Tatulyq.kz: otbasylyq zorlyq-zombylyqtyng aldyn alugha baghyttalghan joba 5,9 millionnan astam adamdy qamtydy
Qazaqstanda otbasylyq jәne túrmystyq zorlyq-zombylyqtyng aldyn alugha baghyttalghan aqparattyq-aghartushylyq júmystardyng auqymy keneyip keledi. Sonyng biri – Tatulyq.kz jobasy. 2026 jyldyng qorytyndysy boyynsha joba materialdary men is-sharalary 5 million 910 mynnan astam adamdy qamtyghan. Al psihologiyalyq testileuge qatysqan 6 935 adamnyng 44,75 payyzynda ortasha jәne joghary dengeydegi emosionaldyq shiyelenis anyqtalghan.
Búl turaly Astanada ótken brifingte «Serpin» әleumettik damu últtyq qorynyng ókilderi mәlimdedi. Kezdesude jobanyng bir jyl ishinde atqarghan júmystary, negizgi kórsetkishteri jәne aldaghy josparlary tanystyryldy.
Tatulyq.kz jobasy Qazaqstan Respublikasy Mәdeniyet jәne aqparat ministrligining Azamattyq bastamalardy qoldau ortalyghy arqyly berilgen memlekettik grant negizinde jýzege asyryluda. Negizgi maqsaty – túrmystyq zorlyq-zombylyqtyng aldyn alu, otbasylyq qúndylyqtardy nyghaytu, halyqtyng qúqyqtyq jәne psihologiyalyq sauattylyghyn arttyru.
Aqparattyq júmystar jospardan 48 payyzgha joghary oryndalghan
Joba ayasyndaghy aqparattyq nauqan әleumettik jeliler men internet platformalarda jýrgizildi. Onda sarapshylardyng pikirleri, taqyryptyq maqalalar, beynerolikter, infografikalar jәne qysqa formattaghy viydeomaterialdar jariyalandy.
Jalpy aqparattyq qamtu 5 million 910 myng 345 adamdy qúraghan. Búl josparlanghan 4 million adamdyq kórsetkishten 148 payyzgha joghary.
Atap aitqanda, 13 beynerolikting jiyntyq qaralymy 3 millionnan asqan. Ár viydeomaterial orta eseppen 2 mynnan astam layk jinap, 600-den astam pikirge ie bolghan.
Aqparattyq nauqandarda otbasylyq jauapkershilik, jeke shekara, stalking, bulling jәne túrmystyq zorlyq-zombylyq mәseleleri qamtyldy.
Sonday-aq «Er bolu – jauapkershilik» jobasy ayasynda tórt súhbat, «Oy qozghau» podkastynyng jeti shygharylymy, ýsh oqytu vebinary jәne «Tatu otbasy» onlayn-mektebining jeti sabaghy әzirlendi.
Psihologiyalyq zertteu: qatysushylardyng 44,75 payyzynda emosionaldyq shiyelenis bayqalghan
Jobanyng taghy bir manyzdy baghyty – azamattardyng psihologiyalyq jaghdayyn baghalau jәne tiyisti aqparattyq qoldau kórsetu.
Tórt psihologiyalyq test boyynsha 6 935 adamnyng jauaby taldanghan. Nәtiyjesinde qatysushylardyng 44,75 payyzynda ortasha jәne joghary dengeydegi emosionaldyq shiyelenis anyqtaldy.
Sonymen qatar 28,4 payyzynda jeke shekarany qorghau daghdylaryn jetildiru qajettiligi bayqalsa, 22,85 payyzynda otbasylyq qarym-qatynasqa baylanysty qiyndyqtar tirkelgen.
Joba ókilderining týsindiruinshe, búl testileu nәtiyjeleri medisinalyq nemese klinikalyq diagnoz bolyp sanalmaydy. Saualnamalar azamattardyng ózindik baghalauyna negizdelgen jәne olardyng psihologiyalyq ahualyn, kýizelis dengeyin, jeke shekarany saqtau men otbasylyq qarym-qatynas erekshelikterin baghalaugha baghyttalghan.
Zertteu nәtiyjeleri boyynsha stressti basqaru, jeke shekarany qorghau jәne otbasylyq qarym-qatynasty jaqsartu jóninde úsynymdar әzirlengen.
