Beysenbi, 2 Säuir 2020
Körşiniñ köleñkesi 3532 18 pikir 20 Mausım, 2019 sağat 12:19

Düken Mäsimhanwlı basşılıq etetin «qıtaytanu ortalığı» nemen aynalısadı?

Keñ-baytaq qazaq dalası bes memleketpen şekaralas jatır. Sonıñ işinde soltüstiktegi körşimiz Resey men şığısımızda 1 460 şaqırım şekaramız şektesip jatqan Qıtaydıñ Qazaqstanğa äseri mol. KSRO kezinde bizge "ağa halıq" bolğan Reseydiñ qazir de Aqordağa aytarlıqtay salmağı bar. Bwl öz aldına bölek äñgime. Bizdiñ aytpağımız, soñğı jıldarı Qıtaydıñ da elimizdegi ıqpalı küşeyip keledi.

Şığıstağı körşimizdiñ ekonomikalıq jäne sayasi şırğasına şım-şımdap batıp bara jatqanımız şındıq. Resmi jäne beyresmi derekterde Qıtaydan alğan qarızımızdıñ az emes ekeni aytıladı. Bwğan qosa qazba baylıqtarımızdıñ da qızığın qısıq közder körip jür degen sözder bar. Qısqası, qwdayı körşimizdiñ qazaq dalası degende qwlqını keñip, aranı aşılıp kele jatqanı anıq.

Qıtay bolsın, Resey bolsın kez-kelgen körşimiz Qazaqstandı bes sausağınday biledi. Tipti körşilerimiz ğana emes, alıs-juıq şetel ğalımdarı elimizdi alaqanındağıday añdıp otır. Elde ne jağday orın alıp jatır bärin közben körgendey jazıp-sızadı. Sondağı añditını elimizdegi mıñ türli müddeleriniñ jay-küyi ekeni belgili. Biz söz etip otırğan Qıtaydıñ är oblısında Orta Aziya öñirin arnayı zertteytin ortalıqtar jwmıs isteytin körinedi. Tipti öz elimizde 5 Konfuciy institutı aşılıp, onda 14 mıñ student bilim alıp jatır eken.

Al Qazaqstanda qıtaytanu isimen ğılımi türde aynalısatın birde-bir institut bolğan joq. Sol sekildi özge de ortaq qarım-qatınasımız qoyu qwdayı körşilerimizdi tanıp-biluge talpınbaymız. Elimiz aqparat qwraldarı alıs şeteldi aytpağanda strategiyalıq mañızı bar körşilerimizdiñ küy-jayına köz salmaydı. Basqaşa aytsaq, «Putin ayu minip, añ aulaydı» nemese «Qıtayda wrlıq jasağan adamnıñ sausağın kesedi» degen añız-äñgimelerden asa almay jürmiz.

Jaqında osı olqılıqtıñ ornın toltırıp, körşilerimizge ğılımi twrğıdan köz salu maqsatında L.N.Gumilev atındağı Euraziya Wlttıq universitiniñ janınan «Qıtaytanu ğılımi institutı» qwrılğan bolatın. Atalğan ğılımi ortalıqtıñ bağıt-bağdarı jäne jwmıs josparımen tanısu maqsatında institut direktorı, aqın, audarmaşı, Qazaqstannıñ eñbek siñirgen qayratkeri, filologiya ğılımdarınıñ doktorı, professor Düken Mäsimhanwlımen swhbattasqan edik.

- Öziñiz jetekşilik etip otırğan «Qıtaytanu institutı» jaylı tolıqıraq aytıp berseñiz.

