Düysenbi, 14 Qazan 2019
Bilik 1134 0 pikir 30 Qaraşa, 2018 sağat 14:20

«Biznestiñ jol kartası- 2020» bağdarlaması - ülken mümkindikterge jol aşadı

«Biznestiñ jol kartası- 2020» QR Prezidenti N.Ä.Nazarbaevtıñ 2020 jılğa deyingi strategiyalıq damu josparın jüzege asıru maqsatında äzirlengen. Bağdarlamanıñ maqsatı – ekonomikanıñ şikizattıq emes sektorlarındağı öñirlik käsipkerliktiñ twraqtı jäne teñgerimdi ösuin qamtamasız etu, sonımen qatar bar jwmıs orındarın saqtau jäne twraqtı jwmıs isteytin jaña jwmıs orındarın qwru.

«Biznestiñ jol kartası- 2020» bağdarlamasına qatısuşılar üşin – agro-önerkäsip keşeni, ken öndiru önerkäsibi salasındağı tehnikalıq qızmetter, jeñil önerkäsip jäne jihaz şığaru, qwrılıs materialdarı men metall emes özge mineraldı önimder öndiru, metallurgiya, metall öñdeu, maşina jasau, turizm tağı basqa da ekonomikanıñ basım sektorları tañdalğan.

Bağdarlamanı eki kezeñmen jüzege asıru közdelgen:

1-kezeñ – 2010-2014 jıldar aralığında. YAğni, 2010 jıl bağdarlama mindettemeleriniñ şeşilui: jaña biznes-bastamalardı qoldau, käsipkerlik sektordı sauıqtıru, şet elge tauar şığaruşılardı qoldau siyaqtı üş bağıt boyınşa iske asırılatın pilottı jıl bolıp tabıladı. 2011-2014 jj.mindettemelerdiñ şeşilui jaña bağdarlamalardı qoldau, şetelge tauar şığaruşılardı qoldau siyaqtı eki bağıt boyınşa iske asırılatın boladı.

2-kezeñ – 2015-2020 jıldar aralığındağı jaña bağdarlamalardı qoldau, şetelge tauar şığaruşılardı qoldau siyaqtı eki bağıt boyınşa iske asırılatın boladı.

«Biznestiñ jol kartası 2020» bağdarlamasında kredit qarajatınıñ soñğı twtınuşısı qarjılandırılğan sıyaqı mölşerlemesi boyınşa şekteu közdelgen (14%-dan aspaydı). Atalğan bağdarlamada berilgen kreditter boyınşa sıyaqı mölşerlemesi aytarlıqtay tömendedi. 2010 - 2013 jıldar aralığında öñdeuşi önerkäsipke berilgen kreditter boyınşa ortaşa ölşengen mölşerleme jıldıq 12%-dan 9,4%-ğa deyin, kölik sektorına - jıldıq 12,5%-dan 10,2%-ğa deyin, baylanıs sektorına - jıldıq 11,9%-dan 7,7%-ğa deyin tömendedi.

Kredit berudi merzimderge böletin bolsaq, jiıntıq qorjındağı qısqa merzimdi kreditterdiñ ülesi 2010 - 2013 jıldarı 29 - 33% aralığında qwbılıp twrdı (2013 jılı - 29%). Kredit beru ob'ektileri boyınşa böletin bolsaq, negizgi ülesi aynalım qarajatın tolıqtıruğa tiesili boldı (69%), al investiciyalıq maqsattarğa 7%-ı ğana tiesili boldı. Wzaq merzimdi kreditter qorjınınıñ qwrılımında aynalım qarajatın tolıqtıru 15%-dı, al investiciyalıq maqsattarğa berilgen kreditter 26%-dı qwradı.

Investiciyalıq maqsattarğa berilgen qısqa merzimdi kreditterdiñ mölşeri ozıñqı qarqınmen ösip, özge faktorlarmen qatar negizgi kapitalğa qwyılatın investiciyalardıñ ösuine ıqpalın tigizdi, 2010 - 2013 jıldar aralığındağı kezeñde olardıñ jıl sayınğı körsetkişi 32%-ğa jılına 6 mlrd. teñgege deyin östi.

Jıl sayınğı ekonomikanıñ basım sektorlarınıñ negizgi kapitalına qwyılatın investiciyalardıñ kölemi 56%-ğa 1 740 mlrd. teñgeden 2 713 mlrd. teñgege deyin wlğaydı. Ekinşi jağınan, engizilgen negizgi qwraldardıñ kölemi ärtürli bağıttağı sipatta boldı, ol paydalanuğa berilgen negizgi qwraldardıñ kölemi ärtürli bağıttağı sipatta boldı, investiciyalıq maqsattarğa tartılğan qarajattıñ jwmıs istep twrğan negizgi qwraldardı rekonstrukciyalauğa nemese qoldanıstağı kreditterdi qayta qarjılandıruğa jwmsaluımen de tüsindiriledi. 2013 jılı ekonomikanıñ basım sektorlarında 1 229 mlrd. teñgege negizgi qwraldar engizildi.

2010 - 2013 jıldarı ekonomikanıñ basım sektorlarında tauarlar men körsetiletin qızmetterdiñ şığarılımı öskeni bayqaldı (auıl şaruaşılığın qospağanda), biraq ösu qarqını bäseñdedi. 2013 jılı bwl körsetkiştiñ naqtı ösui 5,1%-dı qwradı. Twtastay alğanda, ekonomikanıñ basım sektorlarında tauarlar men körsetiletin qızmetter şığarılımınıñ ösui 2013 jılı şamalı bolsa da artta qaldı.

