Beysenbi, 20 Mausım 2019
Bizdiñ şeneunik 1832 13 pikir 27 Naurız, 2019 sağat 16:42

Bärine oñ-solın oylatpaytın jağımpazdıq kinäli...

20 naurızda QR Parlamenti palatalarınıñ birlesken otırısında Respublika Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ esimin el esinde mäñgi saqtau üşin Elordanıñ atauın Nwrswltan qalası dep özgeretudi jäne oblıstıq qalalardıñ bastı köşelerine Nwrswltan Nazarbaevtıñ esimin berudi wsınğan bolatın.

Jaña Prezidenttiñ bwl bastamaları bilik tarapınan tez qoldau tauıp, aynalası eki-üş künde naqtı şeşim şığarıp ülgerdi. Tipti şendiler naurız merekesine de demalmay jwmıs istep, Konstituciyalıq Keñestiñ rastauımen Ata Zañğa da özgeris engizdi. Söytip, osı aptadan bastap astanamız Nwr-Swltan qalası atandı.

Memleket basşısınıñ «oblıstıq qalalardıñ bastı köşelerine Nwrswltan Nazarbaevtıñ esimi berilsin» degen wsınısın jergilikti biliktiñ jerge tüsirmey qağıp alğanı sonşa, wsınıs aytılğan küni-aq qanday köşelerdiñ atın auıstıratındarın jariyalay bastadı. Masqarası sol, joğarığa jağımpazdanamız dep jürip közderi qarayğan jergilikti şendiler Abay, Töle bi, Äbilqayır han, Sätpaev atındağı köşelerdi wlı twlğalardan «tartıp aldı».

Toqaevtıñ wsınısına ün qosqan birqatar oblıs, qala Elbasınıñ esimi beriletin ortalıq köşelerdiñ tizimin jariyaladı dedik. Qalalıq mäslihat deputattarı qoldap, Nwrswltan Nazarbaevtıñ esimin bermekşi bolğan köşeler tizimi mınaday:

Şımkenttegi - Astana köşesi, Tarazdağı - Töle bi dañğılı, Qızılordadağı - Jibek jolı köşesi, Petropavldağı - Mir köşesi, Öskemen, Taldıqorğan jäne Pavlodardağı - Täuelsizdik dañğılı, Aqtöbedegi - Äbilqayır han dañğılınıñ jartı böligi, Oraldağı - Dostıq dañğılı, Qostanaydağı - Abay dañğılı, Atıraudağı - Sätpaev köşesi, Qarağandıdağı - Beybitşilik bul'varı men Narmanbet Tölepov köşesi, Kökşetudağı - Gor'kiy köşesi.

Bwl tizimge qarap otırsaq, köşe ataularınıñ köbi könergen Petropavl men Kökşetaudıñ jeñil qwtılğanın bayqaymız. Onsız da atın auıstırudı kütip twrğan Mir, Gor'kiy köşelerin Elbasınıñ esimimen atamaqşı. Bwlardan bölek, Şımkent, Oral, Qızılorda, Öskemen, Taldıqorğan jäne Pavlodar qalaları da jaqsı jol taptı. Soñğı üşeui qasietti täuelsizdik atın özgertti demeseñiz, özgeleri jay ğana «qwrttıñ atın malta qoyıp» qwtılıp ketti.

Bwl jerde qara basıp, tura joldan jañılğan Taraz, Aqtöbe, Atırau men Qostanay boldı. Bwl qalalardıñ basşıları qızdı-qızdımen wlt tarihındağı wlı twlğalardıñ atındağı dañğıldarğa auız saldı. Bügin Abay men Töle bidi wlıqtay almay otırğan osınday basşılardıñ erteñ Elbasınıñ atına bergen köşelerin qayta qızğanıp jürmesine kim kepil?!

Abıroy bolğanda, Qazaqstan Respublikası Ükimetiniñ janındağı Respublikalıq onomastikalıq komissiya wlılar atındağı köşelerdiñ atauın auıstırudı qoldamadı. Atalğan komissiya jergilikti mäslihattardıñ şeşimderin qayta qarap, Atırau, Aqtöbe, Qostanay, Jambıl oblıstarınıñ äkimşilik ortalıqtarındağı qayta atau üşin wsınılğan köşelerdi özge ob'ektiler men köşelerdi anıqtay otırıp, qayta qaraudı wsındı.

Biraq, Respublikalıq onomastikalıq komissiyanıñ mwnday şeşim şığaruına halıqtıñ qarsılığı sebep bolğanı sözsiz. Eger köpşilik äleumettik jelide jappay narazılıq bildirmegende, onomastikalıq komissiya da sayasattıñ swrapıl doñğalağına qarsı twra almas edi. Äytpese, eldegi ülken sayasi tolqınğa say jergilikti äkimdikter men mäslihat deputattarı dayındağan şeşimge qarsı şığatın komissiya müşeleriniñ bası ekeu deysiz be...

