Jeksenbi, 17 Aqpan 2019
«Soqır» Femida 4093 29 pikir 8 Aqpan, 2019 sağat 13:13

Denis isinde qatal sot Jaswlanğa kelgende nege jwmsaqtıq tanıtadı?

Ötken jılı 19 şilde küni Almatıda qısqı Olimpiada oyındarınıñ qola jüldegeri Denis Ten kisi qolınan qaza taptı. Mezgilsiz mert bolğan mänerlep sırğanauşınıñ ölimi qoğamda ülken dümpu tuğızdı. Qazaqstandıqtar sportşığa tileulestik tanıtqan edi. Qwqıq qorğauşılar da tez qimıldap, qılmıs jasağan qos azamattı qolğa tüsirdi. 

Tapaday-tal tüste Tenge pışaq swqqandar 1994 jılı tuğan jas jigitter bolıp şıqtı. Bwl eki azamat maşinanıñ aynasın wrlap aqşa tappaqşı bolğan. Olar osı maqsatın jüzege asırıp jatqanda, kölik iesi - belgili sportşı Denis Ten olardı bayqap qalıp wstap aluğa ärekettengen. Al wrılar Tennen qaşıp qwtılu üşin onıñ sanına pışaq siltegen. Ökiniştisi suıq qaru bata timey, qata tiip sportşı köp qan joğaltqandıqtan emhanada köz jwmdı.

Tergeu jarım jıldan asa jalğasıp, biıl qañtarda sportşını öltirgen qos azamat 18 jılğa sottaldı. Qarap otırsañız, üş birdey örimdey jastıñ tağdırı bir aynanıñ sebebinen qwrdımğa ketti. 25 jastağı sportşı jarıq jalğanmen erte qoştastı. Al 24 jastağı eki jigit jastıq şağın jarıq ömirde emes, qarañğı qapasta ötkizetin boldı. Bwğan qosa "qılmıstı mälimdemedi" degen ayıppen wstalğan jas ana 4 jılğa türmege qamaldı.

Qanday sebeppen jasalsa da, qılmıstıñ atı - qılmıs. Kisi öltirgen eken, jazasın alu kerek. Ölgen kim, öltirgen kim ekeni mañızdı emes. Zañ aldında bäri birdey. Demek, Denis Tendi öltirgen jigitter öz jazaların aldı. Sportşını wrlıqtarın jasıru üşin jazatayım jazım etti me, älde qasaqana öltirdi me, onı sot anıqtadı. Soğan say jaza kesti.

Osı oqiğadan keyin Şığıs Qazaqstan oblısındağı Qarajıra kömir kenişinde tağı bir sportşı kisi qolınan mert boldı. Kömir kezeginde twrğan jigitter arasında janjal tuındap, nätijesinde tanımal sportşı Jaswlan Äbiev köz jwmdı. 33 jastağı Jaswlannıñ artında üş balası jetim qaldı. Onıñ ülkeni 6 jasta bolsa, kişisi 1 jastan endi asqan.

Dzyudodan Qazaqstan çempionatınıñ üş dürkin çempionı, älem kubogınıñ kümis jüldegeri Jaswlan Äliev sporttağı mansabın säl erterek ayaqtağan. Sodan beri jeke jwmıspen aynalısıp, otbasın asıraudıñ qamında jürgen azamat qapiyada köz jwmdı. Qandıqol qaraqşılar sportşınıñ basınan armaturamen auır soqqı jasağan. Kuägerlerdiñ aytuınşa, Jaswlan töbeleske jağa jırtısqan jigitterdi ajıratu üşin aralasqan. Osı arada birqanşa jigit oğan jabılıp ketken körinedi. Qaza tapqan sportşınıñ qarındası Jwldız Äbieva ağasına kemi jeti jigit jabılğanın aytadı.

Sol kezde Şığıs Qazaqstan oblıstıq policiya departamenti qılmısqa küdikti 1994 jılı tuğan Semey qalasınıñ twrğının wstağan. Äri Qılmıstıq kodekstiñ 106-babınıñ 3-tarmağı boyınşa (adam densaulığına qasaqana ziyan keltiru) sotqa deyingi tergeu amaldarı bastalğan. Alayda uaqıt öte kele qılmıstıñ sipatı özgerip ketken. Qazirgi tañda küdiktiniñ äreketi "abaysızda ölimge äkep soqqan densaulıqqa ziyan keltiru" babı boyınşa qaralıp jatır eken.

Bwl turalı marqwmnıñ anası keşe Semey qalasınıñ äkimi Ermak Sälimovtıñ halıqpen eseptik kezdesui kezinde ayttı. Qayğılı ana Jaswlannıñ ölimine qatısı barlardıñ jauapkerşilikten qwtılıp ketui mümkin ekenin aytıp, äkimnen kömek swradı.

- Onı bir ğana adam öltirgen joq. Ol jaqta adamdar köp boldı. Biraq, tek bir küdikti wstalğan. Men wlımnıñ jaraqattarın kördim. Onı ne üşin öltirdi? Bwl toptıq qılmıs bolğan, - dedi ol.

Bwl mäseleni estigen äkim birden prokuratura ökilderine nazar audardı. Olar, öz kezeginde istiñ sot qarauında ekenin ayttı. Ermak Sälimov qılmıstıq isti baqılauda wstaudı tapsırdı.

İstiñ bwlay bwrmalanıp ketuiniñ bastı sebebi, bwl qandı oqiğa halıqtıñ nazarın audara almadı. Denis Ten ölimi kezinde twtas eldi dürliktirgen qazaqstandıqtar Jaswlan qazası kezinde jwmğan auızdarın aşpadı. Qwqıq qorğau organdarınan qılmıskerlerdi qatañ jazalaudı mülde talap etken joq. Aşı bolsa da şındıq, bizdiñ elde kimniñ izdeuşisi bar sonıñ sözi söz. Äytpese wqsas jağdayda kisi qolınan ajal qwşqan eki sportşınıñ oqiğası eki türli örbimes edi ğoy.

Osı jerde tağı bir ayta keterligi, eki qandı oqiğağa da twrmıs tauqımetiniñ qatısı bar. Ekeuinde de eldegi äleumettik jağdaydıñ tömendiginen qılmıs tuındağan. Alğaşqısında, qoğamnan özine say ornı men jolın taba almağan jas jigitter jaza basıp wrlıqqa barğan. Wrlığın jasıru üşin adam öltirip alğan. Al ekinşisinde wşan-teñiz baylıqtıñ üstinde otırıp az ğana halıqqa kömir jetkize almay otırğanımız bayqaladı. Soñğı jıldarı qıs mausımı bastala bere kömir tapşılığın körip jürmiz. Alıp-satarlar kömir bağasın şarıqtatıp jibertini de jasırın emes. Osınday mäselelerdi şeşe almasaq qılmıs pen qaraqşılıqtıñ joyıluı mümkin emes.

Quanış Qappac

Abai.kz

29 pikir