Beysenbi, 20 Mausım 2019
46 - söz 1595 47 pikir 16 Mamır, 2019 sağat 13:05

Biz evreylerdiñ auızbirşiliginen ülgi aluğa tiispiz

Men de qazaqpın. Biraq öz qazağımnıñ keybir minezderi mülde wnamaydı. Eñ jamanı bir-birine qayırımsız, meyrimsiz, qatıgez. Itşe ırıldasqanın qoyşı, qolınan kelse bir-birin itşe talağısı kelip twradı. Itşe talap ta jür...

Bir-biriniñ köñilin qaldırudı, jan-jüregin jaralaudı, bir-birin ayaqtan şaludı, birin-biri türtpekteudi, bir-birine sın sadağın qadaudı, bir-biriniñ alqımınan aludı, jağa jırtısudı, aytısıp-tartısudı, qolında biligi barları älsizin jündey tütudi äli jalğastırıp kele jatır... Meyirim, qayırım, adamgerşilik siyaqtı asıl qasietterden ayırılıp baramız… Oğan mısaldı alıstan izdeudiñ keregi de joq. Osı feysbuktiñ özinde bir-birimizge qalam-qaru kezenip, «oqtı» qarşa boratıp, «atısamız» da jatamız. Bir-birimizge bitispes, mäñgilik maydan aşıp alğan sekildimiz!.. Keyde qolımızğa qaru berse, ne bolar edi dep oylaymın... Oylaymın da, janım jabırqau tartadı...

Mine, osılay qaşanda özimizben-özimiz jaq-jaq bolıp aytısıp-tartısamız da jatamız. Bir-birimizge or qazamız, qaqpan qwramız, jarğa iteremiz... Bir-birimizdi ayamaymız. Kerek bolsa, kör qazıp, jerge tığıp jiberuge dayın twramız... Bir-birimizdi bauırım dep qwşaqqa basqannan, özekke tepkendi jaqsı köremiz. Sodan läzzat alamız, janımız rahattanadı... Sonı özimizşe märtebe sanaymız.

Ortamızdan suırılıp şığıp, oza şauıp bara jatqan adamdı kündep, "sürinse eken, qwlasa eken, omaqasa jığılsa eken" dep mısıqtileulenip otıramız. Qoldağannıñ ornına, iştarlıq tanıtıp, bärimiz jabılıp, ağaş atqa otırğızuğa küş salamız. Otırğızıp qoyamız da...

Qızmet, şen-şekpen, orden-medal' üşin bir-birin aldap-arbağandı, arandatqandı, ayarlıq tanıtqandı, türmege toğıtqandı, sottatqandı märtebe sanaymız. Äy, ol seniñ öz bauırıñ emes pe, qayta qwtqaruğa küş salmaysıñ ba, jaqsılıq jasamaysıñ ba, päle-jaladan araşalap almaysıñ ba?!. Sonı maqtan twtpaysıñ ba?!. Bir-biriñe keşirimşil, qorğan bolmaysıñ ba?..

Qazaq nege bir-birine osınday meyirimsiz, qayrımsız, qatıgez? Auızbirşilik joq. Altıbaqan alauız. Nege? Nege? Osı swraqtıñ jauabın tappay dal bolamın.
Biz qaytip el bolamız? Biz qalay wlt bolamız?.. Özimizdi-özimiz qwrtıp tınbaymız ba?..
Oylanayıq, ağayın! Oylanatın, oyanatın, etek-jeñimizdi jinaytın uaqıt jetti.

Evrey wltına riza bolamın. Qayda jürse de bir-birine jaqsılıq jasaudı, qoldaudı, qolwşın berudi parız sanaydı. Auızbirşilikteri küşti. Bir-birin jauğa bermeydi, bir-birine jamandıq jasamaydı. Tipti soğıs keziniñ özinde özderiniñ bastarın bäygege tige otırıp, bir-birin qwqaruğa küş salğan. Sanı bizden az bolsa da, osınday asıl qasietteriniñ arqasında älemdi bilep otır. Al biz äli künge deyin özimizdi-özimiz biley almay otırmız. Bir-birimizdi körsetuge, wstap beruge, satqındıq jasauğa beyim twramız. Onı otızınşı jıldardağı quğın-sürginniñ tarihınan anıq bayqauğa boladı. Ötirik qılımsımañızdar, qazir de solaymız! Nege osındaymız? Biz qaşan ıntımağı wyısqan, bereke-birligi jarasqan wlt bolamız?

El bolamız desek, wlt bolamız desek, täuelsizdigimiz bayandı bolsın desek, eñ aldımen osınday kertarpa minez-qwlıqtardan arılıp, osı jağın basa oylasu kerek!..
Äli de keş emes... Oylasayıq, ağayın!

Qazaqtıñ qazaqtan basqa dosı da, qamqorşısı da, qoldauşısı da joq!
Endeşe, bir-birimizdi qoldayıq, jılı sözder aytayıq, jaqsılıq jasayıq! Bir-birimizdi «bauırım» dep bauırımızğa basıp, qorğan bolıp, qamqorşılıq tanıtayıq!
Bir-birimizge keşirimşil bolayıq, qadirli jamağat! Onsız qazaqta jarqın bolaşaq joq!

Duman Ramazannıñ facebook paraqşasınan

Abai.kz

47 pikir