Stalking pen nekege mәjbýrleuge qatysty zannamalyq ózgerister týsindirildi
Brifing barysynda qúqyqtyq sauattylyqty arttyru baghytyndaghy júmystar da tanystyryldy.
2025 jylghy 16 qyrkýiekten bastap Qazaqstan Respublikasynyng Qylmystyq kodeksine stalking pen nekege túrugha mәjbýrleu ýshin jauapkershilik engizilgeni atap ótildi.
Osy zannamalyq ózgeristerdi týsindiru maqsatynda 2026 jyldyng aqpan aiynan bastap arnayy aqparattyq is-sharalar úiymdastyrylghan. Olardyng qatarynda zangerler men sarapshylardyng qatysuymen ótken vebinarlar, jastargha arnalghan treningter jәne aqparattyq kezdesuler bar.
Is-sharalarda stalkingting qúqyqtyq saldary, qyz alyp qashudyng qylmystyq jauapkershilikke әkeletini, túrmystyq zorlyq-zombylyqtyng jasyryn týrleri men jeke qauipsizdik mәseleleri qarastyryldy.
Sonymen birge «Áyel. Qúqyq. Qauipsizdik» seriyasymen eki onlayn-jurnal, túrmystyq zorlyq-zombylyq, bulling jәne harassmentting sebepterine arnalghan ýsh analitikalyq maqala dayyndaldy. Mediakompaniya jýrgizuge qatysty eki әdistemelik viydeonúsqaulyq ta әzirlendi.
Jastargha arnalghan oqytu kezdesuleri Almaty, Qaraghandy, Qyzylorda, Kókshetau, Týrkistan jәne Semey qalalarynda ótkizildi. Oghan studentter, jastar, pedagogter men psihologtar qatysty.
111 baylanys ortalyghy turaly aqparat keninen taratyldy
Jobanyng jeke baghyty azamattargha psihologiyalyq jәne әleumettik kómek kórsetu tetikterin týsindiruge arnaldy.
Osy maqsatta 111 baylanys ortalyghy, ónirlerdegi daghdarys ortalyqtary men senim telefondary turaly 20 aqparattyq maqala jariyalandy.
Materialdarda túrmystyq zorlyq-zombylyqqa tap bolghan jaghdayda qayda jýginu kerektigi, qanday qyzmetter kómek kórsete alatyny jәne zorlyq-zombylyq belgilerin qalay anyqtaugha bolatyny jóninde aqparat berilgen.
Psiholog Alina Asanovanyng tanystyrylymynda da psihologiyalyq testileu qorytyndylary men azamattargha qoljetimdi kómek kórsetu arnalary turaly mәlimetter úsynyldy.
Joba júmysy 2027 jyly da jalghasady
Brifing sonynda joba menedjeri Sarbinas Bolegen kelesi jylgha arnalghan josparlar men jana júmys baghyttaryn tanystyrdy.
Onyng aituynsha, joba ayasynda әzirlengen aqparattyq jәne oqu materialdary ashyq qoljetimdi bolyp, aldaghy uaqytta da aghartushylyq maqsatta paydalanylatyn bolady.
Jalpy, Tatulyq.kz jobasynyng 2026 jylghy qorytyndysy otbasylyq zorlyq-zombylyqtyng aldyn alu baghytynda aqparattyq týsindiru, psihologiyalyq sauattylyq jәne qúqyqtyq bilim beru júmystarynyng qatar jýrgizilip jatqanyn kórsetti.
Sonymen birge mamandardyng pikirinshe, múnday bastamalardyng tiyimdiligin tek auditoriyany qamtu kórsetkishimen baghalau jetkiliksiz. Negizgi nәtiyje – azamattardyng óz qúqyqtaryn bilui, qajetti jaghdayda kómekke jýgine aluy jәne otbasynda qauipsiz qarym-qatynas mәdeniyetining qalyptasuy.
Otbasylyq zorlyq-zombylyqtyng aldyn alu – tek memlekettik organdardyng mindeti emes. Búl baghytta qogham, bilim beru úiymdary, mamandar jәne әrbir azamattyng ortaq jauapkershiligi manyzdy.
Abai.kz