Jeksenbi, 9 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 97829. Jazılğandar — 71609. Qaytıs bolğandar — 1058
Mäyekti 5568 0 pikir 25 Jeltoqsan, 2015 sağat 11:10

ALDIMEN «AŞIQ ESİK» KEREK

Keşe (24.12.2015) «Nwr Otan» partiyası janındağı mädeniet pen önerdi damıtu mäseleleri jönindegi «Miras» respublikalıq keñesiniñ keñeytilgen otırısı bolıp ötti.

Otırıstıñ kün tärtibinde «Şeteldegi qazaq diasporasınıñ mädenieti men tiliniñ damuına Qazaqstan tarapınan qoldau körsetu mäseleleri: şeteldegi qazaq diasporasınıñ bügingi jağdayına şolu jasau, şeteldegi qazaq mädeni ortalıqtarınıñ jwmısın jandandıru, şeteldegi qazaq mädeni ortalıqtarı men Qazaqstandağı uäkiletti organdardıñ özara qarım-qatınasın nığaytu» mäseleleri qaraldı.

Otırısqa «Miras» respublikalıq keñesiniñ tolıq qwramı, memlekettik atqaruşı organdardıñ ökilderi, «Nwr Otan» partyası Törağası Birinşi orınbasarınıñ keñesşisi Berik Uäliwlı jäne sarapşı retinde aqın Auıt Mwqibek qatıstı.

Jinalıstı QR Parlamenti Mäjilisiniñ deputatı, Halqaralıq ister, qorğanıs jäne qauipsizdik komitetiniñ jäne Bügin «Nwr Otan» partiyası janındağı mädeniet pen önerdi damıtu mäseleleri jönindegi «Miras» respublikalıq keñesiniñ törağası Mäulen Sağathanwlı Äşimbaev basqarıp aştı.

Tömende aqın Auıt Mwqibektiñ osı otırısta söylegen söziniñ jazbaşa nwsqasın berip otırmız.

 «Abay.kz» aqparattıq portalı

 Auıt Mwqibek, aqın. «Nwr Otan» partiyasınıñ müşesi:

ALDIMEN «AŞIQ ESİK» KEREK

Jasıratını joq, şetelden köşip kelgen qandastarımızğa tört jılsız azamattıq berilmeytin etip, 2013 jılı 10 jeltoqsanda qabıldanğan «Halıqtıñ köşi-qonı turalı» Zañ jobası alıstan kelgen jäne keluge nietti bolıp otırğan ağayınnıñ Atajwrtqa degen köñiline auır qayau tüsirdi. Azamattıq mäselesin bılay qoyğanda, twraqtı tirkeuge twruda talap etiletin qisınsız anıqtamalar olar üşin köldeneñ qiındıqtı köbeytip jiberdi. Qısqası, tuısqandar aydıñ-künniñ amanında ekige bölinip, keñestik kezeñniñ küyin keşe jazdadı.

Osı barısta qinalğan qauım da, onıñ mäselesin köterip jürgen biz de, köbnese, täuelsiz BAQ-qa jüginuge mäjbür boldıq. Ol aqparat qwraldarı, ärine, mäseleni şeşuge barın salğanı, ağayınnıñ janayqayın bilikke jetkizu üşin barınşa aşı aytqanı ras. Quanarlığı sol, mäsele oñ şeşimin taptı.

Qwdayğa şükir, mine, Elbasımızdıñ köregendiginiñ arqasında qatelikter tüzetilip, jaña Zañğa qol qoyılıp, Köş öz arnasına tüsudiñ aldında tür. El quanıp, aqjoltay jañalıqtı jarnamalap-aq jatır. Degemen, joğarıdağı jağdaydan köñilde qalğan köleñke tübegeyli seyildi dep aytuğa äli erte. Jwrt jüreginde, suınu demey-aq qoyayın, tartınu bar.

Mwnday jağdayda, eñ aldımen ne isteu kerek?!

Elbasımız eki jurnalistke bergen beyresmi swhbatında «Ol sayasat özgermeydi. Bizge qaytıp kelem degen ağayındarğa – qazaqtarğa esik aşıq. Men köbirek kelgenin qalaymın ol adamdardıñ!» dedi. Demek, bäri ayqın, tüsinikti boldı...

Sondıqtan, bizge endi irkiluge, bügejekteuge, salğırtsuğa, nemqwraydı boluğa bolmaydı. Batıl qadamdar, tıñ bastamalar jasaytın kez keldi! 