- Jalpı bir memlekettiñ özge memleketterdi zerttep otıruı - örkenietti elderde ejelden qalıptasqan ürdis. Biraq bwl ürdistiñ maqsatı men mindeti zamannıñ auısıp, uaqıttıñ jañalanuımen özgerip te otıratını jasırın emes. Mäselen, ötken ğasırlardağı batıs elderiniñ şığıs elderin zertteui, köp jağdayda irge keñeytuge jol aşu maqsatında qolğa alınğan bolatın. Al bügingi küni de bwnday zertteulerdiñ strategiyalıq maqsatı men özektiligi bälendey älsirey qoyğan joq. «Qıtaytanu» ğılım retinde ötken ğasırlarda batıs elderinde sol bayağı irge keñeytu maqsatında qalıptastı da, keyindep, eltanu ğılımına aynalıp qaldı. Ärine, AQŞ, Resey sekildi alpauıt elderdegi qıtaytanu ğılımınıñ strategiyalıq mäni men maqsatı äli de älsirey qoyğan joq. Al Qazaqstan üşin, qıtaytanu ğılımı sayasi-strategiyalıq twrğıdan da, eltanu ğılımı retinde de qajet. Qajet bolğanda jay qajet emes, öte qajet. Sebebi bügingi QHR bizdiñ elimizdiñ halıqaradağı senimdi äriptesi, dos el, tatu körşisi deymiz. Körşimen, dospen tatu bolu üşin de biz onı äbden, jan-jaqtı tanıp-biluimiz kerek. Mäselen, Qıtaydıñ demografiyalıq ekspanciyasınan irgesinde otırğan biz tügili, Europada, Tınıq mwhit aymağında, Afrikada, tipti Wlı mwhittardıñ arğı betinde jatqan elder de qauiptenedi. Alayda irgesinde otırğan Japoniya, Koreya, Ündistan, Nepal, Laos t.s.s. köptegen elder qıtaymen tatu-tätti beymaral ömir sürip jatır. Bwnıñ sebebi ne? Bwnıñ bastı sebebi qıtaydı jaqsılap zerttep bilu-bilmeude jatır. Eger qıtay halqınıñ mentalitetin, resmi Pekinniñ işki-sırtqı sayasatın, el işindegi barlıq jağdaydı jaqsı biletin bolsaq, Qıtay biliginiñ kündelikti tirligine qalt jibermey nazar audarıp otıratın bolsaq, jalpı özimizge keler kez-kelgen ziyan men qauip-qaterge, sıylasıp otırıp-aq jol bermeuge boladı. Bwl bir. Ekinşiden, qazaq pen qıtay jer jaralıp, su aqqannan beri körşi bolıp, Aziya qwrlığın qatar mekendep kele jatqan halıqtar. Tarihtağı aumalı-tökpeli zamandardıñ kesirinen tarihımız ben mädenietimizge qatıstı jazbalar özimizde saqtalmay qaldı. Osı aqtañdaqtardıñ ornın da qıtaytanu ğılımınıñ kömegimen toltıruğa boladı. Qısqası biz «qıtaydıñ jan sanı köp eken, ekonomikası men äskeri quatı öte mıqtı eken, bizge künderdiñ küninde osı elden qauip tönui mümkin» dep basqa bir jaqqa köşip kete almaymız ğoy.... Endeşe biz äri wlttıq qauipsizdigimiz üşin, äri ol elmen tatu körşilik, senimdi dostıq qarım-qatınastı saqtau üşin qıtaytanu ğılımın jandandıruımız kerek.

Qıtaydıñ 22 ölke, 5 avtonomiyalıq ölkesiniñ bärinde Gumanitarlıq ğılımdar akademiyası bar. Sol akademiyalardıñ bärinde Orta Aziya elderin zertteu instituttarı jwmıs isteydi. Bwğan köptegen ölke-qalalardağı Memleket qauipsizdik komitetiniñ, sonday-aq JOO janındağı Orta Aziya elderi aqparattıq-taldau ortalıqtarın qosıñız. Olardıñ keybireui QHR qwrılğan kezde birge qwrılğan. Ondağı är bir institut pen ortalıqtarında kem degende 10-20 qızmetker jwmıs jasaydı.

Bizde jaña aşılıp jatqan Qıtaytanu institutınıñ moynına jüktelip otırğan mindetter men maqsattarınıñ auqımın osıdan-aq şamalay beruge boladı. Atam qazaq «eşten keş jaqsı», «joqtan bar jaqsı» degen ğoy.

Aldağı uaqıtta institut QHR işki-sırtqı sayasatınıñ bastı bağıt-bağdarın, Resmi Pekinniñ Şığıs jäne Oñtüstik Aziya elderimen, Tayvanmen, Batıs älemimen, Türki älemimen, Islam älemimen, Orta Aziya elderimen (onıñ işinde äsirese Qazaq elimen) qarım-qatınasın zertteuge köbirek den qoyatın boladı.

