Düysenbi, 6 Säuir 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 584. Jazılğandar — 42. Qaytıs bolğandar — 6
Bilik 5656 0 pikir 15 Qazan, 2014 sağat 13:16

«JOĞARĞI SOTTIÑ ABIROYI – QAZAQSTANNIÑ ABIROYI»

Osıdan bir jıl bwrın Elbası elimizdegi sot jwmıstarın odan äri şiratıp, damıtu mindetin alğa qoydı. Büginde respublikadağı sot jüyesi ayqın bağıt, jaña qarqınmen jürgizilude. Joğarğı Sot Törağası Q.Ä. Mämidiñ tikeley basşılığımen Respublika sottarınıñ jäne sud'yalar korpusınıñ jwmısı tıñ serpin alıp, sot aşıqtığı men qoljetimdiligi arta tüsti.

Bir jıl işinde atqarılğan keleli ister, auqımdı şaralar, orındalğan mejeli mindetter Prezident N.Ä.Nazarbaevtıñ respublika sud'yalarınıñ Vİ s'ezinde bergen tapsırmaların tıñğılıqtı orındaudan bastau aldı.

Elimizdiñ jıl ötken sayın jañaşa bağıt-qarqınmen alğa basuı halqımızdıñ bereke-birligin, baq-däuletin odan sayın nığaytuda. Elbası ayqındap bergen sındarlı sayasattıñ ömirşeñ ekenine barşa halıq köz jetkizip otır. Büginde memleket jüktegen mindetterdi jüytkigen uaqıt talabına say jüzege asıru – barlıq qwzır­lı organdar men mekeme-wyımdarda qızu qar­qın­men jürgizilude. Soñğı bir jıl işinde elimizdiñ sot jüyesinde de birşama igi ister qolğa alındı.

Köpşiliktiñ esinde bolar, ötken jıldıñ qaraşa ayında respublika sud'yaları Vİ s'eziniñ aşılu saltanatında söylegen sözinde Elbası Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaev «Qazaqstan-2050» Strategiyasın negizge ala otırıp: «… Osı bağdarlamanıñ eñ negizgi tüyini – sol kezge deyin dünieniñ örkendep ösken, eñ bayığan 30 memleketiniñ qatarına kiremiz dep otırmız. Biz meje qılğan biik belester barlıq saladağı igilikterdi közdeydi. Sondıqtan, sot jüyesi sol elderdiñ sot jüyesimen birdey boluı kerek», – dep elimizdegi sottardıñ bwdan äri atqaratın mindetterine keñinen toqtalğan edi.

Prezident: «Qazaqstannıñ sot jüyesi aldıñğı qatarda boluı qajet. Bwl turalı men Strategiyada naqtı körsettim. Barlıq qwqıq qorğau organdarı işinen eñ joğarı twrğanı Joğarğı Sot bolıp tabıladı. Joğarğı Sottıñ abıroyı – Qazaqstannıñ abıroyı, jalpı biliktiñ abıroyı», – dep elimizdegi sottardıñ bedeline ayrıqşa bağa berdi.

Osı rette sot jüyesin jetildirudi odan äri tıñğılıqtı jalğastıruda bir jıl işinde atqa­rılğan is-şaralardıñ özektilerine toqtalıp, sottar men sud'yalardıñ mereyin ösirgen igi isterdi saralap bergenimiz artıq bolmas. Elimiz egemendi el atanıp, täuelsizdigimizdi bayandı etken şirek ğasırğa juıq uaqıttan beri öziniñ qwqıqtıq jüyesi, sonıñ işinde eñ özektisi – sot töreligin zaman talabına say jañğırtu jıldar boyı üzdiksiz jürgizilip keledi. YAğni, onı ünemi damıtu – osı bir jıl işinde ilgeri bastı.

Oğan naqtı dälel keltirer bolsaq, Düniejüzilik ekonomikalıq forumnıñ bäsekege qabilettilik jönindegi jahandıq indeksine jügingenimiz jön. Bwl körsetkiş boyınşa elimizdiñ wlttıq sot jüyesi reytingi 2014 jılı ekinşi poziciyağa köterildi. YAğni, Elbası tapsırmalarınıñ orındaluı tıñğılıqtı jüzege asıp keledi.