Jalpı, bügingi söz bolıp otırğan «şeteldegi qazaq mädeni ortalıqtarı men Qazaqstandağı uäkiletti organdardıñ özara qarım-qatınasın nığaytu» sekildi barlıq şaralardıñ közdegen maqsatı,  jetpek nätijesi nemese tüpkilikti astarı bireu bolu kerek! Ol – şettegi qazaqtardı elge oraltu. Olardı Qazaqstanğa qızıqtıru – jüregin, sanasın jaulau!    

Menşe, alğaşqı adımda alıstağı ağayınnıñ joğarıdağı keleñsiz jağdaylarğa (Qatal zañ men jalğan jalalarğa) baylanıstı jürek tükpirinde qalğan sol küdik pen kümändi joyatın, köñiline nwr qwyatın, senimin bekemdeytin şaralarğa aparu kerek dep oylaymın. Ol şaranıñ atı «AŞIQ ESİK» dep atalsın!

Märtebeli Elbasımız Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaev keşe ğana eki jurnalistke bergen swhbatında Köşi-qon sayasatınıñ özgermeytinin qadap twrıp ayttı. Sonımen birge, Wlt Köşbasşısı «Äsirese, olarmen kelgen jastar tez arada mınau qoğamnıñ işine enip, bilimin, mamandığın alıp, adam bop ösip jatır. Qazaqstandıq bolıp ketti. Ülken kisiler. Ärine, olarğa qiındau. Onday jağdaylar boladı ğoy! Eger esteriñizde bolsa, 1961 jılı jüz mıñnan artıq qazaq Qıtaydan kelgen bolatın. Käzir olardıñ bäri qazaqstandıq bolıp ketti ğoy! Olardıñ baları, nemereleri...» dedi. «Jastardıñ köbirek oraluı» turalı bwl sözdi Memleket basşısı birinşi ret aytıp twrğan joq! Ünemi qaytalaumen keledi.

Endi Qazaqstan Respublikası Ükimetiniñ 2002 jılğı 11 qaraşadağı №1188 «Käsiptik orta jäne käsiptik joğarı bilim beru wyımdarına oquğa tüsu kezinde adamdardıñ jekelegen sanattarı üşin qabıldau kvotasın belgileu turalı» Qaulısındağı Käsiptik orta jäne käsiptik joğarı bilim beretin bilim wyımdarına oquğa tüsu kezinde bekitilgen memlekettik bilim beru tapsırısınan «Qazaqstan Respublikasınıñ azamatı bolıp tabılmaytın wltı qazaq adamdarğa beriletin 2 payız kvotanı 20 payızğa köbeytetin mezgil jetti.

Aldağı jerde «Nwr Otan» partiyası jäne onıñ «Miras» qoğamdıq keñesi osı «AŞIQ ESİK» akciyasına basa nazar audarsa, tiyanaqtı joba jasap, Ükimetke zañnamalıq küşi bar qwjat qabıldatuğa ıqpal etse eken deymin.

Mısalı, Şığıstağı körşimiz Qıtay Halıq Respublikasında, soñğı sanaq mälimeti boyınşa, 1 542 600 etnikalıq qazaq twradı. Onıñ 60 mıñı käsiptik orta jäne joğarı oqu orındarınıñ studentteri. Sol alpıs mıñnıñ 15 mıñı Qıtaydıñ işki ölkelerinde är türli mamandıqta oqidı eken. Bir quanarlığı, osı on bes mıñ studenttiñ öz betterimen qwrğan «Qıtay Qazaq studentter birlestigi» degen wyımı bar. Öz işinen saylanğan törağası, 22 ölke men Ortalıqqa tike qaraytın üş ülken qalada bölimşesi jwmıs isteydi. Är jılı Qwrıltaylar wyımdastırıp, wlttıq qwndılıqtardı däripteytin şaralar ötkizip keledi. Biıl «Qazaq handığınıñ 550 jıldığın, Hakim Abaydıñ 170 jıldığın şama-şarqınşa atap ötkenin men jaqsı bilem. Naurız merekesin de jıl qwrğatpay toylap otıradı. «Toğız qwmalaqtan» sporttıq jarıstar ötkizip twradı...

Olar Qıtaydağı Qazaqstan elşiligimen tığız baylanısta. Elimizden saparlay barğan Ükimet basşılarına tilmäş bolıp jürgenderi de bar. Mısalı, jaqında Prem'er-ministrdiñ birinşi orınbasarı Baqıtjan Sağıntaevqa Märmär Qanatqızı degen qarındasımız audarmaşı boldı.

