Beysenbi, 20 Aqpan 2020
Mäyekti 4699 0 pikir 30 Qırküyek, 2014 sağat 13:08

JÜREKTEN AQQAN JWLDIZDAR

 

Qalau Sälemetbaywlı 1983 jılı düniege kelgen. Aqın, audarmaşı. Öleñderi respublikalıq merzimdi BAQ betterinde jariyalanıp twradı. Ağılşın tilinen Rabindranat Tagor, Emili Dikinson sındı aqındardı audarğan.

 

Soqır söz

 

Añsarım alañda jür aq borandı,

Äy, Ömir!

Ayıra alman aq-qarañdı.

Soqır söz jolğa şığıp bara jatır,

Türtkilep qalam wşı aq qağazdı...

Ömirde adam joqtay menen özge,

Qwbınıñ qwmı köşer kenezeme...

Qwmırada ösken gül äldeneni,

Oylaydı basın süyep terezege...

Ağaştar qwyğa batqan balalarday,

Añsaydı-au,

Asır salar dala qanday!

Dirildep toña berer elektr şam,

Özi şaşqan şuaqqa orana almay...

Ömirde erkindik bar, sirä, nendey,

Qws jolı kisendeuli bilegimdey...

Artıq zat siyaqtanam,

Qwltemirge

Salınğan adamzattıñ jüregindey...

 

Embesten ümit ürpin ezile bir,

Köñilim, köp kökimey «öziñe» kir...

Tüsimde jürem ılği qwzğın aulap,

Qwyam dep soqır Sözdiñ közine nwr...

****

Men sirä mıñğa keldim, jüzge keldim,

Şarşadım, dosım, meni izdemegin.

Tamşıda tilemeytin tañdayına,

Tarğıl tarlan qwmdardıñ dwzgeni edim.

 

Jılasada tileytin jılanğa baq,

Wrıldı qara tasqa mınau qabaq.

Eliktep tuğan jerdiñ taularına,

Aldım erte samaydı qırauğa orap.

 

Tabadı mıñ qayğıdan myattı kim,

Jarqın jas däurenime wyattımın.

Emis-emis keledi keyde esime,

Bir kezde ğaşıq bolğan syaqtımın...

 

Adasıp bwla dären baqta qalğan,

Jan dosım, men sırmdı aqtara alman.

Ağarğan juregimniñ şaşı sındı,

Keudeme wyalaydı appaq arman.

*****************

Şaşım meniñ nege erte ağarğan,

Kim biledi şağım şığar tazarğan?

Armanmdı qaytam asa tayaq qıp,

Bölke tabu üşin barğan bazardan.

 

Tüziu jolmen barad halıq adasıp,

Tek tüymedey teñgelerge talasıp.

Wmıt qılğan şın qwmartıp qaraudı,

Qap-qara şañ siñip qalğan qaraşıq.

 

Laşıqtarğa bet tüzeydı sol qalıñ,

Otın jağıp otır deysiñ onda kim?

Tım wzaq qol alısqan bolıp jıltamın,

Qatıp qalğan qalqa qızdıñ qoldarın.

 

 

 

 

Ayaulı altın sarayına asıqqan,

Baradı ane öqnkey sarı basıp pañ.

Kökbörini it eken dep jür halıq,

Tünde kelip as izdegen qoqıstan.

****************

Sekirgende bastan soñğı seri kün,

İzdemeydi,

          izderdeysiñ meni kim?.

Janardağı işse soñğı jasımdı,

Ay säulesi malıp mamıq erinin.

 

Sönip qalsa jüregimdi jegen ot,

Qimasım joq, mağan basqa ne kerek?.

Kömkerse edi aşıq qalğan közimdi,

Wşıp kelip egiz eki köbelek.

 

Qayğı basım mende ejelden az ümit,

Sağım ğana bar tapqanım sablıp.

Arqam tigen japıraqqa jap-jasıl,

Jwrek sırım qalsa sonda jazlıp.

 

Belgisizdeu ayağı da bası men,

Jıl sanaudan arıda ötken ğasır em.

Japıraqta qalğan solbir jazbalar,

Öşip ketse jwldızdardıñ jasımen...

 

 

 

 

 

***

Özin opat qılatın ottı izdegen,

Qariyalar Qalaudı joq pa izdegen?

Qasietti äjiminen qamal salıp,

Qarttıqtı jürekke olar jetkizbegen.

 

Qol baqqan qozıqaday köşke ergen,

Oralıp etekterge ösken em men.

Wrşığın iirumen önegeniñ,

Äjeler köñilderdi kestelegen.

 

Qwldırañdap qwlın bop mıñ kisinep,

Tasığan qızdar twnıq sudı işip ek.

Eminip jatatwğın erke bwlaq,

Özinen möldir közden süygisi kep.

 

Jwlmastan ayap şöpti jasıl är tüp,

Şalğında asır saldıq, asıq atıp.

