Düysenbi, 14 Qazan 2019
Äleumet 6563 25 pikir 29 Naurız, 2018 sağat 11:21

Qazaqqa qazaq qayırımdılıq jasap jatır

«Zaman özgerdi me, älde adam özgerdi me» deymiz ğoy biz. Äsili, qoğam qazir şaya minez, şu qwmarlanıp bara jatqanı ötirik emes. Senbeseñiz soñğı uaqtağı aqparattıq keñistiktiñ bastı trendterine şolu jasap şığıñızşı. «Atıp ketipti» men «şauıp ketipti» degennen özge deni sau jañalıq tappaysız. Öytkeni jwrttıñ quğanı – sensaciya. Ne üşin deysiz ğoy.. Reyting üşin. Söytedi de bädik tildi, sala-qwlaş söylemdi, beyädep aqparat alğa ozadı. Aqparat qwraldarınıñ, äsirese, internet jelisindegi aqparattıq sayttardıñ tös pen tösek töñiregin toruıldap qalğanı sodan. Sebebi tüsinikti. Äleumettik jelige jelimdey jabısqan äumeserlerdiñ swranısı bwl. Söytse de, sol sandalbaylardıñ bügingi reytingi erteñ joq. Reyting degen –qwbılmalı dünie.

Ökiniştisi – osınday azğındıqtı jariyalau jarısınıñ tasasında izilikti ispen aynalısıp jürgen jandar körinbey qalıp qoyıp jatır. Biz bügin qayırımdılıq jaylı söz etemiz.

Britandıq «Charities Aid Formation» deytin halıqaralıq wyım bar. Sol wyım bükil älem boyınşa «Qayırımdılıq indeksin» tüzip şıqqan. 2017 jıldıñ esebi boyınşa – 139 eldiñ işinde Qazaqstan 87-orında eken. Biz «jın-oynaqtıñ», «jınısınan jañılğandardıñ jeri» dep ürke qaraytın amerikalıqtardıñ 90 payızı qayırımdılıqpen aynalıssa, Qazaqstanda bwl körsetkiş 10 payız ğana. Bwl da reyting.

Desek te, bizde de qazir qayırımdılıq qorları köp-aq. Köp bolğanı jaqsı. Balalarğa, qarttarğa, üysiz-küysizderge qarajat jinap, janın salıp jüretinder bar. Sonday qayırımdılıq qorınıñ biri – «Hareket».

Telefonğa tınımsız kep jatatın habarlamalardıñ arasınan osı qor jaylı az-kem aqparattı közimiz şalıp, baylanıs nomerlerin taptıq. Sözge tarttıq. Az-kem swhbat qwrdıq. Minekeyiñiz:

-Almagül hanım (Almagül Mwhanqızı), äleumettik jelide «Hareket» qayırımdılıq qorı jaylı az ğana aqpar men qorğa qarjılay kömek swrağan ündeu jür. Sodan biz, bwl özi qanday qor ekenin bilmekke, öziñizge habarlastıq. Sizderdiñ qayırımdılıq qorlarıñız resmi tirkelgen be? Qaşan qwrılıp edi?

-«Hareket» qayırımdılıq qorı 2017 jıldıñ qırküyek ayında resmi tirkelgen. Qordı qwruşılardıñ biri Gülmira Mwqanqızı bılay dep jazıp edi: «Mwsılman bauırlar, osı feysbukte bir jazbanı közim şalıp qalıp edi. Onda: «Meniñ 3000 dosım bar eken. 1000 teñgeden jinap «çernıy kassa» oynasaq qalay boladı?» dep jazıptı. Sol jazba mağan oy saldı. Ärdayım jetim-jesirler jaylı jazıp jürmiz. Sol jetimderdiñ basınan sipay aldıq pa? Jesirlerge qol wşın bere aldıq pa? Aş otırğan körşiñizdi tamaqtandırdıñız ba? Biz qanday jaqsılıq jasadıq? Alla Tağala Qwranda: şañnıñ tozañınday jaqsılıq isteseñ onı köresiñ degen. Ol jaylı uağız-ösiet qanşama: bir äyel itke su bergeni üşin oğan jännat näsip bolğan nemese adamdarğa kedergi bolmas üşin jerdegi tastı alıp tastağanı üşin jännat näsip bolğan t.b. kişkentay jaqsılığıñ üşin Allanıñ keşirimin aluğa bolatının bilemiz.

Mwsılman bauırlar, meniñ oyım mınaday: är ayda 1000 teñgeden jinap 5 mıñ adam 5 million jinasaq, bir mwqtaj janğa (miskinge) bir üy salıp berer ek. Mümkin qayırımdı jandar odan köp bolıp jatsa, eki adamğa qol wşın sozarmız. Ol kisilerdiñ quanış köz jasın köru qanday baqıt deseñizşi. Jaqsılıq jasap jarıssaq. Sizder qalay oylaysızdar?.. Ol kisilerdi tabuğa meşitter kömekteser. Jer-jerden eriktiler tabıla jatar. «Şın jürekten» degen bağdarlama bolğan, sol sekildi jariyalap otırarmız.  Jılına 15-20 adamdı baqıttı qılıp jatsaq...» dep jazğan. Mine, osı oymen, osı maqsatpen qor qwrıldı. Halıqtıñ  demeuimen, mwqtaj jandarğa, jetim-jesirlerge, mümkindigi şekteuli kisilerge, jalğızbastı analarğa t.s.s. jandarğa üy nemese jer telimin alıp beru, üy saluına kömektesu jäne osı isimizdi üzdiksiz jürgizip twru edi.

