartylay tirkemeler óndiruge – 10,5 myng adam tiyesili.

Óndiristing kenenine baylanysty jana mamandargha súranys ta artyp otyr. 2025 jyly mashina jasau salasynda keminde 40 jana óndiris iske qosylyp, shamamen 10 myng júmys orny qúrylghan. 2026 jyldyng sonyna deyin taghy 25 investisiyalyq jobany jýzege asyru josparlanyp otyr. Búl jobalar 3,5 mynnan astam júmys ornyn ashugha mýmkindik beredi.

Kadr dayarlaugha basymdyq berilude

Mashina jasau salasynyng damuy bilikti júmysshylar men injenerlik-tehnikalyq mamandargha degen súranysty kýsheytti.

2026 jyly tehnikalyq jәne kәsiptik bilim beru jýiesindegi memlekettik tapsyrystyng 70%-y tehnikalyq mamandyqtargha baghyttalghan. Mashina jasau beyinindegi mamandar elimizding 305 kolledjinde dayarlanady.

Súranysqa ie mamandyqtardyng qatarynda stanokshy, baghdarlamalyq basqarylatyn stanok operatory, tehniyk-mehaniyk, elektrgazben dәnekerleushi, slesari-jóndeushi, elektrslesari jәne tehniyk-elektromehanik bar.

Dualidy oqytugha da erekshe kónil bólinude. Mәselen, Saran Machinery Qaraghandy oblysyndaghy on kolledjben memorandum jasap, studentterdi óndiristik praktika, taghylymdama jәne dualidy oqytu arqyly dayarlaudy úiymdastyrghan.

Jana tehnologiyalardyng engiziluine baylanysty mamandargha qoyylatyn talap ta ózgerip keledi. Mashina jasau salasynyng jana kәsipter atlaghyna 11 jana kәsip engizilgen. Olardyng basym bóligi avtomattandyrylghan jәne sifrlyq óndiristik jýielermen júmys istey alatyn kadrlargha baghyttalghan.

Memlekettik qoldau kýsheytilude

Mashina jasau kәsiporyndaryna investisiya, eksportty yntalandyru, jenildetilgen qarjylandyru jәne lizing siyaqty memlekettik qoldau tetikteri úsynylady.

2026 jyldan bastap Qazaqstan tauar óndirushilerining tizilimi engizildi. Ol otandyq óndirushi mәrtebesin rastaugha jәne tiyisti qoldau sharalary men retteletin satyp alulargha qatysugha mýmkindik beredi.

Sonymen qatar úzaq merzimdi jәne offteyk-kelisimsharttar tetigi damyp keledi. 2026 jyldyng birinshi jartysynda «Samúryq-Qazyna» toby otandyq óndirushilermen jalpy somasy 594 mlrd tengeni qúraytyn 3,8 mynnan astam shart jasasqan.

Kәsiporyndardyng tehnologiyalyq janghyrtuyna da qarjy baghyttaluda. 2026 jyldyng segiz aiynda janghyrtu jәne enbek ónimdiligin arttyrugha júmsalghan shyghyndardyng bir bóligi retinde kәsiporyndargha 418,7 mln tenge ótelgen.

Sifrlandyru jana mamandardy qajet etedi

Qazirgi mashina jasau avtomattandyru, robottandyru, sifrlyq basqaru jәne joghary dәldiktegi tehnologiyalarmen tyghyz baylanysty.

Jana óndiristerde búghan deyin shetelde oryndalghan birqatar tehnologiyalyq operasiyalar Qazaqstanda iygerile bastady. Búl óz kezeginde sifrlyq baghdarlamamen basqarylatyn stanok operatorlary, elektromehanikter, injener-tehnologtar, dәnekerleushiler jәne avtomattandyru men sapany baqylau mamandaryna súranysty arttyryp otyr.

Osylaysha, Qazaqstandaghy mashina jasau salasynyng damuy tek óndiris kólemining ósuimen shektelmeydi. Jana kәsiporyndardyng ashyluy, óndiristi oqshaulau, sifrlandyru jәne kadr dayarlau baghyttarynyng qatar damuy salanyng tehnologiyalyq dengeyin arttyrugha baghyttalghan.

Ayta keteyik, búghan deyin Astananyng shetinde 8-ge juyq kólik auystyru toraby salynatynyn habarlaghan edik.

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Kókjiyek

Azamattyq qogham hәm ghylym men bilim damuy...

Ahmetbek Núrsila 1524
Bilgenge marjan

Parijdegi kitap jәne qazaq dalasynyng tarihy

Ómir Shynybekúly 3142
46 - sóz

«Bilimge mәjbýrleu»

Ábdirashit Bәkirúly 1134
Aqmyltyq

Kóshpender oiyny qút bolsyn!

Serik Erghaly 1053