Sot biliginiñ täuelsizdigi men onıñ tiim­di­ligin arttıruda qazirgi tañdağı auqımdı jw­mıs­tardıñ biri de, biregeyi de sot ädildigin jüze­ge asıru bolmaq. Bwl – täuelsiz elimizdiñ Konstituciyasında bekitilgen, sud'yalardıñ ar-wjdanı, adamgerşiligimen ayqındalatın eñ bir qasietti mindet. Ärine, sot procesinde naqtı dälelderdiñ arqasında zañdılıqqa say talapker jeñiske jetken jağdayda, ayıpker jaq özderiniñ köñilinen şıqpağan sot şeşimine riza bolmay, şağım berui orındı. Solay desek te, zañnıñ atı – zañ. Talap-arız bergen jeke nemese zañdı twlğanıñ isi konstituciyalıq qwqıqqa say ädil şeşilse, zañnıñ üstemdik qwrğanı. Alayda, bwrınğı wlı bilerden qalğan: «Pışaq qınına toqtaydı, dau şınına toqtaydı», degen atalı sözge qwlaq aspaytındar, is sot satılarında qaralıp bitpesten, şıqqan şeşimdi «älekke» tüsiretini bar. Öz kezeginde wtılğan jaq bwqaralıq aqparat qwraldarı arqılı özderin «jäbir köruşiler» retinde körsetuşilik äli künge deyin üzilmeude. Elimiz qwqıqtıq damudıñ jolında bolğandıqtan, biz mwnday kemşilikter birtindep tüzeler degen senimdemiz.

Jalpı, zañdıq küşine enbegen sot aktilerin bwqaralıq aqparat qwraldarında jariyalap, köpşilik talqısına şığaru – sırttay sot isine aralasudağı öreskeldik. Ärberiden keyin, bwl – sud'yanıñ täuelsizdigine nwqsan keltiru ekenin keybir azamattar tüsinbeydi. Biz osı bir keleñsiz jayttıñ qoğamda orın almauına jwrtşılıq bolıp atsalısuımız kerek. Onıñ işinde, qanday bwqaralıq aqparat qwraldarı bolsın, mwnday öreskeldikke boy aldırmauları qajet dep oylaymın.

Osığan baylanıstı aytarım, taraptar ister­diñ sot satılarında qaralu qwzırınıñ arajigin zañ talabına say ajırata bilgenderi jön. Är­bir tarap zañda belgilengen tärtippen, kelesi satı­dağı sotqa ötiniş berip, azamattıq qwqığın zañdı qorğau üşin izdense, sot ädildiginiñ şınayı saqtaluına öziniñ de ülesin qosqan bolar edi.

Barlıq älem halıqtarı zañmen jürip, twradı. Onı qwrmetteydi, mültiksiz bağınadı. Osı rette belgili qoğam qayratkeri Teodor Ruzvel'ttiñ: «Zañnan joğarı nemese tömen twratın adam joq. Zañğa bağınu talap etiledi, ol meyirimdilik retinde swralmaydı», – degenin sotqa jügingen är adam qaperinde wstağanı jön-aq.

Konstituciyamızda belgilengendey, elimizdiñ wstanğan jolı – qwqıqtıq memleket qwru, onı odan äri örkendetu. Birinşi kezekte azamattardıñ qwqıqtarı men bostandıqtarın minsiz qorğau desek, onıñ eñ bastı körsetkişteriniñ biri – sot qızmetiniñ aşıqtığı jäne jariyalılığı bolmaq. Bwl qağidattar sottar üşin bağdar beretin temirqazıq ispetti. Kündelikti atqarılıp jatqan sot şeşimderiniñ ädildigi halıqqa qaz-qalpında şınayı jetui, köpşiliktiñ dwrıs äri naqtı tüsinik aluı bwqaralıq aqparat qwraldarına tikeley qatıstı. Sondıqtan da, sottar olarmen tığız qarım-qatınasta tüsinisip, belsene jwmıs isteuge müddeli der edim.