Arqardıñ asığınday qatal tağdır,

Bizdi de wrıp jiberdi-au şaşıratıp...

 

Adasqan qatal zaman qorımında,

Wlıñdı bastap ketti jolı qwmğa.

Öleñmen örnekteumen öter ömir,

Auıldı añsap joq bügin orınında.

***

 

 

 

 

Tuarı anıq aspannıñ aşılar kün,

Arqıra jürektegi asıl ağın.

Jarımnıñ minezindey jaysañ ömir,

Arınday bop baradı aşınanıñ.

 

Qwrt jegen bala qayıñ bürindeyin,

Bäri tozdı, men nege bülinbeyin?

Zatı joq atı qalğan aspanıma,

Köleñkeme süyenip kübirleymin...

 

Körgende barlığınıñ wzağanın,

Qıratta twrıp kündey qızaramın.

Qara qwrtın emdeuge bwl qoğamnıñ,

Köz jasımdı qaynatıp twz alamın.

 

Küledi miığınan midı jep mwñ,

Töze almas köñilim de endi köp kün.

Kördim men keler kündi kömirdey kir,

Sığalap jırtığınan kökjiektiñ...

 

Jasın da jasıta almas endi jasqap,

Oyanar ör ruhımız sol bir asqaq.

Jırlarımdı jwmsaymın şeksizdikke,

Keluge sol bir jwpar jeldi bastap.

+

***

 

Balam, äkeñ otızdan astı bügin,

Terek qıldı uaqıt jas şıbığın.

Köp boldı essiz qala estirtpedi,

Keudemdegi wlığan qasqır ünin.

 

Än-jırı meken qılğan är tamırdı,

Uaqıt qwrıqtadı tarpañ wldı.

Balğın demiñ wşırdı qanşama tün,

Asılıp öleyin degen arqanımdı.

 

Keñ dalasın añsağan külikteyin,

Ketkim keldi keyde artqa bwrıp moyın.

Qwsığın jegen mastıñ swm qalada,

Qañğıdım masañ tartqan küşikteyin.

 

Sendey wrıp sandaltqan sezimderi,

Ömirge qayta äkeldiñ öziñ meni.

Keleşek - köşege öter jasıl şıraq,

Tek tüngi tüz mısıqtıñ közinde edi...

 

Uaqıt qayğınıda wrlap bügin,

Qasıñda otızımdı jırlattı, wlım.

Jasımdı wmıtsam da wmıtpaspın,

Baqıtımnıñ öziñmen qwrdastığın.

 

***

 

Balam, men emespin eş qızğa ğaşıq,

Jürek qoy jürgen jınıs jırda adasıp.

Añşıday alaswram quğan añı,

Şığıp ketken köz jetpes şıñğa qaşıp.

 

Janardı bilem jii jasqa malam,

Elestep twrsa qaytem basqa ğalam?

Mınau qara qoğamda jürse boldı,

Qasımda basım süyer appaq anañ.

 

Jan dosım joq ekenin moyındaymın,

Döñkiip jürem jalğız doyırdayın.

Aqındı şeñgeline ap mınau zaman,

Soğadı bir-birine soyıldayın.

 

 

Anamnan basqa eşkimdi keşirmeymin,

Jılatıp ap jılaymız nesin keyin?...

Jıljimın kitaptıñ är jolına erip,

Şwbatılğan qwmırsqa köşindeyin.

 

Balam, men emespin eş qızğa ğaşıq,

Köp adasam jır deytin jılğanı asıp.

Jazuların qaldıram jüregimdi

Mwñ deytin million jıldıq mwzğa basıp.

***

Qanday ğajap tamıljığan tün bügin,

Mıñ küna ğoy dep aytuda mwñlımın.

Altın sımday bir-birine soğılğan,

Estidim ay säulesiniñ sıñğırın.

 

 

Qos jwldızdıñ ğaşıqtıqtan janatın,

Köz jasımmen jalğasam ba arasın?

Qalğan tüsip körem kümis Qws Jolın

Şeksizdiktiñ twlparınıñ tağasın...

 

Tün özi işip qoyğan sındı tünegin,

Artadı ünsiz moyınıma aq bilegin.

Aq kiimdi därigerdey aq tamşı,

Tıñdap jatır japıraqtıñ jüregin.

 

Alıp taular tüsip qalğan tas tisi,

Irjiadı sekildenip mas kisi.

Qanatımen qağıp keter sätti bwl,

Basıma wşıp qonbasınşı baq qwsı!

Qaladağı köşpeliler

Tünde tağı jazıp-jazıp tastadım,

Men oqiın, bir bwrışqa bastağın.

Jıldar emes jüziñe äjim tüsirgen,

Qırı batıp ketken bilem aqşanıñ.

 

Kirpikpenen tastı qajap tesemiz ,

Biz – aqınbız, solay ğwmır keşemiz.

Şılım şegip alayıqşı,

Tütini

Qalay wşsa, endi solay köşemiz...

