Senbi, 21 Qırküyek 2019
46 - söz 2679 0 pikir 6 Mamır, 2014 sağat 08:46

Bauırjan Babajanwlı. VLADIMIR — BOLAT

Osıdan 7-8 jıl bwrın Temir audanına (Aqtöbe oblısı.-red) issaparmen bardım. Audan ortalığı — Şwbarqwdıqta Bolat degen temirden tüyin tüyetin şeber bar eken. Özi aqjarqın, keremet adam. Tek qazaqı jaybaraqattıqtan ada. Sonısın tilge tiek etip, qaljıñdap em, ana kisi külip jiberdi. Söytsem, «şikiligi» bar eken. Şın nıspı — Vladimir bolıp şıqtı. Qiır Şığısta düniege kelipti. Öte qızıq tağdırdıñ iesi.

...Bolattıñ äkesi Jwrında tuğan. Bir üydiñ jalğızı. Soğısqa alınıp, köp wzamay-aq twtqınğa tüsedi. Al twtqındarğa, olar bosatılğannan keyin de, säbet ökimetiniñ dwrıs qaramağanı belgili. Jas jigit endi Qiır Şığısqa aydaladı. Qasında bir top özbek bar eken. «Otanın satqan» degen «ataqtı» köterip jüru kim-kimge de oñay emes qoy, oñ-solın tanıp ülgermegen jas jigitke tipti auır tiedi. Onıñ üstine auılğa jibergen hattarınıñ da orta jolda «jelkesi qiıladı» eken. Hat jetpegesin, ärine, jauap ta kelmeydi. Sonda älgi özbekterdiñ biri aqıl aytıptı: «Wlım, biz — orta jastan asqan adamdarmız. Artımızda twyağımız bar. Olar keşirsin, keşirmesin, bizden tuğanı haq. Sondıqtan ölsek te, armanımız joq. Al sen — tım jassıñ. Tiri adam tirligin isteydi. Üylengeniñ dwrıs. Mümkin, zaman osılay twra bermes...». Endi bozbala esin jiıp, jan-jağına qaray bastaydı. Özderi isteytin zauıttağı jwmısşı qızdardıñ birine közi tüsedi. Jas-jastıñ tilegi bir, aqırı otau qwrıptı. Eki wl, eki qız düniege keledi. Ülkeni — Vladimir. Qalğan üşeuine de orısşa at qoyılıptı.
Älqissa, Bolattıñ äkesi Qiır Şığısta osılay jüre twrsın, endi Jwrınğa keleyik. «Wlıñ habarsız ketti...» — degen habardı estigesin äke köpke barmaydı. Äyel — it jandı ğoy, şeşesi küderin üzbepti. «Jüregim sezedi, qwlınım tiri, aman-esen keledi!» — deydi eken. Soğıs kezinde Ukraina jağınan kelgen 11 jetim balanı asırap alıptı. Künde solarğa balasınıñ aman-esen kelui turalı tilek aytqızadı eken...
Stalin ölip, jılımıq bastalğanda wlınıñ jazğan hattarınıñ biri auılğa jetedi. Jüregi jarılarday bolğan anası da dereu bireuge aytıp otırıp, hat jazğızadı. Sol twsta keşegi twtqındar da aqtalıp, elge qayta bastaydı. Al Bolattıñ äkesiniñ äyeli, tört balası bar. Zatı — orıs äyel Qazaqstanğa baruğa köne me? Osını aytıp hat jazğan wlına şeşesiniñ jauabı qısqa bolıptı: «Eki wldı alsın da, eki qızdı ana qatınğa tastap, qaytsın!» Qayran ananıñ köñili, wldardı qaldırğısı kelmey twr ğoy...
Balası da osı oyğa bekip, äyeline bar jaydı aytadı. Sonda kelinşegi birden: «Men senen qalıp, qayda baram? Qiın künde etegiñnen wstap edim, endi senimen jer tübine baruğa da qayılmın...» — depti. «Öldi» degen balası nemerelerimen birge kelip twrğasın kempir bayğwsta ne jan qalsın, dürildetip toy jasaydı. Biraq közi kök kelinge senbey, Vladimirge Bolat dep at qoyıp alıp, bölektey beripti. «Sen ana qatınnan tuğan joqsıñ, meniñ balamsıñ!» — degen sözdi estigen Bolat ta bauırlarına şekesinen qarağan. Al orıs kelin mıqtı eken, bärine ündemey köngen. Qazaq tilin de üyrenip alğan. Balalarına da: «Jwrttıñ balası köşede orısşa söylese, söyley bersin, sender qazaqşa söyleñder. Äytpese, şeşesi üyretip otır dep menen köredi...» — deydi eken. Bala tuudı da şektemepti. Qwdaydıñ qwdiretin qarañız, tura 11 bala tuıptı. Bayağı 11 jetimniñ tileginiñ qabıl bolğanı da. Köp jıldarğa deyin suıq qarağan enesi de keyin beyilin berip, riza bolıp attanıptı...
«Şeşem bıltır qayttı», — dedi Bolat sonda. «Äjesiniñ balası» kenet tolqıp ketti. Qazaqtıñ sanın bir auılğa köbeytip ketken aru ananıñ ruhına men de tağzım etip, betimdi sipadım. İssapardan kelgesin «Vladimir — Bolat» degen maqala jazdım...
...Soğıstıñ beti aulaq bolsın!

Facebook.com äleumettik jelidegi däpterinen alındı

0 pikir