Osı retpen alğanda, jwmıs täsiliniñ erek­şe­likterine qaramastan, jurnalister men sottardıñ közdegen maqsat-mwrattarı ortaq. Öytkeni, qoğamdağı jaqsı isterge, jat qılıqtarğa şın küyinip-süyinetinder de, janı aşitındar da – halıqtıñ osı ökilderi. Sol sebepti, olar bir-biriniñ pikirimen sanasıp, oy-twjırımdarın bir arnağa toğıstırıp, jwrtşılıqqa ob'ektivti türde aqparat bergeni abzal. Sondıqtan da, merzimdi baspasözde sot taqırıbında jariyalanğan şağın aqparattan bastap, analitikalıq maqalalar men swhbattardıñ mazmwnı, sapası joğarı jäne alınğan derekközderi şınayı boluı qajet. Bügingi uaqıttıñ da, qoğamnıñ da qatañ talabı osınday. Söz joq, qazirgi tañda aqparat qoğam aynasına aynalğan twsta, bwl – öte mañızdı qwndılıq. «Eger şındıqtı bilgiñ kelse, eki jaqtı da birdey tıñda», degen tämsil sözdiñ mänin ärkim öz aqıl-parasatı arqılı tüysine bilse, qwba-qwp bolar edi. Mwnday jağdayda bwqaralıq aqparat qwraldarı arqılı alınatın sot töreligi turalı aqiqat-pikirler, şın mäninde, halıqqa jetkizilip, adamdardıñ sottarğa degen qwrmetin kemeldendiruge qızmet eteri sözsiz.

Memleket basşısı baspasözdiñ sot jüye­sin­degi röli jaylı sud'yalardıñ VI s'e­zinde aytqan mına tüyindi sözi kökeyge qonım­dı: «Bwqaralıq aqparat qwraldarınıñ küş-ji­geri arqılı qoğamda sot biligine jağımdı jäne iltipattı közqaras qalıptastıru kerek». Osı qağidanı negizge alıp, bizder bwqaralıq aqparat qwraldarımen özara baylanıs jöninde strategiyalıq twjırımdama äzirleudi qolğa aludamız. Bwl bağdarlamalıq qwjattıñ özegi – törtinşi bilik ökilderimen sottardıñ birlesken jwmısın tıñ deñgeydegi sapa biigine köteru. Osılayşa, köpşilik qauımnıñ qwqıqtıq sauatın odan äri arttıruğa ıqpal etu tetigine aynaldıru.

Bügingi öskeleñ zamandağı eñ jıldam da alımdı aqparat qwralı internet-resurstarı ekenin jwrtşılıq jaqsı biledi. Bwl sala boyınşa Joğarğı Sot öziniñ internet-resurstarın zaman talabına say jañaşa özgertip, paydalanuşılarğa qolaylı jağday jasauda. Bizdiñ veb-saytımızda «Tıñdalatın ister tizimi» attı jaña bölim aşılğan. Ol arqılı respublika sottarında qaralatın isterdiñ kestelerimen jedel tanısuğa jan-jaqtı mümkindikter tuğızılğan.

«Sot isteri jönindegi anıqtamalıq» jäne «Sot aktileriniñ banki» bölimderi türli ölşemder boyınşa sot qwjattarımen tanısuğa bağıttalğan. «Joğarğı Sot Törağasınıñ jeke paraqşası» arqılı azamattar özderin mazalağan kökeykesti swraqtarğa naqtı jauap aladı. Al oblıstıq jäne oğan teñestiriletin sottar törağalarınıñ blogında azamattar ötinişteri men arız-şağımdarın osı sot basşılarına jazıp qaldıra aladı.

«Sot qwjattarımen tanısu» böliminde qara­latın is qwjattarımen jedel tanısuğa qolje­timdilik qarastırılğan. Bwl servisti paydalanuşı­lar login men porol'diñ kömegine süyenip, SMS-habarlama türinde wyalı telefonına nemese elektrondıq poştasına jiberilgen is jürgizu qwjat­tarımen tolıq tanısa aladı. Naqtı aytqanda, sotqa bergen arızınıñ tirkelgendigi turalı talon aladı. Osılayşa, sot jüyesine engizil­gen bwl jaña täsil azamattardıñ uaqıtın, jol şı­ğı­nın ünemdeuge mol mümkindik beretini anıqtaldı.

