Beysenbi, 18 Şilde 2019
Bizdiñ şeneunik 5267 13 pikir 23 Qañtar, 2019 sağat 08:32

"Şoqınğan" äkim Äşimbetov endi "tärjimaşı" bolıp jür

Soñğı künderi äleumettik jelilerde Ekibastwz qalasınıñ «atağı» aspandap twr. Nege deseñiz, şahterler qalasınıñ äkimdigi tayauda «aydı aspannan bir-aq şığarıp», hritiandardıñ şoqınu räsimine arnap qazaqtıñ kiiz üyin tigip berdi. Özderi «qonaqjaylılıqqa» balağan bwl äreketti äkim-qaralar suğa tüsuşilerge asta-tök bauırsaq, yağni, wlttıq tağamımızdı taratumen «äspettedi». Osılayşa, ruhani jañğıramız dep jürgende, wlttıq qwndılıqtarımızdı özge dinniñ qoljaulığına aynaldırdı.

Şoqınu räsimine tigilgen kiiz üy

Kiiz üy işindegi dastarhan

Twrğındardıñ aytuınşa, Ekibastwzdıñ Kreşeniege kiiz üy tigui birinşi ret emes eken. Solneçnıy kentinde ornalasqan MAES-2 käsipornı jartılay jalañaştarğa jıl sayın kiiz üydi panalatıp üyrengen körinedi.

Jalpı, osınday öreskel ädetterdi ekibastwzdıq şeneunikterdiñ boyınan bwrınnan bayqap kelemiz. Bwlardıñ Qwrban ayt pen Ramazan ayınıñ auızaşarına jwrttı şaqırğanda, özge dinniñ şal-kempirlerin, naqtıraq aytsaq, bwrınğı qızıl kommunisterdi qosa jinap alatını bar. Olar sonda alaqandarın jayıp işara tanıtıp otırsa, birsäri. Şaqıram dese, Ekibastwz ben onıñ mañındağı auıldarda auzı dualı aqsaqal nemese jalğızbastı qariya qanşama?!

Äleumettik jelidegi kiiz üy dauı suımay jatıp, kenşiler şaharında tağı bir «qızıq» boldı. Bwl endi qala äkimi Nwrjan Äşimbetovtiñ auıl halqı aldındağı esep beru jiınında bolğan jayt.

Äkimdermen birge halıq aldında jergilikti policiya qızmetiniñ basşıları da esep beretini belgili. Bıltır osınday esep kezinde Ekibastwz qalasındağı jergilikti policiya qızmetiniñ bastığı Elnwr Bukaev Besqauğa auılı halqınıñ aldında orıs tilinde bayandama jasaymın dep wyatqa qalğan. Onıñ bayandaması ayaqtala bere jergilikti twrğındardıñ biri: «Tük tüsinsem bwyırmasın!» - dep, eldi külkige qarıq qılğanın wmıta qoyğamız joq. Esesine ol jayt jergilikti policiya qızmeti mamandarınıñ jadınan jıldam öşkenge wqsaydı.

22 qañtar küni osı öñirdegi Aqköl auıldıq okruginde Elnwr Bukaevtıñ orınbasarı Säbit Qojeldaqov orısşa zuılday jönelmesi bar ma? Bile bilsek, Şiderti nemese Älkey Marğwlan auıldarındağıday türli wlt aralas auıl emes, Aqköl – qazaqılıqtıñ qaymağı qalqıp twrğan auıl. Ol jerde orısşa söyleudiñ tipti qisını joq.

Bir jaqsısı, qazir jwrttıñ sanası oyau emes pe. Auıl aqsaqaldarınıñ biri – kezinde özi de memlekettik qızmet salasında eñbek etken Qabılqayır Rayımqwlov ornınan twrdı da, policiya qızmetkerinen «Bizge orısşa bayandamañ qajet emes!» - dep, özge tildegi esepti tıñdaudan bas tarttı. Al policiya qızmeti basşısınıñ orınbasarı qazaqşa bilmeytin bolıp şıqtı. Aqırı Ekibastwz qalasınıñ äkimi Nwrjan Äşimbetovtiñ tärjimaşı mindetin atqaruına tura keldi. Memlekettik qızmetşi men qarapayım halıqtıñ bir-birimen öz tilinde wğısa almauınan soraqı ne bar eken?!

«Bwrınğı äkimderdi şoqınu räsiminen körmeuşi edik qoy, Äşimbetov onda neğıp jür?!»

Jalpı, qazirgi uaqıtta Ekibastwzda memlekettik til, wlttıq dästür jayı osılayşa qojırap twr. Bwl, sirä, qala äkiminiñ äleumettik mäseleler jönindegi orınbasarı Natal'ya Nefedovanıñ salğırttığınan bolsa kerek. Äytpese basşısın qalıñ eldiñ aldında qarabet qılmay, Kreşenieni şatır tigip atqaratın jöni bar emes pe edi?! «Qırıp alasıñdar ma?!» degendey bedireyip degenin istedi. Endi, mine, Ekibastwzda är ayaldamada, är üydegi üstel basında kübir-jıbır, sol kiiz üy turalı äñgime, «Bwrınğı äkimderdi şoqınu räsiminen körmeuşi edik qoy, Äşimbetov onda neğıp jür?!» degen jauabı belgisiz swraqtar...

Til demekşi, Ekibastwzda til mäselesi qarañ qalğalı qaşan. Alısqa barmay-aq, äkimdikte ötetin jiındardıñ birneşe jıldan beri memlekettik tilde ötpey kele jatqanın atasaq ta jetkilikti. Türkistandı körkeytem dep ketken bwrınğı äkim Qayrat Nükenovtiñ twsında da solay bolğan. Onımen qatar, köşeler men mekemelerdegi mañdayşa mätinderi tolı qate. Onı retteytin Nefedovanıñ jayı älgindey. Tipti alda-jalda aldına taza qazaqşa jazılğan qwjattar men esepter bara qalsa, kögerip-sazarıp qalatını bar.

Biz biletin Ekibastwzdağı til mäselesi osınday. «Orıstanğan» degen tañbadan arıla almay jürgende, «şoqınğan» atanıp ketemiz be degen qorqınış qosılıp twr...

Aslan Ömirzaq, Ekibastwz

Abai.kz

13 pikir