Senbi, 23 Aqpan 2019
Alaşorda 3074 53 pikir 21 Qañtar, 2019 sağat 14:59

Türkistan legionında şayqasqan sarbazdar satqındar emes...

Juırda Resey baspasözinde ekinşi düniejüzilik soğıs kezindegi KSRO mwsılman halıqtarınıñ  nemis reyhimen ıntımaqtastığı turalı maqala jariyalandı. Onda Keñes äskeri twtqındarınıñ wltşıldarı qwrğan Türkistan legionı jaylı jazğan polyak wltınıñ ökili Adam Kaçinskiydiñ derekteri negizge alınğan.

Bwl maqalanı “Karavan” gazeti “Kazahstanskiy istorik rasskazala o voevavşih za tretiy reyh kazahah”  attı taqırıppen tolıqtıra tüsken. Maqalada gazet tilşisi Äl-Farabi atındağı Qazaq Wlttıq universitetiniñ professorı, tarih ğılımdarınıñ doktorı Läylä Seysembekqızı Ahmetovadan Türkistan legionı jäne ondağı qazaqtardıñ röli jaylı pikirin alğan.

Läylä Seysembekqızınıñ aytuınşa, "Türkistan legionın qwrğan sol wltşıldar  öz antın bwzıp, Otanına satqındıq jasağandar" deydi.

- Meniñ közqarasım köptegen adamdarğa wnamauı da mümkin: men adamdardı qwtqaru kerek ekenin tüsinemin, biraq bizdiñ sarbazdar öz eliniñ antın qabıldadı. Aştıqtan, suıqtan jäne aurudan saqtana otırıp, germandıq Reyhtiñ antın qabıldap, olar öz antın bwzdı. Sol kezeñniñ közqarasımen nemese qazirgi közqaraspen qarasaq ta olar – Otan satqındarı. 

Ärine, bwl materialdı "Karavan" gazeti öz müddelerine säykes jariyalap otırğanı belgili.

Al, şın mäninde Türkistan legionınıñ maqsatı  –  Türkistandı orıs imperiyasınıñ zwlımdığınan azat etip, Wlı Türkistan memleketin qwru edi. Jäne bwl wyım tek türki wlttarınan qwrıldı. Keybir derekterde, mwnday wyım aşudı nemister 1933 jılı josparlağan desedi. Negizinen, Türkistan Legionı Şığıs legionınıñ bir böligi bolğan. Al, onıñ tizginin wstaudı Mwstafa Şoqayğa tapsırğan. Alayda, ol kelispegendikten, bwl orınğa Uäli Qayyumdı saylaydı. Türkistan legionınıñ qwramında keñes äskeri jağında küresip, twtqınğa tüsken äskerler men Europa men Türkiyada qonıs audarıp ketken türki wlttarınan qwrıldı. Sonday-aq, onıñ qwramına Orta Aziya, Başqwrtstan, Edil boyı, Äzirbayjan, Soltüstik Kavkaz jäne Şıñjañ ölkeleri qosıladı dep josparlanğan.

Ärine, qazir ekinşi düniejüzilik soğısqa basqaşa közqaraspen qarauğa tiispiz. Birinşiden, qazirgidey täuelsiz kezeñde “Wlı Otan”, “Wlı Jeñis” degen sözderdiñ eş mäni joq. Sebebi, bügingi wrpaqtıñ ol “Otanğa” eş qatısı joq.

Ekinşiden, Keñes odağınıñ qazaq halqına jasağan otarlıq ezgisin esepke alsaq, sol kezdegi Türkistan legionındağı sarbazdardıñ is äreketi satqındıq emes, öz wltın otarlıqtan qwtqaruğa bağıttalğan batıl äreket.

Üşinşiden, türki jwrtın tügel boluğa ündep, sol jolda küresip ötken Mwstafa Şoqay keybir orısqwldar aytqanday satqın emes, şın mäninde, türki wlttarınıñ azattığın añsap ketken wlt qayratkeri.

Salıstırmalı türde qaraytın bolsaq, sol kezdegi Keñes odağınıñ, onıñ sayasatın jürgizip otırğan Stalinniñ adamzat aldındağı qılmısı Gitlerden artıq bolmasa, eş kem emes. Al, sol odaqtıñ twtas wlttı joyıp jiberuge bağıttalğan genocid sayasatı älem tarihınan äli de öz bağasın alar kez keledi. Solay ekenin bile twra bizdiñ tarihşılardıñ eski közqaraspen "ruhani jañğıra" almay otırğanı qalay? Qaşanğı Reseydiñ aytqanımen jürip, aytağına eruimiz kerek?...

Nwrbike Bekswltanqızı

Abai.kz

53 pikir