Qalıptasıp otırğan ağımdağı jağdaydı eskere otırıp, memleket investiciyalar üşin barlıq jağdaylar men mümkindikterdi jasap otırğanın, alayda aynalım qarajatın tolıqtırudı qalaytın şağın jäne orta käsipkerlik sub'ektilerin qoldau bolmay otırğanın köruge boladı. Kredit beru qwrılımı jönindegi derekterdi negizge ala otırıp, Bağdarlama qwraldarın osı bağıtta keñeytu şağın jäne orta käsipkerlik sub'ektilerin qoldau deñgeyin aytarlıqtay joğarılatıp, sol arqılı eldegi şağın jäne orta käsipkerlik sub'ektilerin anağwrlım ösuine alğışart jasaydı dep aytuğa boladı.

Büginde bwl bağdarlama boyınşa käsibin döñgeletip otırğandar azamattardıñ ekinşi deñgeyli bankterdegi nesielerin öteuge subsidiya bölinedi. Sonday aq tiisti kepili joq käsipkerler ükimettiñ qoldauına jügine aladı. Soñğı bağıt boyınşa jalpı qwnı 12 milliard teñgege türli joba jüzege asırılğan. Bwl bağdarlama ayasında ekonomikanıñ basım bağıtın wstanğan şaharlardağı käsipkerler 2,5 milliard teñgege deyin nesie aluğa mümkindik bar. YAğni bilik tarapınan qoldauğa ie boladı. Subsidiyalanatın sıyaqı mölşeri 40 procent. Al, auıldardağı käsipkerlerdiñ nesie mejesi 750 million teñge. Biraq nesieni subsidiyalau mölşeri sıyaqı procentiniñ teñ jarımın qwraydı.

Jalpı, «Biznestiñ jol kartası-2020» bağdarlaması bastalğalı är öñir käsipkerlerine ülken qoldau körsetilip keledi.

Mäselen, osı bağdarlama bastalğalı beri Almatı oblısınıñ käsipkerlerine memleket tarapınan 30 milliardtan astam teñge köleminde qoldau körsetilgen.

Nätijesinde aymaqta 7 mıñ 800 adamğa jwmıs ornı aşıldı. Mäselen, Panfilov audanında bıltır käsipkerlikke 300 million teñge nesie berilse, osı jılı 170 million teñgeniñ zaymdarına qwjattar räsimdelgen.

Sonday-aq, Batıs Qazaqstan oblısındağı Terekti audanında  da käsipkerlikti damıtu jobaları qarqındı jürip keledi. Mwnda jıl basınan 24 milliard teñgeniñ önimi öndirilgen. Käsipkerlikti qoldauğa bağıttalğan memlekettik bağdarlamalardıñ jemisti jüzege asuı arqasında biznes -nısandardıñ sanı 7 payızğa ösken.

Al, Aqtöbede türli jaña öndiris orındarı aşılıp, qızmet körsetu salası keñidi. «Biznestiñ jol kartası» bağdarlaması jüzege asqan uaqıt aralığında öñirde 900-ge juıq käsipkerge subsidiya tölenip, jalpı soması 100 mlrd teñgege juıqtağan.

Soñğı 8 jılda bir ğana «Damu» qorınıñ kepildigimen aymaqtıñ 368 käsipkeri 10 milliard 700 mln teñge köleminde nesie alğan. Sol arqılı aşılğan jaña käsiporındardıñ qazir jwmısı qarqındı.

Ertis öñirinde de «Biznestiñ jol kartası» bağdarlaması iske qosılğalı beri 500-den astam joba jüzege asırıldı. Bwl maqsatqa 58 mlrd teñge bölingen. Memlekettik qoldaudıñ şarapatın körgen käsipkerler qoğamdıq tamaqtanu, swlulıq salondarı, tigin cehteri siyaqtı jaña nısandar aşqan. Bir sözben aytqanda, twrğındarğa qızmet körsetu salası örken jaydı.

Bağdarlama bastalğan 8 jıldıñ işinde Qızılorda oblısına 15 milliard teñge qarjı bölinse, onıñ 5 jarım milliardı osınday jobalarğa jol aşuğa bağıttalğan. Tek biıldıñ özinde «Biznestiñ jol kartası» ayasında 108 joba qoldau tauıp, 800 jwmıs ornı aşılıp otır. Mamandardıñ endigi josparı – auıl şaruaşılığı önimderin öñdeu käsiporındarın qwruğa basımdıq berilmek.

Sonday-aq, Jambıl oblısında «Biznestiñ jol kartası-2020» bağdarlaması ayasında soñğı 8 jılda jalpı qwnı 97 milliard teñgeniñ 1 mıñ 306 jobası jüzege asırılğan.

Büginde Wlttıq ekonomika ministri Timur Süleymenov «Biznestiñ jol kartası 2020» bağdarlamasın jüzege asıru üşin qorda 69 mlrd teñge bar ekendigin ayttı. Qarjını 2019-2021 jıldar aralığında tiimdi jwmsau boyınşa mäjiliste naqtı qwjattar äzirlenip jatqan körinedi.

Abai.kz

0 pikir