 

Arman qudım işegimdi şwbatıp,

Irzamın ketsin qayda qwlatıp.

Adam tügil,

Talay jaqsı kitaptı,

Kötere almay tastap kettim jılatıp.

 

Jürmin, ağa, men esimdi jiya almay,

Kökjiekke siya almağan qiyalday.

Aru tügil,

Talay swlu öleñdi,

Ökingenmin qayrılıp süye almay.

Şabıt qana bizge qwşaq aşıptı,

Ol barda aqın köñilin ne jasıttı!

Köşip-qonıp jüremiz biz osılay,

Masqaralap twrağı joq baqıttı!

 

besik – jır

(wlım Elşatqa)

Kip-kişkentay jäne şeksiz aspanım,

Men eremin,

Mäñgilikke bastağın.

Äkeşiñe ölim aşqan esikti

Besigiñmen tirep jauıp tastadıñ!

 

Men de sendey aqın degen balamın,

Baspanasız qojasımın qalanıñ.

Toñğağıñdı betime jaq, aq qozım,

Swm ömirden jasırınıp qalamın!

 

Bir suıqtıq biler meni tasqa tän,

Wlım, sağan bir sät qwşaq aşpasam.

Tezden taban tirermisiñ

Aldıña,

Jüregimdi tilip-tilip tastasam!

 

Ajal-arqan ülgirmes em şeşip men,

Wlım meniñ, eger säl-säl keşikseñ.

Twnşıqqanda özeninde ömirdiñ,

Sen qwtqardıñ qalqıp kelip besikpen!..

 

Almatığa

Apam kelerde...

Altay asıp ketken albırt qwsıñnıñ,

Balapanın körgiñ keldi... tüsindim.

Tüni boyı közimdi ilmey sen keler,

Köşelerdi kirpigimmen sıpırdım.

 

Bwl arağa jatqan joqsıñ jay kele,

Jırlarımdı taldamaymın, äy, nege?!

Tasırqasam Ay sırğasın tağa ğıp,

Tay künimde qosıp edi-au bäygege!

 

Tüsse-dağı tağdır deytin tau qwlap,

Qara qazan şağılmadı, sau biraq.

Eñ qızıqtı oyınşığım qañtarda,

Kirpigiñe qatqan süñgi saudırap...

 

Baruşı edik otın terip ormanğa,

Mola bitken qobızşı edi ol mañda.

Bala kündey tögiledi bal jırım,

Qozı-qalam sausağımdı sorğanda.

 

Twrsa wlım alısqa erteñ ketem dep,

Qalay tözem senşe buın bekemdep.

Erte attandı, äkem aqın bolatın

Ölim jaylı mağan sabaq ötem dep.

 

Ünim bar ma? Köreyinşi än salıp,

Apa, seni şığam külip qarsı alıp.

Qala deytin tas qabırda swraqqa ap,

Jatır mağan jırım qayta jan salıp.

 

Äkemdi eske alğanda

Aq mahabbat laulap soñğı demiñnen,

Sen attanıp ketip ediñ ömirden.

Közderimnen köl bop aqqan jas emes,

Balalığım edi mäñgi tögilgen.

 

Seni alısqa alıp ketti bastap Ay,

Anama da sıylap nwrı aq samay.

Qalamıñdı sausağıña balap men,

Qısıp wstap jürer boldım tastamay.

 

Balalıq-ay oyğa orın bermegen,

Jek köruşi em jwrttı seni jerlegen.

Senen qalğan kitaptarğa ilestim,

Köziñ nwrı salıp ketken jolmenen.

 

Seni esime salsa betten süygen kün,

Kelmeuşi edi qañırağan üyge engim.

Sen astında jatqannan soñ, asılım,

Qabirge de erkeleudi üyrendim.

 

Sen sıylağan qos qanatım jayılğan –

Eki ağam (Täñir, sodan ayırman).

Döñ basında sen jatqan soñ baqılap,

Jığıludı namıs kördim tayımnan.

 

Bir sipatıp alu üşin basımnan,

Jabıqqanda men qasıña asığam.

Küzettirdim namısımdı armenen,

Beyneñdi oyıp tözimdilik tasınan.

 

Eles-dünie işine engen esilim,

Köp sağınsam bere görşi keşirim.

Alaswrıp şıñğa örlep baramın,

Esimime ilesken soñ esimiñ.

********

 

 

(Jarım Jansayağa)

 

Ne tiler ayırbasqa keler bir baq,

Sendey erke tağdırğa könem, biraq...

Qinalam keyde kürek wstay almay,

Baylasa sausağımdı öleñ şırmap.

 

Jeter mağan seniñ bar sıylağanıñ,

Üy suıq bolğanımen mida jalın...

Kökiregimde qalğan bir bos älemdi,

Wlımnıñ üni terbep qinalamın...

 

Qap-qara qar jauğızsam nala-mwñnan,

Qarğaldaqtı köremin qabağıñnan.

