Düysenbi, 10 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 99442. Jazılğandar — 72523. Qaytıs bolğandar — 1058
46 - söz 5230 0 pikir 29 Qırküyek, 2015 sağat 17:04

«IŞIMNİÑ» IDEOLOGIYASI - SALAFIZM

Basında Iraqta sırtqı basqınşılarğa qarsı Äbu Mwsa Zarkaui bastağan «jamaağat al tauhid ua al jihad» tobı qwrıladı. Bwlardıñ maqsatı Iraktı ezip otırğan sırtqı batıstıq ortalıqtar men äskeri küşterdi elden alastamaq bolatın. Sosın sol batıstıq küştermen odaqtasıp qwral bolıp otırğan Irak mwsılmandarın «tazalaudı» maqsat etti. Sosın belgili Iraktağı şiizm ideologiyası men olardıñ äskeri potencialın qwrtudı közdegen, tolığımen tek şariğat zañımen basqarılatın Islam memleketin qwru bolatın. Ideologiyası — salafizm.

Bwl Batıs pen Şığıs arasındağı dilemmanı köriktegen jahandıq qwbılısqa aynaldı. Sebebi salafizm globalizmniñ qwralı bolıp keledi. Oğan qosa mwsılmandardıñ artta qaluşılığı men eziluiniñ artındağı sebep osı Batıs dep tanıldı. Sodan Batısqa jihad jariyalaudı köksegen dini sana men psihologiyadağı mwsılmandar osı Işimge ağılıp jatır.

Sonda bwl qwbılıstıñ mazmwnında qanday sır bar?

Uahabizmniñ dini tanımı hadiske negizdelgen formalizm men mätinge beriktik, sosın «taza islam, yağni özderin hidayat ortalığı» retinde tanıtıp, basqalardı bölekteuge negizdelgen. Bwlardıñ hadisşiligi men mätinşiligi negizinen grek filosofiyasınan engen «bolmıs pen sananıñ qatınasınan» twratın oylau şablonına barıp tireledi. Taza islam tüsinigi de «payğambar ayttı dep tanılatın jetpis üş jamağatqa bölingen ümmetimniñ tek biri ğana hidayatke jetedi» degen hadiske negizdeledi. Al özderinen basqalardı bölekteui de «şirk, kufr, bidğat» anıqtamalarımen sipattaladı. Bwl — tolığımen islam älemin bölşekteuge aparatın tetik.

Islam tarihında qanday ornı bar?..

Bwl dini tanımnıñ tarihı bar. Toğızınşı ğasırda Ahmed bin Hanbal «ashab al hadis» jamağatımen belgili bolsa, on törtinşi ğasırda Ibn Taymiya, on segizinşi ğasırda da Mwhammed Ibn Abduluahhab arqılı osı tanımdı jalğastırıp keledi. Bwl arab mwsılmandığı retinde qazir älemde, arab islam fundamentalizmi, arab mwsılman metatradicionalizmi dep tanıladı. Sebebi bwl tanım tolığımen tek qana arabtar tarapınan islamdı özderiniñ ğana bastı qwndılığı retinde tanıtadı. Din men mädeniet, dästür arasındağı ündestik pen üylesimdilik degen tanıdı, oylaudı tolığımen joqqa şığaradı. Kezinde Äbu Hanifanıñ wstanımın «ahl al ray» retinde bidğat dep ükim bergen edi. Kezinde uahabizm ideologiyasınıñ jalauın kötergen Abdulaziz Mädine halqına «sender käpir boldıñdar, endi islamğa qaytıñdar» dep hat jazğanı belgili. Bwğan mwqiyat qarau kerek. Kim kimdi islamğa şaqırıp otır? Mädine tarihi twrğıdan islam dininiñ ortalığı, otanı. Özderi Najdide otırıp alıp, bülik şığarıp otır. Mine sol tarihtı tolığımen joqqa şığarıp otır. Bwl revolyuciya bolatın. Bwl hristiandıq tarihındağı lyuterandıq tendenciya bolatın. Mine sol kezdegi tanımnıñ bügin uahabizm retinde jalğasıp otırğandığın köruge boladı. Osınday tanımı üşin de uahabizm qazir islamofobiyanıñ qwralına aynalıp ülgerdi. Bwl tanım qazir qazaqtar arasında da bar. Olar keşegi qazaqtıñ jürip ötken jolı men dini täjiribesin joqqa şığaru arqılı, osı ideologiyanıñ, sananıñ ökili ekendigin däleldep otır.
Endi Işim qwbılısı da osı uahabizm ideologiyasına negizdelip otır. Sebebi bwl ideologiyada ekstremizm men terrorizm bar, qorqıtu, ürkitu bar. Uahabizmniñ eñ bastı dwşpanı şiizm, sufizm.

Tayau şığısta «jihad» bar ma?..