Jıl basınan bergi uaqıtta 1 million 500 mıñnan astam SMS-habarlama joldandı. Al berilgen talondardıñ jalpı sanı 90 payızdı qwradı.

Elektrondı sot isin jürgizude zamanaui jetistikterdi tiimdi paydalana bilu – barlıq sottar üşin jäne sot töreligin halıq aldında şınayı, aşıq ta qoljetimdi etip körsetudiñ birden-bir oñtaylı täsili. Biz zamannıñ özi wsınıp otırğan mwnday ozıq tehnologiyalıq jetistikterdi sot jüyesinde ärdayım sättilikpen paydalanudı damıta beruimiz kerek. Bwl ürdis azamattardıñ jäne qoğamnıñ sottarğa degen senimin odan sayın arttıra beredi dep oylaymın.

Bwdan bölek, kün sayın sot salasına qatıstı aqparattar, fotosuretter men beynejazbalar veb-saytqa jedel türde ornalastırılıp, internettegi äleumettik jeliler arqılı taraydı.

Osınday jüyeli jwmıstıñ nätijesinde memlekettik organdardıñ internet-resurstarınıñ reytinginde Qazaqstan Respublikası Joğarğı Sotınıñ veb-saytı birinşi orındı ielendi. Atalğan reyting «Qazkontent» akcionerlik qoğamınıñ 27 memlekettik organnıñ resmi internet-resurstarınıñ jwmısına jasalğan taldauı negizinde şığarılğan. Mwnıñ özi, sottardıñ halıq aldındağı aşıqtığı men jariyalılıq qağidattarın berik wstanıp otırğandığınıñ birden-bir däleli.

Elbası Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaev elimizdiñ sot jüyesin älemdik standarttarğa säykestendirude köptegen köşeli mindetterdi alğa qoyğanı belgili. Onıñ jıl ötken sayın sot töreliginde ornığuın öziniñ baqılauında wstauda. «Qazaqstan-2050» Strategiyasında jariyalanğan jaña sayasi bağıttıñ barlıq vektorı üşin basımdıqtar men mindetter ayqındalğanı mälim. Sottar üşin mwnıñ eñ mañızdısı – minsiz jäne tiimdi wlttıq sot töreligi ekeni dausız. Täuelsiz jäne ädiletti sot – qwqıqtıq memlekettiñ negizi desek, älemdik ülgi körsetkendey, eñ damığan memleketterdiñ altın arqauı – qolaylı investiciyalıq ahual tuğızu jäne azamattardıñ äl-auqatın joğarı deñgeyge jetkizu. Bwl bizdiñ qoğamnıñ da tabıs­tı damuınıñ bastı kepiline aynaldı. Osınday berik twğırdıñ arqasında elimizdi älemniñ eñ damığan 30 eliniñ qatarına qosu üşin, Elbası aytqanday, sot jüyesiniñ barlıq mindetteri men atqarar jwmıstarın soğan säykestendirip, jüyeli türde jürgizu – bizdiñ bas­tı maqsatımız.

Bwl maqsat-mindetter Memleket basşısınıñ ärkezdegi jeke qabıldauında egjey-tegjeyli talqılanıp, naqtı bağıt-bağdarlar berilip otıradı. Sonıñ işinde, el ekonomikasın damıtudıñ negizgi tetigi retinde şağın jäne orta biznes sub'ektileri men investorlardıñ qwqıqtarın qor­ğaudıñ, olardıñ qızmeti üşin oñtaylı jağ­daylar jasaudıñ mañızdılığına ayrıqşa köñil bölingen.

Elbası el ekonomikasına jäne sot ädildigine qatıstı oy-twjırımdarın da anıq bildire otırıp: «Adamdardıñ sot töreligine degen senimi sot organdarınıñ jwmısına baylanıs­tı. Atap aytqanda, barlıq daular otandıq sot jüyesinde ädil şeşilui üşin mamandandırılğan ekonomikalıq sottardıñ jwmısın jaqsartu qajet», – dep sottar korpusına naqtı tapsırmalar berdi.