Etigim tesilgende mäz bolasıñ,

Jer – anam iiskedi dep tabanıñnan.

 

Qara twyaq ketilip aq şağılda,

Jürse de, aytşı, jırdan aqsadım ba?

Aq jaulığın tosasıñ twmsığıma,

Anam jaylı tüs körip jatqanımda.

 

Qwyıp ap qiyalına qorğasındı,

Qosağıñ bwl qoğamğa zorğa siñdi.

Tüsime engen qız desem,

Sen ekensiñ

Tünderde sürtip jürgen köz jasımdı...

***********

 

Jırlarımda mıñ jılqı dürkiredi,

Mezgil de qamay almas mümkin onı

Şabdolday jüregimdi üzu üşin,

Swm ömir meni san jıl silkiledi!

 

Men endi şalqıp külip üyrenemin,

Köktemniñ gül – tüymesin tüymeledim.

Jüzik qıp tağamın da altın Aydı,

Mäñgiliktiñ qızına üylenemin.

 

Bwlqınıp jatır sansız bürşik işten,

Ötedi endigi ömir wmtılıspen

Aynaldırıp alıppın qara tünge,

Toltırıp künderimdi kürsinispen!

 

Jan jaram bir jazılıp, bir asqınıp,

Qinamas.

Boladı endi twraqtılıq.

Wrpaqtı izgilikke bastau üşin,

Otıram äz izime şuaq qwyıp.

 

Elittirip bir ğajap küyge meni,

Ötedi künderimniñ küymeleri.

Swm ömir,

Silkileseñ silkilegin,

Bäribir qabıldaymın bi dep onı!

*************

Sebebin izdep nesin jüz oylanam,

Küluden jalıqqanda jılaydı adam.

Jayın – jırım qappay jür qarmağımdı,

Uaqıttıñ özenin ılaylağan...

 

Bala küngi sıylağan asığım jwt,

Qwlata almas täleydiñ tasın wrıp...

Qarañğılıq qadaydı qara közin,

İşine mıñ säuleniñ jasırınıp...

 

Qanday swlu jımiğan jılım – qayğı,

Ertegi aytar bir bwlaq – bwrım jaylı...

Twlparlardıñ tağası tasqa wrılsa,

Jalğan tarih qwlağı şuıldaydı...

 

Köz jasında million jıl sebelegen,

Jüzip jür Nwh äli de kememenen...

Ruhım eseñgirer,

«Tas däuiri»

Tas binamen twrmastay şegelegen...

 

Qalam wşı qiyaldı qansıratıp,

Jabığıp jatır tağı jan şwbartıp...

Rauşan gülge tamsa eken deymin,

Janardağı eñ soñğı tamşı – uaqıt...

**************

Ötip jatır, ötip jatır wrı kün,

Örip kelem jırdıñ wzın bwrımın.

Jerge eñkeyse eñkeyer tek Kün anau,

Şerli aqınnıñ tamızuğa şılımın.

 

Jañqa qwrlı körmes meni oy-ağın,

Twnşığamın,

Äri birden toyamın...

Qara tünge (belgi qalsın)

Äjimdi

Mañdayımdı basıp-basıp qoyamın...

 

Äñgimeniñ arısın da, berisin,

Aytpaşı, dos,

Bar edi onda ne isim?!

Belbeu qılıp buınamın belime,

Jol – jılannıñ sıpırıp ap terisin...

 

Jır – mahabbat bitse ümitti ütir qıp,

Köp aldandıq

Wttıq äri wtıldıq...

Jastıq şaqtıñ körip qalam jarqılın,

Şılımımnan şıqqan kezde tütin – bwlt...

 

Qws  – janımdı aydaharğa arbatıp,

Jürmin...

Ketsem mäñgilikke jalğasıp...

Qiyal – jebe,

Kempirqosaq sadaqpen

Oy aulaymın kök aspanğa samğatıp

 

 

Maqpal tün mastığı

 

Wranı bolğan emes wlılıqtıñ,

Men onı köp oylanıp bügin wqtım.

Köşede twrdım wzaq qıs tünine

Demimmen jırın jazıp jılılıqtıñ.

 

Mastanam mañday terge qarap men de,

Sol bolar şattıq deytin şarap keyde.

Janımnıñ jaña jılın wqtırğanı-ay,

Än salıp jürek wrğan sağat – keude...

 

Tüsinbes dep jaulasıp janaşırmen,

Bıldırlap jürippin ğoy bala tilmen.

Kördim men Ay bop jüzgen armanımdı,

Jarımnıñ janarınday qara tünnen.

 

Köp ötpey köktem keler osını oylap,

Jatır ğoy köñilimniñ qwsı toylap.

Swlu su kesteleydi keñ ölkemdi

Tağılğan sausağına köpir – oymaq...

 

Päk dünie, säbidey bastırılğan

Jabıqpa!

Basım ketpes jastığıñnan.