Sonımen birge atalğan institut QHR-nıñ öz işindegi etnosaralıq, dinaralıq, ekonomikalıq, sayasi-äleumettik mäseleleri men jalpı betalısı turalı da ğılımi boljam jasap, özimizdiñ bilik bwtaqtarı men jalpı oqırmanğa wsınıp otıratın boladı. Bwdan tıs, Qıtay mwrağattarındağı ejelgi qazaq (türki) tarixı men mädenietine qatıstı derekterdi jinaqtap şığaru; Äygili qıtay ğalımdarınıñ ejelgi qazaq (türki) tarixı men mädenietine qatıstı zertteulerin, sonımen birge qıtay xalqınıñ (xan' zu) mentaliteti men tanım-talğamın qazaq oqırmandarına tanıstıru maqsatında qıtay ädebietiniñ tañdaulı ülgilerin qazaq tiline audarıp şığaru da institut jwmısınıñ negizgi bağıttarınıñ biri bolıp tabıladı. Sonday-aq institut elimizdiñ salalıq ministrlikteri men wlttıq kompaniyalarınan jäne jeke twlğalardan arnayı tapsırıs qabılday otırıp, olardı uaqtılı, sapalı orındap beruge de ıqılastı ekenin qaperleriñizge salamız.

- Bwl instituttı qwru jaylı köpten beri aytılıp jürdi. Kimniñ bastamasımen qwrılıp jatır? Qay memlekettik organ jauaptı boladı, qalay qarjılandırıladı?

- Bizben, yağni Qazaqstanmen körşiles elderdiñ qay-qaysısın alsañız da, olarmen qarım-qatınastıñ özindik erekşelikteri, özindik sır-sipatı, mazmwn-mäneri bar. Ol qarım-qatınastardıñ bağıt-bağdarları da san aluan. Körşiles elder arasındağı ruhani-mädeni ündestiktiñ, tarihi sabaqtastıqtıñ, sayasi sarındastıqtıñ sındarlı da saliqalı üderisin saqtay bilu – bügingi zamannıñ auqımdı da özekti talaptarınıñ biri. Körşiles elderdiñ ekonomikalıq, sayasi-äleumettik müddeleri men wlttıq qauipsizdik mäseleleriniñ uaqıttıñ, zamannıñ, adamdardıñ ruhani dünie-tanımına äseri, ıqpalı qalay bolmaq? Bwl da ünemi bastı nazarda boluğa tiisti auqımdı mäseleniñ biri. Biz bwl räuiştegi mäselelerge der kezinde jiti män berip, mwqiyat nazar audarıp otırmaytın bolsaq, mäsele qordalanıp barıp uşığıp ketse, onıñ zardabı tipti de ülken boladı.