Demek, osınday qazaq studentter Mañğoliya men Özbekstanda, Resey men Batıs elderinde de köp... Olardıñ da osı tektes studenttik wyımdarı bar boluı äbden mümkin!

Demek, Qazaqstan tarapı eñ aldımen osı jastarmen jwmıs istegeni jön.

Ol üşin, osı jastardan jazğa qaray Qazaqstanğa arnayı delegaciya wyımdastıru kerek. Delegatciya qwramı jay studentter emes, ğılımda aşqan jañalığı bar, ozat oqitın, öz ortasında biik bedeli bar qız-jigitterden jasaqtalsın. Kelgen bette, Olardı «Nwr Otan» partiyası Törağasınıñ Birinşi orınbasarı qabıldap, Partiyanıñ bas ştabı ornalasqan mekemeni aralatuı, öz keñsesine kirgizip, fotoğa tusuge mümkindik berui, Bas partiya jöninde tüsinik jasauı, mağlwmat berui tiis.

Sosın bwl top Parlamenttiñ qos palatasında qonaqta bolsın. Qos Törağanıñ da käbinetterin körsin, tanıssın. Bir-eki deputat qabıldap, keñes ötkizsin. Q.Toqaevtıñ öz elderinde şıqqan kitaptarın ala kelip, avtorlıq qoltañba jazdırıp alsın.

Odan arğı jerde, Ükimet üyin aralap, Prem'er-ministrdiñ kreslosına otırıp körsin.

Arı qaray, bwl sapar Aqordada jalğassın. Elbasımızdıñ käbinetin, kitaphanasın, jinalıs zaldarın tamaşalasın.

Sosın Nazarbaev universitetine barıp, öz qwrbılarımen kezdessin, tanıssın, pikirlessin!..

Student jastar özderi tapqan, patenttegen ğılmi jobaların, mümkindik bar, birge ala keletin bolsın tağı.

Ayırım uaqıt bölip, qarjı salasında oqıp jatqan jastarmen Baqıt Swltanov, medicina mamandığın oqıp jatqandarımen Densaulıq saqtau jäne äleumettik damu ministriniñ orınbasarı bolıp Eljan Birtanov, bolaşaq pedagoktarmen Aslan Särinjipov, ekonomistermen Erbolat Dosaev, energetiktermen  Vladimir Şkolnik jeke-jeke kezdesip, äñgimelessin.

Sapar soñına taman Astananıñ, Qazaqstannıñ körikti jerlerin aralasın, keterde Astana qalasınıñ äkimi qonaqası berip, şığarıp salsın. Aspa-tök dastarhannıñ keregi joq, peyilmen bergen bir şınısütti şay jetkilikti.

Ekinşi kezekte, şarua qojalıq basşıları men dihandardan, käsiporın ielerinen, qolöner şeberlerinen, jeke käsipkerlerden wyımdasqan toptı şaqıru kerek.

Olar da joğarıdağı student sayahatşılardıñ izimen saparın jalğastırğanı oñ. Bwlardı Auıl şaruaşılığı ministri Asıljan Mamıtbekov, Qazaqstan Respublikası Prem'er-Ministriniñ orınbasarı Äset Isekeşov, «Atameken odağı» Qazaqstannıñ Wlttıq ekonomikalıq palatası basqarmasınıñ törağası Abılay Mırzahmetov,  Wlttıq bank törağası Daniyar Aqışev jäne Ahmetjan Esimovtar bir-birlep qabıldasın, keñessin. Eñ este bolatın bir närse, ekinşi topqa qala sırtındağı auıldardı, şarua qojalıqtarın, bazarlardı, Astananıñ Industrialıq parkin... körsetu kerek.

Sonımen birge, wlttıq önimderiniñ körmesin ötkizuge jağday jasalsın...Mwnday barıs-kelis äzir de joq emes. Kelip-ketip jatqandar tam-twmdap bar. Biraq olardı kim qabıldaytınının nemese olar kimdermen köbirek kezdesetinin aytayın ba?! Mwhtar Şahanov! Mwhañnıñ älem aqını ekeninde dauım joq! Biraq, şetten keluşilerge Qazaqstan turalı ne aytatının özderiñiz jaqsı bilesizder! Mırzatay Joldasbekovke jolıqsa, «Tarihi otanımız Qazaqstan eken dep osında üdere köşip keludi doğarıñdar!» deui äbden mümkin!