Qazirdiñ özinde Memleket basşısınıñ osı tapsırmaların orındau maqsatında birqatar is-şaralar atqarıluda. Mısalı, Qazaqstannıñ Wlttıq käsipkerler palatasımen birlesip ötkizilgen selektorlıq keñeste orta, şağın biznesterge qatıstı salada sot ädildigin jüzege asıru mäseleleri keñinen talqılandı. Endigi jerde Elbası tapsırmaların iske asıruğa Wlttıq käsipkerler palatasınıñ ökilderin de jwmıldırudı jön kördik. Öytkeni, biznes ökilderimen jäne şeteldik kompaniyanıñ ökili sanalatın taraptarmen azamattıq isterdi qarau täjiribesiniñ özekti mäseleleri boyınşa sındarlı äñgimeniñ jiirek örbui – zañdılıq. Osığan baylanıstı Elbası atap ötkendey, sottardıñ negizgi mindeti – öñirlerde atalğan sanattağı azamattıq isterdi sapalı äri uaqtılı qarau, ekonomikalıq sottar jwmısınıñ tiimdiligin arttıru bolıp tabıladı.

Osı jıldıñ birinşi jartısında elimizdegi sottardıñ jwmısı talapqa say jürgizilip, öziniñ oñ nätijesin körsetti. Sotqa tüsken isterdi öz merziminde qarau tärtibi saqtalıp, qılmıstıq jäne äkimşilik ister boyınşa sottar tarapınan olardı qarau merzimderi bwzılğan joq. Sonımen birge, sottarğa kelip tüsken azamattıq isterdiñ sot öndirisinde altı aydan astam uaqıt boluı edäuir azaydı.

Azamattardıñ öz qwqıqtarın qorğau üşin sottarğa ötiniş berui barınşa artıp, statis­ti­kalıq derekter körsetkendey, sotqa kelip tüsken ister sanı edäuir östi.

Bwl halıq tarapınan sottarğa degen senimniñ wlğayğanın bildiredi. Öytkeni, bizder sot aşıq­tığı men jariyalılığı jäne qoljetimdiligi turalı köptegen is-şaralardı qolğa alıp, ayqın jürgizip kelemiz. Osı twrğıda sottardıñ qızmet deñgeyin köteru sındı jwmıstar da tiyanaqtı atqarıluda.

Sottardı äleumettik twrğıdan jäne jaña ülgidegi materialdıq-tehnikalıq jabdıqtarmen, zamanaui säuletti ğimarattarmen qamtamasız etu ärqaşan nazarda bolmaq. Jergilikti sottar üşin jaña ğimarattar saludı jäne onıñ ozıq ülgide jabdıqtaluın Elbası da eskerip otıradı. Prezident sud'yalardıñ soñğı ötken s'ezinde de, sottardıñ alañsız is qarauına jağday tuğızu memlekettiñ ärqaşan qamqorlığında ekenin basa aytqan edi.

Soñğı jıldarı sot jüyesiniñ materialdıq bazası edäuir nığaytılıp, barlıq sottar teh­nikalıq jabdıqtalıp, sot ädildigin atqarudıñ zamanaui standarttarına say ğimarattarda ornalastıru jwmıstarı jalğasın tabuda. Mine, sonıñ ayqın däleli retinde respublika sottarı zaman talabına say salınğan ğimarattarmen tolığa tüsti. Biıldıñ özinde audandıq sottarmen qatar, birneşe oblıstıq jäne qalalıq sottardıñ ğimarattarı jañarıp, jabdıqtaldı. Mısalı, Almatı oblıstıq, Şığıs Qazaqstan oblıstıq jäne Astana qalalıq sottarınıñ qazirgi zamanğa layıqtı ädildik otauları aşıldı. Bwl halqımızdıñ: «Bi bolsın, bi tüsetin üy bolsın», dep ejelden sottar üşin qolaylı jağday tuğızudıñ şınayı qamqorlığı ekenin körsetse kerek.

