Senbi, 28 Naurız 2020
46 - söz 3342 0 pikir 1 Qazan, 2015 sağat 12:46

BİZDİKİ - JAZU, BASQALARDİKİ - QISQARTU

Keşe kezekti maqalamız "Egemenge" şığıp, el-jwrttan Erjan Baytiles bauırımız süyinşi swrağanı mälim. San qilı soğıstarda zorlıqqa tap bolğan äyel zatı turalı körgen, jiğan derekterimizdi özegimizden örip şığarıp edik. Bir tarauı tolıq jäne bir tarauınıñ mañızdı söylemderi qısqarğanın, yağni zombılıq bolğanın ädepki jağday retinde qabıldadıq. "Bastan qwlaq sadaqa" degen maqal - bizdiñ ömirlik wstanım. Mwndayda Jarılqap Beysenbay ağamız "keyin tolıq qalpında kitabıña kirgizesiñ ğoy" dep jwbatatın. Aqsuattağı auıldıñ tilimen "tük te etpeydi". 
Iä, bizdiñ auılda barmağıñdı baltamen şauıp alsañ da ağalarıñ "tük te etpeydi" dey salatın. Bizdiñ eki-üş barmaqta solay "tük te etpegen" baltanıñ izderi bar. Tuğan ağamızdıñ bizdi qorqıtpaq bolıp janımızdağı tasqa atqan oğı ırşıp kelip oñ ayaqtağı jilinşigimizdi şağıp ötkende de "tük te etpegen". Bwl jağdaydı ata-anamız da bilmey qalğan. "Şöp qorada alısqanda ayırdıñ eki wşı kirip ketti" dey salğanbız. Onıñ qasında ülken maqalanıñ tört tarauınıñ birin qısqartu tastau şınında "tük te emes". 
Biz... odan sayın şıñdala tüsemiz."Al mıqtı bolsañdar mınanıñ bir tarauın alıp tastañdarşı" dep özimiz artıq söylem twrmaq artıq sözin bes qaytara qırqıp, armansız süzgiden ötkizgen, teñeumen aytqanda: aldımen qazanda qaynağan, odan üstine ülken qara tas bastırılğan qapta süzilgen, odan anamızdıñ qayrattı alaqanında külşe türine tüsip sığılğan, aqır ayağında jazğı kün astındağı örede keptirilgen qwrtı siyaqtı maqalamızdı joldadıq. Ol da tört tarau. Äy, bwl jolı qısqartsa odan da şımır qısqartılmastay etip jazatınımız haq. 
Ärbir sın adamdı şiratuı kerek. Qısqartuğa wşırağanıñ - şeberliktiñ şıñına jetpegeniñ. Jol ortada bolbırap, bosap jatqanıñ. Ärbir qısım - tüptep kelgende ziyan emes, payda. Solay. 
Sonımen "Kömilgen "Boran" men köringen "Boran" attı maqalamızdı keşe keşkisin, sätti küni särsenbide ejelgi basılım "Egemenge" qaray attandırdıq ta, söremizde tağı kepken qwrt twruı üşin irkit tolı böşkemizdiñ birine köz saldıq. Auğan soğısında özi jäsir bolıp, elge sonıñ atımen basqa adamnıñ mürdesi kelgen Boçkin jayındağı hikaya. Jiırma tört jıl bwrın "Bir tabıttağı - eki tağdır" dep qalam terbeppiz. Artınan "Jazılğan jaydıñ jañğırığı" degen aydar ayasında "Auğan qwrbandarı - aldau qwrbandarı" dep tağı jazıppız. Şirek ğasır işinde bwl irkit böşkesi irkildep tağı tolıptı. Qazanğa qotarıp qaynatuğa dayın. Tüste mindetti türde oynaytın tennisimizden keyin qaşıp-pısıp monşağa barıp, tänimizdi tazartıp alsaq, jazuğa otıramız. Al janımız... ärbir jazğan sayın öz-özinen tazarıp twradı. Sol üşin de jazamız. 
Bizdiki - jazu. Erjan Baytiles bauırımızdıñ mekemesiniñ mindeti - qısqartu. Oğan eş kiräjimeymiz. Jalpı, bwl bauırdıñ bizdiñ qısqartuğa wşırauımızğa eş qatısı joq. Qayta onıñ da osınday qısqartuğa wşıraytını dausız. Tek biz siyaqtı ayğaylap aytpaydı, işinde jatır. "Bas jarılsa - börik işinde" emes pe. Sonda ekeumizdiñ jayımızdı tağı bir maqalmen sipattasaq, "aylas qatın - mwñdas". O-o, qazaqtıñ maqalı, qalay-qalay qalam wşına qwyıla beredi. 
Hoş, şer tarqadı. "Birdiñ" işindegi "eki" attı kölemdi maqalağa tüs aua kirisemiz. 

Qaynar Oljay

Facebook-tegi paraqşasınan

0 pikir