Özderiniñ ne istep, ne qoyğanın anıq bilmeytin, özinen bir satı joğarı orın şaş al dese bas aluğa dayın twratın jergilikti basşılar joğarığa esep beru üşin ne istemeydi? "Ortalıq köşeni Elbasınıñ atımen atañdar" degendi tura mağnasında tüsinip, tarihi twlğalardıñ atına jarmasqan jağımpazdarğa ne deuge boladı?!

20 naurız küni Jambıl oblıstıq mäslihattıñ kezekten tıs HHHIII sessiyasında Taraz qalasındağı Töle bi dañğılına QR Twñğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ esimi berildi. Mwnday wsınıs Taraz qalası äkimdigi men mäslihatınıñ birlesken şeşimi negizinde joldanğan.

Töle bi dañğılınıñ wzındığı – 6 şaqırım. Köşe boyında twñğış Prezident sayabağı, «Mäñgilik el» monumenti, Q.Rısqwlbekov atındağı sayabaq, ortalıq «Dostıq» alañı, oblıstıq qazaq drama teatrı, ortalıq meşit jäne tağı basqa birqatar mañızdı nısandar ornalasqan.

Däl sol küni Qostanay oblıstıq äkimdiginiñ qaulısı men jergilikti mäslihat deputattarınıñ wsınısına say Abay dañğılı Nwrswltan Nazarbaev dañğılı bolıp özgertildi. Täuelsizdik alğalı otız jıl bolsa da äli qazaqılana almay otırğan Qostanayda atın auıstırudı qajet etetin köne köşeler jetip artıladı. Solay bola twra torğaylıq şendiler basqa-basqa Wlı Abay atındağı köşege köz qadağan.

Abay dañğılınıñ wzındığı – 10 şaqırım. Dañğıl boyında Ş.Qabılbaev atındağı İİM akademiyası, A.Baytwrsınov atındağı QMU ğimaratı, qalalıq meşit jäne köptegen sauda-biznes ortalıqtarı bar.

Al Aqtöbe qalalıq mäslihat deputtattarı Äbilqayır han dañğılınıñ Äliya Moldağwlova dañğılınan Bökenbay batır köşesine deyingi aralığına Elbası Nwrswltan Nazarbaev esimin bermekşi boldı. Eger halıq narazılıq bildirmegende, 1997 jılğa deyin Lenin dañğılı dep atalğan bwl köşege endigi Nazarbaevtıñ atı beriler edi. Zaman auısqan sayın atı auısıp otıratınday bwl köşeniñ ne jazığı bar ekenin kim bilsin?!

Äbilqayır han dañğılınıñ wzındığı - 5,5 şaqırım. Atalğan dañğıl boyında oblıs äkimşiliginiñ ğimaratı, Kaztelekom keñsesi, Ortalıq sayabaq, Aqtöbe ortalıq meşiti, «Nwrdäulet» sauda ortalığı, Aqtöbe qonaq üyi, oquşılar Sarayı, «Qonıs» sport sarayı, «Jwldız» kinoteatrı, ortalıq stadion, «Mädeniet» sauda üyi ornalasqan.

Prezident wsınısına ün qosqan Atırau qalalıq mädeniet jäne tilderdi damıtu böliminiñ basşısı Aqılbek Rısqaliev Sätpaev dañğılına Nwrswltan Nazarbaevtıñ esimin berudi wsınğan. Qalalıq mäslihatınıñ sessiyasında deputattar bwl wsınıstı birauızdan qoldap, şeşim şığarğan.

Qanış Sätpaev atındağı dañğıl. Wzındığı — 2 şaqırım. Köşe boyında «Nwr Otan» partiyası oblıstıq filialı, N.Tilendiev atındağı Kişi öner akademiyası, TŞO keñsesi men birneşe qarjılıq qwrılım jäne äleumettik-mädeni nısandar ornalasqan.

Wlı Abay aytqanday «Özinde oy joq» bolğan soñ bizdiñ eldegi köp basşı tek bwyırıq orındaumen ğana aynalısıp jür. Jergilikti jağdayğa qaraudı, tarih pen bolaşaqqa köz tastaudı bilmeytin şendiler ünemi osılay ot basıp jüredi. Asığıs şığarğan şeşimderi ne halıqtıñ narazılığına, ne özinen ülken bastıqtıñ sınına wşırap jatatını sondıqtan. Bwnıñ bärine oñ-solın oylatpaytın jağımpazdıq kinäli...

Quanış Qappas

Abai.kz

13 pikir