Jwldızdıñ nwrı siñgen aq qarın jep,

Ayığam maqpal tünniñ mastığınan...

 

 

JÜREKTEN AQQAN JWLDIZDAR

 

Qalau Sälemetbaywlı 1983 jılı düniege kelgen. Aqın, audarmaşı. Öleñderi respublikalıq merzimdi BAQ betterinde jariyalanıp twradı. Ağılşın tilinen Rabindranat Tagor, Emili Dikinson sındı aqındardı audarğan.

 

Soqır söz

 

Añsarım alañda jür aq borandı,

Äy, Ömir!

Ayıra alman aq-qarañdı.

Soqır söz jolğa şığıp bara jatır,

Türtkilep qalam wşı aq qağazdı...

Ömirde adam joqtay menen özge,

Qwbınıñ qwmı köşer kenezeme...

Qwmırada ösken gül äldeneni,

Oylaydı basın süyep terezege...

Ağaştar qwyğa batqan balalarday,

Añsaydı-au,

Asır salar dala qanday!

Dirildep toña berer elektr şam,

Özi şaşqan şuaqqa orana almay...

Ömirde erkindik bar, sirä, nendey,

Qws jolı kisendeuli bilegimdey...

Artıq zat siyaqtanam,

Qwltemirge

Salınğan adamzattıñ jüregindey...

 

Embesten ümit ürpin ezile bir,

Köñilim, köp kökimey «öziñe» kir...

Tüsimde jürem ılği qwzğın aulap,

Qwyam dep soqır Sözdiñ közine nwr...

***

Men sirä mıñğa keldim, jüzge keldim,

Şarşadım, dosım, meni izdemegin.

Tamşıda tilemeytin tañdayına,

Tarğıl tarlan qwmdardıñ dwzgeni edim.

 

Jılasada tileytin jılanğa baq,

Wrıldı qara tasqa mınau qabaq.

Eliktep tuğan jerdiñ taularına,

Aldım erte samaydı qırauğa orap.

 

Tabadı mıñ qayğıdan myattı kim,

Jarqın jas däurenime wyattımın.

Emis-emis keledi keyde esime,

Bir kezde ğaşıq bolğan syaqtımın...

 

Adasıp bwla dären baqta qalğan,

Jan dosım, men sırmdı aqtara alman.

Ağarğan juregimniñ şaşı sındı,

Keudeme wyalaydı appaq arman.

***

Şaşım meniñ nege erte ağarğan,

Kim biledi şağım şığar tazarğan?

Armanmdı qaytam asa tayaq qıp,

Bölke tabu üşin barğan bazardan.

 

Tüziu jolmen barad halıq adasıp,

Tek tüymedey teñgelerge talasıp.

Wmıt qılğan şın qwmartıp qaraudı,

Qap-qara şañ siñip qalğan qaraşıq.

 

Laşıqtarğa bet tüzeydı sol qalıñ,

Otın jağıp otır deysiñ onda kim?

Tım wzaq qol alısqan bolıp jıltamın,

Qatıp qalğan qalqa qızdıñ qoldarın.

 

Ayaulı altın sarayına asıqqan,

Baradı ane öqnkey sarı basıp pañ.

Kökbörini it eken dep jür halıq,

Tünde kelip as izdegen qoqıstan.

***

Sekirgende bastan soñğı seri kün,

İzdemeydi,

          izderdeysiñ meni kim?.

Janardağı işse soñğı jasımdı,

Ay säulesi malıp mamıq erinin.

 

Sönip qalsa jüregimdi jegen ot,

Qimasım joq, mağan basqa ne kerek?.

Kömkerse edi aşıq qalğan közimdi,

Wşıp kelip egiz eki köbelek.

 

Qayğı basım mende ejelden az ümit,

Sağım ğana bar tapqanım sablıp.

Arqam tigen japıraqqa jap-jasıl,

Jwrek sırım qalsa sonda jazlıp.

 

Belgisizdeu ayağı da bası men,

Jıl sanaudan arıda ötken ğasır em.

Japıraqta qalğan solbir jazbalar,

Öşip ketse jwldızdardıñ jasımen...

***

Özin opat qılatın ottı izdegen,

Qariyalar Qalaudı joq pa izdegen?

Qasietti äjiminen qamal salıp,

Qarttıqtı jürekke olar jetkizbegen.

 

Qol baqqan qozıqaday köşke ergen,

Oralıp etekterge ösken em men.

Wrşığın iirumen önegeniñ,

Äjeler köñilderdi kestelegen.

 

Qwldırañdap qwlın bop mıñ kisinep,

Tasığan qızdar twnıq sudı işip ek.

Eminip jatatwğın erke bwlaq,

Özinen möldir közden süygisi kep.

 

Jwlmastan ayap şöpti jasıl är tüp,

Şalğında asır saldıq, asıq atıp.

Arqardıñ asığınday qatal tağdır,

Bizdi de wrıp jiberdi-au şaşıratıp...