Negizinde barlıq körşilermen, meyli ol Resey nemese Qıtay, älde Özbekstan, Qırğızstan... bolsın, sauda-ekonomikalıq qarım-qatınastar belgili zañdıq, qwqıqtıq negizge süyenedi de, özara öte wqsas täjiribemen jürgiziledi. Al sayasi-strategiyalıq, ruhani-mädeni qarım-qatınas müldem bir birine wqsamaytın, basqa-basqa ädis-täsildermen jüzege asırıladı. Ol saladağı bizdiñ Reseymen qatınasımız bir töbe, Özbekstanmen nemese Qırğızstanmen tağı basqa. Körşilerdiñ işinde Qıtaymen mädeni-ruhani, sayasi-strategiyalıq qarım-qatınastıñ ornı mülde bölek. Eñ äueli – bwl äli künge deyin jetkilikti zerttelmey kele jatqan, mülde tıñ sala. Ekinşiden, bizdiñ Qıtaydı bilemiz deuimizdiñ özi de tım üstirt pikir. Qıtaydı bile bermeytinimiz, äsirese täuelsizdikten keyingi şirek ğasırdan astam uaqıtta äbden bayqalıp qaldı. Bwl mäseleniñ özektiligi men betalısı äsirese qıtaytanuşı-ğalımdarğa anıq bayqalıp twrar edi. Sondıqtan da biz Otanğa oralğan künnen bastap atalğan bağıtta arnayı zertteuler jürgizudiñ qajettigin, jüyeli izdenister jasaudıñ mañızdılığın aytıp, joğarı-tömenge dabıl qağıp kelgen bolatınbız. Bwl rette kündelikti BAQ-ta aytıp, jazıp kele jatqanımızdı aytpağannıñ özinde, 2001 jılı Elbası N.Nazarbaevtıñ qabıldauında bolğanda arnayı wsınıs retinde osı mäseleni köterdik. Odan keyin qazirgi Prezidentimiz Qasım-Jomart Toqaev QR Parlamenti Senatınıñ Törağası bolıp twrğan kezinde bir neşe märte qabıldauında bolğanım bar. Bir jolı qıtaytanu institutın qwrudıñ qajettigin aytıp, aldın-ala arnayı dayındap aparğan twğırnama-josparımdı qolına wstattım. Ol kisi özi de elimizdiñ işi-sırtına atı mäşhür qıtaytanuşı-ğalım bolğandıqtan, atalğan instituttıñ elimiz üşin mañızdılığı men kökeykestiligin öte jaqsı biledi ğoy, sondıqtan bolar, «bwl instituttı tezdetip aşu kerek» dep birden kesip ayttı. Al L.N.Gumilev atındağı EWU rektorı, QR WĞA akademigi E.B.Sıdıqov mırzağa eki künniñ birinde aytıp jürgen mäsele bolatın. Sonımen biıl jıl basında Erlan Bättaşwlınıñ tapsırmasımen atalğan instituttı qwrudıñ dayındıq jwmıstarına kirisip kettik. Sonımen säuir ayınıñ soñında qıtaytanu institutın qwru turalı rektordıñ jarlığı şıqtı. Mausım ayınıñ basında men konkurstıq negizde atalğan institutqa direktor bolıp tağayındaldım.

- Jwmıs qaşan bastaladı, qızmettik qwramdarıñız qanday, qanşa adam jwmıs isteysizder?

- Jwmısı bastalıp ketti deuge boladı. Öytkeni qıtaytanu ğılımına qatıstı zertteuler bwl institut qwrılmay twrıp-aq aynalısıp jürgen jwmısımız ğoy. Qazir alda aynalısar ğılımi jobalarımız ben auqımdı taqırıptarımızdı jüyelep jatırmız. Aldağı uaqıtta retine qaray sol jobalarımız ben taqırıptıq zertteulerimizdi jüzege asıru üşin qwzırlı mekemeler men kompaniyalarğa wsınatın bolamız. Al instituttıñ qızmettik qwramına kelsek, äzirşe ştattıq keste äli bektilgen joq. Bekitilgen künde de tım köp bola qoymas. Öytkeni qazirgi zamannıñ talabı boyınşa, twraqtı ştatpen as işip, ayaq bosatar älde bireulerdi jinap alğannan göri, mıqtı mamandardı ğılımi jobanıñ qajetine qaray belgili bir merzimge kelisim-şartpen jwmıs istetken dwrıs dep oylaymın.

- Bizdiñ elde Qıtay memleketi jaylı tüsinik tım tayaz ekenin aytıp otırsız. Sizderdiñ institut osınday tüsinikti tübegeyli özgerte ala ma?

- Bizdiñ ziyalı qauımnıñ işinde de, qarapayım twrğındar arasında da, Qıtay turalı mınaday eki türli közqaras bar: Onıñ biri, Qıtaydı «tükke twrmaytın, qauqarsız, äljuaz» el dep esepteytin közqaras. Bwl ärine, sonau KSRO kezindegi Qıtayğa qarsı ügit-nasihattıñ qaldığı. Iä, KSRO dürildep twrğan zamandarda Qıtay şınımen de «tükke twrmaytın» älsiz memleket bolatın. Al qazir onday emes. QHR qazir älemdik ekinşi ekonomikağa aynalıp ülgergen alıp derjava ekenin sayasattan säl ğana habarı bar adamnıñ bäri biledi. Ekinşi pikir, Qıtaydan «basıp aladı, jaulap aladı, jerimizdi tartıp aladı» deytin ürey. Tüptep kelgende bwl da tım wşqarı pikir. Qazaqta «öziñe öziñ mıqtı bol, körşiñdi wrı twtpa» degen jaqsı maqal bar. Osı maqaldı körşi otbasılar deñgeyinen köterip, halıqaralıq strategiyalıq princip retinde de basşılıqqa alsaq wtılmaymız. Halıqaralıq qarım-qatınasta kimniñ zañı solqıldaq, qay elde paraqorlıq jaylağan, qay eldiñ twrğındarı patriot emes, qay eldiñ twrğındarı erteñine degen nıq senimmen ömir sürmeydi, sol el tüptiñ tübinde eldigin joyıp tınış tabadı. Sondıqtan, eliñe, jeriñe, täuelsizdigiñe ie bolıp qalu-qalmau eñ äuelgi kezekte öziñniñ tirligiñe baylanıstı. Osı twsta bir mısal, Oñtüstik Aziyadağı Singapur, Malayziya, Tayland sekildi biraz el soñğı 30 jıldıñ auqımında kürt qıtaylanıp ketti. Al joğarıda aytqan Japoniya, eki Koreya, Ündistan, Nepal, Laos t.s.s. Qıtaymen irgeles jatqan köptegen elder bir qıtaydı öz jerinde bir kün twraqtı twrğızbay-aq, esesine Qıtaymen «tatu-körşi, dos el» retinde ıñ-şıñsız ömir sürip kele jatır.