Sot ğimarattarınıñ jaña ülgide boy köterui sud'yalar qauımdastığınıñ ğana emes, bwl – zañdı sıylaytın, zañğa jüginetin jwrtşılıqqa ortaq quanış der edim. Öytkeni, sot ğimarattarı halıqqa qolaylı qızmet körsetip, köñilderinen şığıp jatsa, olardıñ da sotqa degen senimdiligin, jılı közqarasın qalıptastıradı. Bwğan qosa, aqparattıq-kommunikaciyalıq tehnologiyanıñ soñğı ülgilerimen jabdıqtalğan sot otırısınıñ zaldarı sud'yalar jwmısın wtımdı atqaruına tıñ serpilis beredi. Bwl öz kezeginde sotqa jügingen azamattardıñ qwqıqtarı men zañdı müddelerin şınayı qorğaudıñ sapasın odan äri arttıra tüseri anıq.

Elimizdegi sottar men sud'yalardıñ kün sayın atqarıp jatqan qızmetteri sot töreligin jetildiru bağıtındağı asa mañızdı qadam sanaladı. Olardıñ ädil sot isin jürgizudegi jwmısın bağalau äri sapasın arttıru nazardan tıs qalğan emes. Ol üşin köpten beri sottardıñ jwmısın qadağalap, twraqtı monitoring jürgizu dästürge aynalğan. Osı rette biz biılğı jıldıñ basınan beri sottar qızmetin bağalau ölşemderin (kriteriy) engizdik. Bağalaudıñ mwnday türi sottardıñ qızmetin odan äri jaqsartu men jetildirudiñ tiimdi qwralı bolmaq. Sottardıñ qızmet sapasına monitoring jürgizudegi bwl qazaqstandıq ädisteme halıqaralıq sarapşılar tarapınan qızığuşılıq tudırıp, oñ bağa berilgeni, elimizdiñ sot jüyesiniñ bedelin ösirdi.

Sud'yalıq jwmıs sapasın bağalau mäselesi osı jılğı qırküyek ayında Astanada ötken Şanhay ıntımaqtastıq wyımına müşe memleketter Joğarğı Sottarı törağalarınıñ keñesinde talqılandı. Qazaqstan, Resey, Qırğız, Täjikstan jäne Özbekstan joğarı sottar organdarınıñ basşıları sottar qızmetin jetildiru jäne bağalau jaylı egjey-tegjeyli pikir almastı. Otırıs ayasında sottardı teñgermeli basqaru jüyesin qwru, sud'yalardı irikteu men tağayındau, sot töreliginiñ aşıqtığı turalı mäseleler qaraldı. Olarğa sottar men sud'yalar qızmetin bağalaudıñ qazaqstandıq ädistemesi keñinen tanıstırılıp, halıqaralıq deñgeyde bedeliniñ arta tüskendigimen erekşelendi.

Elimizdegi sot jüyesinde qızmet atqarıp jürgen sud'yalardıñ is qaraudağı jüktemelerin äli de bolsa jeñildetu şaraları qarastırıluda. Memleket tarapınan jergilikti sud'yalar sanın köbeytu mäselesiniñ oñtaylı şeşiluine El­bası ülken qoldau körsetti. Atap aytqanda, osı jıldıñ basında Prezident Jarlığımen audan­dıq sottardıñ sanı 450 birlikke deyin köbeytildi.

Sonımen qatar, sud'yalardıñ qoğamdağı märtebesin odan äri ayqındauda, käsibi medi­ci­nalıq qızmet körsetude, olardıñ äl-auqatın jıl ötken sayın jaqsartu üşin köptegen is-şara atqarılıp keledi. Äsirese, jergilikti sot­tardı soñğı zamanaui ozıq ülgidegi qwral-jab­dıqtar jäne komp'yuterlermen jaraqtandıru tıñ­ğılıqtı jürgizilude. Sonday-aq, lauazımına jaña­dan kirisken sud'yalardı jaylı üy-jaymen uaqtı­lı qamtamasız etuge ünemi nazar audarıladı.