 

Adasqan qatal zaman qorımında,

Wlıñdı bastap ketti jolı qwmğa.

Öleñmen örnekteumen öter ömir,

Auıldı añsap joq bügin orınında.

***

Tuarı anıq aspannıñ aşılar kün,

Arqıra jürektegi asıl ağın.

Jarımnıñ minezindey jaysañ ömir,

Arınday bop baradı aşınanıñ.

 

Qwrt jegen bala qayıñ bürindeyin,

Bäri tozdı, men nege bülinbeyin?

Zatı joq atı qalğan aspanıma,

Köleñkeme süyenip kübirleymin...

 

Körgende barlığınıñ wzağanın,

Qıratta twrıp kündey qızaramın.

Qara qwrtın emdeuge bwl qoğamnıñ,

Köz jasımdı qaynatıp twz alamın.

 

Küledi miığınan midı jep mwñ,

Töze almas köñilim de endi köp kün.

Kördim men keler kündi kömirdey kir,

Sığalap jırtığınan kökjiektiñ...

 

Jasın da jasıta almas endi jasqap,

Oyanar ör ruhımız sol bir asqaq.

Jırlarımdı jwmsaymın şeksizdikke,

Keluge sol bir jwpar jeldi bastap.

***

Balam, äkeñ otızdan astı bügin,

Terek qıldı uaqıt jas şıbığın.

Köp boldı essiz qala estirtpedi,

Keudemdegi wlığan qasqır ünin.

 

Än-jırı meken qılğan är tamırdı,

Uaqıt qwrıqtadı tarpañ wldı.

Balğın demiñ wşırdı qanşama tün,

Asılıp öleyin degen arqanımdı.

 

Keñ dalasın añsağan külikteyin,

Ketkim keldi keyde artqa bwrıp moyın.

Qwsığın jegen mastıñ swm qalada,

Qañğıdım masañ tartqan küşikteyin.

 

Sendey wrıp sandaltqan sezimderi,

Ömirge qayta äkeldiñ öziñ meni.

Keleşek - köşege öter jasıl şıraq,

Tek tüngi tüz mısıqtıñ közinde edi...

 

Uaqıt qayğınıda wrlap bügin,

Qasıñda otızımdı jırlattı, wlım.

Jasımdı wmıtsam da wmıtpaspın,

Baqıtımnıñ öziñmen qwrdastığın.

***

Balam, men emespin eş qızğa ğaşıq,

Jürek qoy jürgen jınıs jırda adasıp.

Añşıday alaswram quğan añı,

Şığıp ketken köz jetpes şıñğa qaşıp.

 

Janardı bilem jii jasqa malam,

Elestep twrsa qaytem basqa ğalam?

Mınau qara qoğamda jürse boldı,

Qasımda basım süyer appaq anañ.

 

Jan dosım joq ekenin moyındaymın,

Döñkiip jürem jalğız doyırdayın.

Aqındı şeñgeline ap mınau zaman,

Soğadı bir-birine soyıldayın.

 

Anamnan basqa eşkimdi keşirmeymin,

Jılatıp ap jılaymız nesin keyin?...

Jıljimın kitaptıñ är jolına erip,

Şwbatılğan qwmırsqa köşindeyin.

 

Balam, men emespin eş qızğa ğaşıq,

Köp adasam jır deytin jılğanı asıp.

Jazuların qaldıram jüregimdi

Mwñ deytin million jıldıq mwzğa basıp.

***

Qanday ğajap tamıljığan tün bügin,

Mıñ küna ğoy dep aytuda mwñlımın.

Altın sımday bir-birine soğılğan,

Estidim ay säulesiniñ sıñğırın.

 

Qos jwldızdıñ ğaşıqtıqtan janatın,

Köz jasımmen jalğasam ba arasın?

Qalğan tüsip körem kümis Qws Jolın

Şeksizdiktiñ twlparınıñ tağasın...

 

Tün özi işip qoyğan sındı tünegin,

Artadı ünsiz moyınıma aq bilegin.

Aq kiimdi därigerdey aq tamşı,

Tıñdap jatır japıraqtıñ jüregin.

 

Alıp taular tüsip qalğan tas tisi,

Irjiadı sekildenip mas kisi.

Qanatımen qağıp keter sätti bwl,

Basıma wşıp qonbasınşı baq qwsı!

 

Qaladağı köşpeliler

Tünde tağı jazıp-jazıp tastadım,

Men oqiın, bir bwrışqa bastağın.

Jıldar emes jüziñe äjim tüsirgen,

Qırı batıp ketken bilem aqşanıñ.

 

Kirpikpenen tastı qajap tesemiz ,

Biz – aqınbız, solay ğwmır keşemiz.

Şılım şegip alayıqşı,

Tütini

Qalay wşsa, endi solay köşemiz...

 

Arman qudım işegimdi şwbatıp,

Irzamın ketsin qayda qwlatıp.