Ol üşin ne isteu kerek? Birinşiden, bilik halqımızdıñ öz elinde, öz jerinde, bolaşağına senimdi, erteñinen alañsız ömir sürui üşin qajetti şart-jağday tuğızuı kerek. Ekinşiden, paraqorlıqtı joyıp, otanşıldıq tärbieni küşeytu kerek. Üşinşiden, mañaydağı barlıq körşiler turalı (tek qana Qıtay emes) ğılımi zertteulerdi küşeytip, el twrğıngdarı men bilik bwtaqtarın ğılımi tüsinikpen qamtamasız etu qajet. Al bizdiñ institut qıtaytanu ğılımı bağıtındağı zertteulermen aynalısumen birge, joğarıda aytqanımday, qıtay xalqınıñ (xan'zu) mentaliteti men dünie tanımın, tanım-talğamın, twrmıs-saltın elimiz oqırmandarına tanıstıru maqsatında qıtay ädebietiniñ tañdaulı ülgilerin, tañdaulı fil'mderin, tañdaulı drammaların qazaq tiline audarumen de aynalısatın boladı.

Jalpı qıtaytanu institutı qwrılmay twrıp ta qıtaytanu ğılımı bizdiñ elimizde jap-jaqsı örken jayıp kele jatqan bolatın. Qazir Qazaqstanda oy-sanası azat, jas qıtaytanuşılar şoğırı bar. Olardıñ bäri öz jwmısın belsendi türde jalğastırıp, elimiz twrğındarın qajetti aqparatpen uaqtılı qamtamasız etip twratın bolsa, Qazaqstan men QHR qarım-qatınasında wşqarı pikirler men üreylerge orın qalmağan bolar edi.

- Qıtay mwrağattarındağı ejelgi türki, qazaq taypaları tarixı men mädenietine qatıstı derekterdi izdeu jwmısı qalay jüredi?

- Qıtay mwrağattarındağı ejelgi türki, qazaq taypaları tarixı men mädenietine qatıstı derekterdi jinau degen mäselege kelsek, bwğan deyin bizdiñ otandıq ğalımdarımız bolsın, Qıtayda ömir sürip jatqan qandastarımız bolsın, Qıtay mwrağatınan ejelgi qazaq (türki) tarihına qatıstı biraz derekterdi jinap alıp, audarıp jarıqqa şığardı. Söytip ol eñbekter wlttıq tarihımızdıñ köptegen aqtañdaq betterin toltıruda erekşe igi äserin tigizgeni sözsiz. Alayda bwl eñbekterdiñ deni tarihi faktilerdi özek etkeni jasırın emes. Biz aldağı uaqıtta tağı da Qıtay mwrağattarınan ejelgi qazaq (türki) mädenieti men önerine qatıstı derekterdi jinaqtap, qazaq tiline audarudı közdep otırmız. Onday derekterdiñ bir parası qazirdiñ özinde qolımızda bar. Al kem-ketigin Qazaqstannıñ Qıtaydağı elşiligi arqılı qıtaydıñ ortalıq mwrağattarınan alatın bolamız.

- Qıtaydağı qazaqtar mäselesi jaylı aytarıñız...