El işindegi: «Twrmısı jaqsınıñ – jwmısı da jaqsı», degen közqaras sud'yalardıñ da tağayındalğan lauazımın bir orında twraqtı äri nätijeli atqaruına kepil boları sözsiz. Mwn­day qamqorlıqtıñ barlığı sot qızmetin halıq­qa aşıq jäne qoljetimdi etuge jäne şınayı sot ädildiginiñ saltanat qwruına oñ äserin tigi­zedi. Sot jüyesin bwdan äri jetildire berudegi biz­diñ bastı parızımız – ärbir iske qatıstı sot ädil­diginiñ orındalu sapasın wdayı arttırıp otıru. Sondıqtan, ärbir sud'ya, sot qızmetkerleri aldımızda mejeli mindetter men ayqın maqsattar twrğanın ärqaşan este saqtağanı abzal.

Bügingi tañda respublika sottarı zaman talabına say osı jılı qabıldanğan Qazaqstan Respublikasınıñ Qılmıstıq, Qılmıstıq-procestik, Äkimşilik qwqıq bwzuşılıq, Qıl­mıstıq atqaru kodeksteri jariyalanğan uaqıttan beri köpşilik tarapınan keñinen qoldau tabuda. Al sot qızmetkerleri, sud'yalar korpusı keler jıldıñ basınan qoldanısqa enetin zañ­na­malarmen mwqiyat tanısıp, jwmıs babında pay­dalanuğa maşıqtanu üstinde.

Bwğan qosa, Parlamentte «Qazaqstan Respub­likasınıñ keybir zañnamalıq aktilerine sot töreligin iske asırudı odan äri jeñildetu, töreşilik räsimderdi azaytu mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırular turalı» zañ jobası da qaraluda. Osı zañnıñ ayasında basqa da toğız zañnamalıq aktige özgerister men tolıqtırular engiziledi. Sonıñ işinde, Azamattıq is jürgizu kodeksinde isterdi oñaylatılğan tärtippen qarau erekşelikteri közdelgen. Sonday-aq, osı kodeks­ke bitimgerlik kelisim jasaudıñ räsimin, nısanı men mazmwnın, orındau tärtibin reglamentteytin jaña tarau engizildi.

Qazirgi uaqıtta Elbası tapsırmalarına säykes, Joğarğı Sot basqa da zañnamalardı odan äri jetildiru maqsatındağı jüyeli jwmıstardı atqara bermekşi. Solardıñ biri, Qazaqstan Respublikasınıñ Äkimşilik processualdıq kodekstiñ jobasın äzirleudi de qolğa aldı. Bwl zañ jobası öz kezeginde qılmıstıq jäne azamattıq sot öndirisimen qatar, äkimşilik sot töreligin jüzege asırudıñ qwqıqtıq irgetasınıñ zañdı twğırına aynaladı dep senemiz.

Elimizdegi sot ädildigin iske asıruda onıñ halıqqa aşıq jäne qoljetimdi boluı – Elbası alğa qoyğan eñ jauaptı mindet. Bwl jauap­kerşilikti bizder barınşa sezinip, berilgen tap­sır­malardı odan äri de tıñğılıqtı atqaruğa tiistimiz. Ol üşin özimizdiñ wlttıq zañna­malarımızdıñ qasietin tereñ wğınıp, qadirine jete bilgenimiz jön.

Zañdı sıylau, onı orındau bizdiñ qoğamnıñ da bastı şarttarınıñ biri boluı tiis. Osı orayda, elimizdiñ Twñğış Prezidenti – Elbası Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaevtıñ: «Halqı zañın sıylaytın, sotına senetin qoğam – eñ damığan qoğam», degen qanattı sözin är azamat jadında saqtap, boytwmarday bağalay bilgeni abzal der edim.

Qayrat MÄMI,

Qazaqstan Respublikası

Joğarğı Sotınıñ Törağası.

"Egemen Qazaqstan" gazeti

Taqırıp özgertilip alındı. Tüpnwsqadağı taqırıp: SOT AŞIQTIĞI – QOĞAM AYNASI

0 pikir