Meniñ bwl wsınısım, bälkim tım «qarabayır» nemese tosındau seziletin şığar. Sol üşin bir-ekeuin tolığıraq tüsindire keteyin.

Mısalı, özimizdiñ Şığıs Qazaqstan oblısınıñ Zaysan audanımen şekaralas QHR-dıñ  ŞWAR aymağında Şäueşek degen qala twr Sol öñirde ataqtı bay Başpaydıñ arqarmen budandasqan altı müyizdi qoyları jayılıp jür. Oğan Qıtay ükimeti «Başpay qoyı» degen erekşe status berip, jalpılastıru üşin arnayı jobamen memleket jağınan qamqorlıq jasap otır. Ärqaysısınıñ salmağı 200-250 kele tartadı. Etti, jündi. Äri qazaq dalasınıñ tabiğatımen bite qaynap birge tuğan töl. Qıtayda eñ bağalı qoylar. Kädimgi qazaqtar bağadı. Brend esepteledi!

Mañğoliyada üş million halıq bar. Adamdardıñ negizgi käsibi malşaruaşılığı bolıp keledi. Orta eseppen ärbir adamğa 12 bas mal keledi. Sonıñ bir ülesi qazaqtarğa tän. Men 37 mıñ bas siırı bar qandasımızdı bilem.

Al, sol Başpay qoyın bağatın şopan men mañğoliyalıq siırşı, jılqışı kelse, nege onı A.Mamıtbekov qabıldamasqa, täjiribesin swrap körmeske?!

Bwl – bir.

Käzir Qıtay medicinası älemniñ aldıñğı qatarında. Qazaqstandağı jürek, büyrektiñ kürdeli otaların sol jaqtan kelgen qandas därigerlerdiñ jasap jatqanı bar. Manağı 15 mıñ studenttiñ işinde osı mamandıq boyınşa bilim alıp jürgenderi jeterlik. Osı toptıñ işinde sol kardiologtar kelse, onı nege Eljan Birtanov qabıldap, söylespeske!

Şettegi qazaq käsipkerleri aqşasın Gonkóngtıñ bankterine qoyadı. Elimizde qarjı ortalığı aşılğalı jatır. Sol käsipkerlerdiñ aqşasın elimizge qwydıru üşin A.Mırzahmetov, Baqıt Swltanov nemese  Wlttıq bank törağası Daniyar Aqışev olarmen nege didarlaspasqa?! Tağısın, tağılar... Bäri-bäri qabıldasın, söylessin, sırlassın, oy bölissin! Elge şaqırsın. Kelip, käsiporın aşqan ne qarjı qwyğan jağdayda, elimiz jağınan körsetiletin jeñildikter men beriletin kepildikterdi aytsın...

Qısqası, älemdegi bar qazaqtıñ barar jeri – Qazaqstan. Sondıqtan, osı bastan olardıñ «qwlağın bwray» beru kerek qoy!

Qazaq aytadı ğoy, «Mıñ estigennen, bir körgen artıq» dep. 25 jılda N.Nazarbaevtıñ qanday memleket qwrğanın, Qazaqstannıñ, şın mäninde qay deñgeyge köterilgenin, qanday kadırlar qosının tärbielep ösirgenin olar da öz közderimen bir körsin! Otanımızdı älemge odan arı tanıta tüsu üşin, eñ aldımen memlket qwrauşı wlt – qazaqtıñ özi tereñ tanığanı jön elimizdi!

Demek, joğarı deñgeyde jaqsı wyımdastıra bilsek, osı eki şara-aq şetelde jürgen qandastarımızdıñ Wlı Dala eline degen közqarasın tübegeyli özgertetinine meniñ senimim kämil.

Ol üşin, bwl saparlardı otandıq BAQ keñ kölemde taratsın. Keluşi ağayındardıñ özderi de WhatsApp, uyşat arqılı künbe-kün bizdiñ sol BAQ-tan bir kem habar tartpası tağı anıq...

Sosın, elimizge eşqayda ketpeytin nağız wlttıq investorlar tartıladı, qarjı da qwyıladı, mamandar da ağıldı.

Balası kelse, artınan añıratıp ata-anası da jetedi.

Wlt Köşbasşısı aytqanday, kezdesulerdiñ bärinde bizdiñ lauazımdı twlğalar «olar kelgende, kökireginen itermey», tek qana jılı qabaq, şınayı peyil tanıtsa bolğanı!

24.12.2015

Astana

Abai.kz

0 pikir