-Jañağı mwqtaj adamdardı äleumettik jelilerden, meşit qauımınıñ aytuımen tauıp jatqandarıñızdı ayttıñızdar...

-Iä, bizdiñ äleumettik jelilerdegi paraqşalarımızğa kömekke mwqtaj jandardan, olardıñ tuıstarnan kün sayın köptegen hattar kelip tüsip jatır.

-Sol hattardı ekşep otıratın tağı özderiñiz ğoy? Jalpı qorda qanşa adam jwmıs jasaydı?

-Bizdiñ qayırımdılıq qorımızdıñ 6 müşesi bar. Olar: Alğaday Äbilğazıwlı, Gülmira Mwqanqızı, Ardaq Bekzatwlı, Azamat Elubaywlı, «Nwr-Mübäräk» Islam universitetiniñ doktorantı, qordıñ keñesşisi Quat Qabdolda jäne men. Mine, osı komissiya kömekke mwqtaj adamnıñ jağdayımen jiti tanısıp şıqqan soñ barıp şeşim qabıldanadı. Jalpı kömekke mwötaj jannıñ jayı 1 ay köleminde tekseriledi.«Är qazaq - meniñ jalğızım» dep biletin äri sauaptan ümit etken ärbir azamat qordıñ şotına 1000 teñgeden salıp otıradı.  Qordıñ qwrıltayşıları qatısqan jalpı jiında aqıldasıp, kimderge beriletini şeşiledi. Satıp alınğan üy nemese jer telimi äleumettik jelide jariya türde körsetilip otıradı.

-Qarjı halıqtan jinaladı delik. Jalpı bwl bastamağa Memleket tarapınan nemese qaltalı azamattardan, mecenattardan qoldau bolıp jatqan şığar...

-Qwday qalasa, onday kömekter bolıp qalar. Biz tek sol jinalğan jıludıñ aqşasına üy alıp berip jatırmız. Memleketten tender alğan joqpız.

(Ayagözdegi anağa baspana sıylau säti)

-«Hareket» qorınıñ birneşe jwmısın estip-bilip jatırmız. Küni keşe ğana Ayagözde jesir anağa üy alıp beripsizder.

-Allanıñ qalauımen, «Hareket» qayırımdılıq qorı jäne «Öner Qırandarı» bastağan öner adamdarı Ayagözden tağı bir otbasına üy sıyladı. Bwl qızıl su jayılğan kezde, sol üyde päter jaldap twrıp jatqan Güljayna Twrsınbekqızına berildi. Özi jetimder üyinde ösken eken. 3 balası bar jalğızbastı ana. Keşe sol üydi tabıs etuge qordıñ direktorı Alğaday Äbilğazıwlı men Şäripa Malğajdarqızı Ayagözge bardı.  Üydiñ kiltin tabıstau räsimine Ayagöz qalasınıñ äkimi Jwmağali Düysenbaev, qala imamı Duman Nädirwlı, qalalıq mäslihat deputatı Erkin YUsupov, Mamırsu auılındağı mekteptiñ direktorı, aqın Rinat Zaytovtıñ äkesi Rifhat Zaytwlı, «Habardıñ»jergilikti tilşisi Bolat Kökenaywlı qatıstı. Osı attarı atalğan azamattar osı otbasın tañdauğa kömektesken edi. Güljayna Twrsınbekqızı men onıñ bala-şağasınıñ quanışında şek joq. Üydiñ kiltin alıp twrıp, Güljayna: «Men anamnıñ meyirimin körmey ösken em. Osı meyirimdi sizderden körip otırmın» dep ağınan jarıldı. Bwl biz salıp bergen 4-üy. Osığan deyin 3 üy tabıstağan ek. Barlığı jer üyler. 4-5 bölmeli, aulası bar. Eñ birinşi üydi Qarağandıda berdik. Sätpaev qalasında. Keşe mine, Ayagözde törtinşi üyimizdi tabıstadıq.

(Ayagözdegi anağa baspana sıylau säti)

-İstegen isteriñizge bereke bersin! Keleşektegi josparlarıñız qanday?

- Jalpı bizdiñ qordıñ maqsatı – osı. Qayırımdı jandar az emes qoy. Layım sonday jandar köp bolsa... Keleşekte osı Almatı oblısınan 5 qabattı üy twrğızsaq degen oyımız bar. Qwday sol künge jetkizsin dep tileyik.

(Qayırımdılıq qorı sıylağan 4-şi päter)

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

25 pikir