Adam tügil,

Talay jaqsı kitaptı,

Kötere almay tastap kettim jılatıp.

 

Jürmin, ağa, men esimdi jiya almay,

Kökjiekke siya almağan qiyalday.

Aru tügil,

Talay swlu öleñdi,

Ökingenmin qayrılıp süye almay.

Şabıt qana bizge qwşaq aşıptı,

Ol barda aqın köñilin ne jasıttı!

Köşip-qonıp jüremiz biz osılay,

Masqaralap twrağı joq baqıttı!

 

Besik – jır

(wlım Elşatqa)

Kip-kişkentay jäne şeksiz aspanım,

Men eremin,

Mäñgilikke bastağın.

Äkeşiñe ölim aşqan esikti

Besigiñmen tirep jauıp tastadıñ!

 

Men de sendey aqın degen balamın,

Baspanasız qojasımın qalanıñ.

Toñğağıñdı betime jaq, aq qozım,

Swm ömirden jasırınıp qalamın!

 

Bir suıqtıq biler meni tasqa tän,

Wlım, sağan bir sät qwşaq aşpasam.

Tezden taban tirermisiñ

Aldıña,

Jüregimdi tilip-tilip tastasam!

 

Ajal-arqan ülgirmes em şeşip men,

Wlım meniñ, eger säl-säl keşikseñ.

Twnşıqqanda özeninde ömirdiñ,

Sen qwtqardıñ qalqıp kelip besikpen!..

 

Almatığa apam kelerde...

Altay asıp ketken albırt qwsıñnıñ,

Balapanın körgiñ keldi... tüsindim.

Tüni boyı közimdi ilmey sen keler,

Köşelerdi kirpigimmen sıpırdım.

 

Bwl arağa jatqan joqsıñ jay kele,

Jırlarımdı taldamaymın, äy, nege?!

Tasırqasam Ay sırğasın tağa ğıp,

Tay künimde qosıp edi-au bäygege!

 

Tüsse-dağı tağdır deytin tau qwlap,

Qara qazan şağılmadı, sau biraq.

Eñ qızıqtı oyınşığım qañtarda,

Kirpigiñe qatqan süñgi saudırap...

 

Baruşı edik otın terip ormanğa,

Mola bitken qobızşı edi ol mañda.

Bala kündey tögiledi bal jırım,

Qozı-qalam sausağımdı sorğanda.

 

Twrsa wlım alısqa erteñ ketem dep,

Qalay tözem senşe buın bekemdep.

Erte attandı, äkem aqın bolatın

Ölim jaylı mağan sabaq ötem dep.

 

Ünim bar ma? Köreyinşi än salıp,

Apa, seni şığam külip qarsı alıp.

Qala deytin tas qabırda swraqqa ap,

Jatır mağan jırım qayta jan salıp.

 

Äkemdi eske alğanda

Aq mahabbat laulap soñğı demiñnen,

Sen attanıp ketip ediñ ömirden.

Közderimnen köl bop aqqan jas emes,

Balalığım edi mäñgi tögilgen.

 

Seni alısqa alıp ketti bastap Ay,

Anama da sıylap nwrı aq samay.

Qalamıñdı sausağıña balap men,

Qısıp wstap jürer boldım tastamay.

 

Balalıq-ay oyğa orın bermegen,

Jek köruşi em jwrttı seni jerlegen.

Senen qalğan kitaptarğa ilestim,

Köziñ nwrı salıp ketken jolmenen.

 

Seni esime salsa betten süygen kün,

Kelmeuşi edi qañırağan üyge engim.

Sen astında jatqannan soñ, asılım,

Qabirge de erkeleudi üyrendim.

 

Sen sıylağan qos qanatım jayılğan –

Eki ağam (Täñir, sodan ayırman).

Döñ basında sen jatqan soñ baqılap,

Jığıludı namıs kördim tayımnan.

 

Bir sipatıp alu üşin basımnan,

Jabıqqanda men qasıña asığam.

Küzettirdim namısımdı armenen,

Beyneñdi oyıp tözimdilik tasınan.

 

Eles-dünie işine engen esilim,

Köp sağınsam bere görşi keşirim.

Alaswrıp şıñğa örlep baramın,

Esimime ilesken soñ esimiñ.

***

(Jarım Jansayağa)

Ne tiler ayırbasqa keler bir baq,

Sendey erke tağdırğa könem, biraq...

Qinalam keyde kürek wstay almay,

Baylasa sausağımdı öleñ şırmap.

 

Jeter mağan seniñ bar sıylağanıñ,

Üy suıq bolğanımen mida jalın...

Kökiregimde qalğan bir bos älemdi,

Wlımnıñ üni terbep qinalamın...

 

Qap-qara qar jauğızsam nala-mwñnan,

Qarğaldaqtı köremin qabağıñnan.

Etigim tesilgende mäz bolasıñ,

Jer – anam iiskedi dep tabanıñnan.