Siriyadağı soğıs eşqanday da jihad şeñberine sıymaydı. Biz mwsılmandar Siriyada jihad joq deymiz. Soğıs bar, biraq bwl jihad emes. Siriyada Batıs pen Reseydiñ özara alınbağan ülesteri bar. Dimaşq sol keñestik kezeñnen beri strategiyalıq odaq bolıp tabıladı. Bwl topıraq üş örkeniettiñ toğısqan jeri, köpir. Osı qwbılıstı saraptauşılar, Tayau Şığıstan Batısqa qaşqan bosqındar da kelesi jahandıq sayasi oyınnıñ bastaması dep bağalaydı. Ol qanday oyın ekenin köre jatarmız…Biraq qazirgi Tayau Şığıs şırğalañı Qazaqstanğa da qatıstı bolıp otır. Sebebi bizde de «uahabizm» ideologiyasınıñ äskerleri sap tüzep keledi.

Tayau Şığıs pen bügingi Qazaqstan jastarı turalı….

Jalpı Tayau Şığıs şırğalañı — QAZAQ JASTARINA DEGEN TWZAQ…

BİRİNŞİDEN: QAZAQSTANDI «TAĞUT» MEMLEKETİ REJIMİ RETİNDE KÖRSETEDİ. DAR AL HARB YAĞNI KÄPİRLERDİÑ MEKENİ;
EKİNŞİDEN,JIHAD ALLA DİN JOLINA ŞAQIRIP JATIR;
ÜŞİNŞİDEN, OL JERDE KÜRESE ALMAYSIÑDAR SONDIQTAN, «HIJRA» JASAÑDAR ŞAMĞA, SIRIYAĞA, AUĞANSTANĞA DEP BAĞIT BEREDİ;
QWRANDI EREJELER MEN ZAÑDAR JINAĞI RETİNDE KODEKS DEP TANITADI;
«DAREJELERİÑDİ KÖTERİÑDER» DEP WRAN TASTAYDI. OL DA QARU ALIP JIHAD, HIJRA JASAU EKEN;
ALLANIÑ JANNATI SOL JERDE JIHAD PEN HIJRADA DEP TÜSİNDİREDİ;
QMDB ĞALIMDARI «TAĞUTQA» QIZMET ETEDİ, OLARDI TIÑDAMAÑDAR DEP OTIR;
«TAĞUT» DEP OTIRĞANI — BİZDİÑ ATA BABALARIMIZ ĞASIRLAR BOYI ARMANDAP KETKEN EGEMEN QAZAQSTAN BABALAR AMANATI!!!
Qazir etimiz ölip, közimiz üyrene bastadı…..Ol jer soğısqa dayındaytın jaqsı praktikalıq ortalıq degendi ayta bastadıq..Şahidtik degendi mänin tüsinbesek te «modağa» aynaldırdıq…

Sonda kimmen qalay soğıspaqpız? Qay soğısqa dayındalıp jatırmız?

FSb tıñşıları dep qazaqtı qazaqqa qırqıstırıp qoydı. Sağan şablon dayındap jatır..Qazaqtıñ jauı qazaq degen. Ol erteñ wlğaya beredi… «Sopı qazaq — salaf qazaqtıñ jauı, sarı qazaq — qara qazaqtıñ jauı» bolıp tereñdey beredi… Olar islamdı din emes qağidağa, maqsatqa emes qwralğa, arğa emes jarğa, oyşıldıqqa emes nadandıqqa, beybitşilikke emes fanatizmge, ağızıp bara jatqan aqpannıñ seli siyaqtı…

Batıs pen Şığıs özara ıqpaldı älem…Uahabizm men Batıstıq oylau arasında ortaq twstarı bar ma?!

Sonımen, uahabizm — Batıs jaulauşılarınıñ oylap tapqan islamdağı «lyuterandıq jikteri». Men bwl jerde tereñ teologiyalıq oylar emes, uahabizmniñ qalay islam älemine «şaynalıp jwttırılğandığın» qısqaşa aytpaqşımın. Sebebi Batıs bwl tordı sonau on altınşı ğasırlardan bastap, jüyeli türde zerttep, damıta bastadı. 1517 jılı Martin Lyuterdiñ Vittenberg şirkeuiniñ mañdayşasına toqsan bes baptan twratın öziniñ tezisterin asıp ketkeni turalı bilesizder. Lyuterdiñ küresi Papa men Türikterge qarsı bağıttaldı. Lyuter papa men türik ekeuin «tajaldıñ» ruhı men täni retinde tanıttı. Papa qwdaydıñ qaharın hristain dinin bwrmalau arqılı, al türikter qwdaydıñ jazası retinde bağalağan «Türikterdiñ soğısı turalı» eñbegin jazdı. Osı äreketi arqılı islam halifatına Batıs bolıp türegelip, biriguge ıqpal etti. Alğaşqıda Vatikan Lyuterdi jazğırğanımen, onıñ osı eren eñbegine bas iip, keyinnen islam älemin bölşekteudiñ ozıq ülgisi retinde qabıldadı. Onıñ lyuterandıqtıñ revolyuciyalıq ruhın alıp, islam halifatınınñ tizginin wstağan Osmanlığa qaray oyıstı. Sol maqsatta sırttan Batıs, işten,»islam lyurerandığınıñ» uahabizm topırağı suarıla bastadı. Aradan üş ğasır ötkende bwl maqsat jüzege astı. Äli künge jalğasıp keledi. Bwl oyındı äri qaray Batıs pen Şığıs swhbatında islamdı epistemiologiyalıq meşeulikte qaldırudıñ taptırılmas twğırı retinde damıtıp keledi. Bwğan islam äleminde qanşama revolyuciyalıq ruhtağı Maudidiler dayındaldı. Maqsat islam twtastığın işten sırttan qatar älsiretu. Bwl oyındı Resey de qoldandı. Keşegi Keñestik rejim de qoldandı. Sebebi orientalistika Şığısqa bağıttalğan tek qwral bolıp qala beredi. Al bizde äli sana joq. Universitetterimizde äli künge «şığıstanuşılar» mamandıq retinde dayındalıp keledi. Keşegi sana büginge jauap bermese de onıñ atı men zatı siresip twr, mızğımay.
Sonımen, uahabizm, yağni islamdağı lyuterandıq twğırdıñ soyılın soğıp jürgender kimderge qwral bolıp kele jatqandığın sezinetin kez kele jatır. Saudiya onıñ işinde «Mekke Mukarrama» bükil islam äleminiñ ruhani ortalığı. Sol ortalıqtı uahabizm arqılı islam äleminen izolyaciyalap, kerisinşe sol ortalıqqa qwndılıq retinde emes, tek qajılıq parız orındau jerine aynaldırdı….

- «Al'-Kaida», «Islam memleketi» siyaqtı lañkestik wyımdar älem sayasatına kürt özgerister engizuge tırısıp jürgen älemdik alpauıttar tobınıñ arnayı jobası degen qauesetke siz ne degen bolar ediñiz? Sonday-aq, «Islam ekstremizmi» degen tüsinik nege tek qana Islamğa tañıladı — osınıñ sırı nede dep oylaysız?
— Bwl tirkester ğılımi tanımdıq negizge de, Islamnıñ ruhına da qayşı keletin anıqtamalar. Batıstıq jobalar. Mwsılman sol jobanıñ qwralı ğana. Jahandıq qısımnıñ, sayasattıñ körinisi. Ürey men qaralaudıñ ortalığı. Kez-kelgen dinniñ mäninde ekstremizm, terrorizm joq. Ol sayasi wstanım. Islam qazir älemdik dinderdiñ işindegi eñ belsendi din. Onıñ jer şarına jayılıp ketuinen Batıs alañdaydı. Olar da Islami qwndılıqtardıñ basımdıqqa ie boluınan qorqadı da, aldımen äreket etip, älemdi üreylendirip otır. Jalpı, adamdıq ruhani qwndılıqtar men aqıldıñ wstanımı Islamda twnıp twr. Onı racionaldı qoldanudı mwsılmandar wmıtqan. Hristiandar meñgergen. Sondıqtan Islam din retinde mwsılmandarda, al örkeniet retinde hristiandarda tirşiligin jalğastırıp otır. Mına bügingi adamzattıñ damuında Islam ülken röl oynaydı. Onda adam, älem jäne Alla arasındağı baylanıs tetikteri eñ kemel mände qalıptasqan. Bügingi Batıs örkenietiniñ negizinde de osı Islam jatır. Al evropacentrizm psihologiyası mwnı moyındauğa jar bermeydi.

- Jan-jağımızdan «jihadşılar» qaumalağan qazirgi düniejüzilik dürbeleñ kezeñinde QAZAQtar ne isteu kerek?
— «Jihad» degen — Islamdağı eñ keremet, eñ qasietti wğım. Onda adamnıñ özimen-özi küresi, aqıldı qoldanu erki, Allağa bet tüzeu täjiribesi, ardı oylau, niet pen sananı tazartudıñ üzdiksiz üderisi orın alğan. Bwl qasietti wğımnıñ da işin bosatıp, onı «saqal men balaqqa», «kalaşnikovqa» (avtomattı aytadı), sodırlıqqa toltırdıq. Özimiz bwğan kinälimiz. Biz bügin qazaq degen bolmısqa, wltımızdıñ jäne memleketimizdiñ de atauı men anıqtamasına ie bolıp otırsaq, onıñ twğırı osı — Islamda jatır. Qazaq özine özi oraluı üşin de, özin özi tanuı üşin de öziniñ Islammen büginge deyingi jürip ötken tarihi täjiribesi men sanasına qayta üñilui şart. Ol degenimiz qazaqtardı tarihqa şegeru emes, kerisinşe — tarihımen ündesuge şaqıru. Sonda ğana qazaq pen qwndılıqtar arasında anıq, naqtı swhbattar payda boladı. Qazaqtı mına jahandıq dürbeleñnen alıp şığatın jol — onıñ sol qwndılıqtarımen şınayı qatınası, adaldığı, mahabbatı, beriktigi, sanalılığı, özimen-öziniñ jihadı ğana.

Dosay Kenjetay

Derek közi: Ult.kz

0 pikir