 

Qara twyaq ketilip aq şağılda,

Jürse de, aytşı, jırdan aqsadım ba?

Aq jaulığın tosasıñ twmsığıma,

Anam jaylı tüs körip jatqanımda.

 

Qwyıp ap qiyalına qorğasındı,

Qosağıñ bwl qoğamğa zorğa siñdi.

Tüsime engen qız desem,

Sen ekensiñ

Tünderde sürtip jürgen köz jasımdı...

***

Jırlarımda mıñ jılqı dürkiredi,

Mezgil de qamay almas mümkin onı

Şabdolday jüregimdi üzu üşin,

Swm ömir meni san jıl silkiledi!

 

Men endi şalqıp külip üyrenemin,

Köktemniñ gül – tüymesin tüymeledim.

Jüzik qıp tağamın da altın Aydı,

Mäñgiliktiñ qızına üylenemin.

 

Bwlqınıp jatır sansız bürşik işten,

Ötedi endigi ömir wmtılıspen

Aynaldırıp alıppın qara tünge,

Toltırıp künderimdi kürsinispen!

 

Jan jaram bir jazılıp, bir asqınıp,

Qinamas.

Boladı endi twraqtılıq.

Wrpaqtı izgilikke bastau üşin,

Otıram äz izime şuaq qwyıp.

 

Elittirip bir ğajap küyge meni,

Ötedi künderimniñ küymeleri.

Swm ömir,

Silkileseñ silkilegin,

Bäribir qabıldaymın bi dep onı!

***

Sebebin izdep nesin jüz oylanam,

Küluden jalıqqanda jılaydı adam.

Jayın – jırım qappay jür qarmağımdı,

Uaqıttıñ özenin ılaylağan...

 

Bala küngi sıylağan asığım jwt,

Qwlata almas täleydiñ tasın wrıp...

Qarañğılıq qadaydı qara közin,

İşine mıñ säuleniñ jasırınıp...

 

Qanday swlu jımiğan jılım – qayğı,

Ertegi aytar bir bwlaq – bwrım jaylı...

Twlparlardıñ tağası tasqa wrılsa,

Jalğan tarih qwlağı şuıldaydı...

 

Köz jasında million jıl sebelegen,

Jüzip jür Nwh äli de kememenen...

Ruhım eseñgirer,

«Tas däuiri»

Tas binamen twrmastay şegelegen...

 

Qalam wşı qiyaldı qansıratıp,

Jabığıp jatır tağı jan şwbartıp...

Rauşan gülge tamsa eken deymin,

Janardağı eñ soñğı tamşı – uaqıt...

***

Ötip jatır, ötip jatır wrı kün,

Örip kelem jırdıñ wzın bwrımın.

Jerge eñkeyse eñkeyer tek Kün anau,

Şerli aqınnıñ tamızuğa şılımın.

 

Jañqa qwrlı körmes meni oy-ağın,

Twnşığamın,

Äri birden toyamın...

Qara tünge (belgi qalsın)

Äjimdi

Mañdayımdı basıp-basıp qoyamın...

 

Äñgimeniñ arısın da, berisin,

Aytpaşı, dos,

Bar edi onda ne isim?!

Belbeu qılıp buınamın belime,

Jol – jılannıñ sıpırıp ap terisin...

 

Jır – mahabbat bitse ümitti ütir qıp,

Köp aldandıq

Wttıq äri wtıldıq...

Jastıq şaqtıñ körip qalam jarqılın,

Şılımımnan şıqqan kezde tütin – bwlt...

 

Qws  – janımdı aydaharğa arbatıp,

Jürmin...

Ketsem mäñgilikke jalğasıp...

Qiyal – jebe,

Kempirqosaq sadaqpen

Oy aulaymın kök aspanğa samğatıp

 

 

Maqpal tün mastığı

 

Wranı bolğan emes wlılıqtıñ,

Men onı köp oylanıp bügin wqtım.

Köşede twrdım wzaq qıs tünine

Demimmen jırın jazıp jılılıqtıñ.

 

Mastanam mañday terge qarap men de,

Sol bolar şattıq deytin şarap keyde.

Janımnıñ jaña jılın wqtırğanı-ay,

Än salıp jürek wrğan sağat – keude...

 

Tüsinbes dep jaulasıp janaşırmen,

Bıldırlap jürippin ğoy bala tilmen.

Kördim men Ay bop jüzgen armanımdı,

Jarımnıñ janarınday qara tünnen.

 

Köp ötpey köktem keler osını oylap,

Jatır ğoy köñilimniñ qwsı toylap.

Swlu su kesteleydi keñ ölkemdi

Tağılğan sausağına köpir – oymaq...

 

Päk dünie, säbidey bastırılğan

Jabıqpa!

Basım ketpes jastığıñnan.

Jwldızdıñ nwrı siñgen aq qarın jep,

Ayığam maqpal tünniñ mastığınan...

0 pikir