- Iä, 2016 jıldıñ soñınan bastap Qıtay KP OK-niñ qaulısımen jalpı el köleminde, onıñ işinde negizgi nükte retinde ŞWAR-da «üş türli küşpen küres» dep atalatın sayasi nauqan öristegen bolatın. «Üş türli küşpen küres» degeni – dini ekstremizmmen, terrorizmmen, separatizmmen küres degen söz. Bwl «küres» äsirese 2017 jäne 2018 jıldarı Şınjañ ölkesinde öte swrapıl jürdi. Sol jıldarda, keybir öñirlerdegi jergilikti qwqıq qorğauşılar men keybir şeneunikterdiñ asıra siltep jibergeni sonşalıq, aytılmış «küres» barısında, köptegen jazıqsız jandardıñ japa şekkeni de jasırın emes. Mäselen, uatsap qoldanğanı üşin, namaz oqığanı üşin, üyinen «Qwran» kitap şıqqanı üşin, keybir jerlerde tipti Qazaqstanğa kelip ıqtiyarhan alğanı üşin, t.s.s. äreketteri üşin ondağı qandastarımızdıñ türli deñgeyde jazağa (sottalu, sayasi üyrenuge tartılu, pasportı tartıp alınu, erkin jürip-twru qwqı şektelu) tartılğanı belgili.

Zardap şekken ağayındardıñ mwñ-mwqtajı sol 2017 jıldıñ özinde-aq är türli kanaldarmen Elbasınıñ nazarına jetkizildi. N.Ä.Nazarbaev sol kezdegi SİM ministri Q.Äbdirahmanov mırzağa arnayı tapsırma berdi. Sodan bastap Qazaq biligi resmi Pekinmen jii-jii eki jaqtı söylesuler ötkizdi, özara delegaciyalar almasıp, jağdaydı jiti zerttep, mäseleni oñtaylı şeşudiñ joldarın qarastırdı. Sonıñ nätijesi bolsa kerek, biıl jıl basınan beri ondağı jağday eptep qalıpqa tüsip, jazıqsız qamalğan jwrttıñ birazı bostandıqqa şığıp, pasportı jinalıp alınğandardıñ pasportı qaytarılıp berilip, Qazaqstanğa qıdırıp kelem deuşilerge de, tipti estulerge qarağanda, köşip kelem deuşilerge de rwhsat berip jatqan körinedi. Söz bolıp otırğan mäsele boyınşa resmi Pekinge halıqaralıq qauımdastıqtıñ da ıqpalı az bolğan joq. Bizdiñ öz esebimiz boyınşa, bwl nauqan osı jıldıñ soñına qaray mülde sayabırlap, qoğamdıq tärtip pen äleumettik jağday öziniñ qalıptı ırğağına köşuge tiis.

- «Otandastar qorı» men Qazaq qauımdastığı jaqında «Qazaq kuäligi» degen qwjattı aynalımğa şığaratının ayttı. «Oralman kuäligi», «ıqtiyar hat» alu maşaqatına endi osı kuälik qosılmay ma?

- Osı «Otandastar qorı» qwrıldı degendi bir qwlağım şalıp qalğanım bar. Ne istep jatqanınan naqtı habarım joq. «Oralman kuäligi» degen bir kezdegi «Qazaq kuäligi» degen qwjattıñ ornına berilgen dünie edi ğoy. Ayırmaşılığı «Qazaq kuäligin» Düniejüzi qazaqtarı qauımdastığı qandastardıñ şetelden alğan jeke kuäligine negizdelip bere beretin. Keyin onı joyıp, ornına «Oralman kuäligin» respublikalıq jäne oblıstıq, qalalıq köşi-qon basqarmaları beretin boldı. Köşi-qon basqarmaları onı berudiñ tärtibin azamattıq beruden de qiındatıp jibergen kezi boldı. Tüptep kelgende osınıñ bäri bos äñgime. Odan göri atalmış «qor» şetten kelgen ağayındar men şetelde twrıp jatqan ağayındardıñ naqtı problemasın şeşumen, olarğa naqtı kömek körsetumen aylanısu kerek. Qandasımız ba, şetelden köşip keldi me, olarğa azamattıq aludıñ tärtibin jeñildetsin, qarapayım şarua bolsa olarğa egistik, jayılımdıq jer mäselesin şeşuge kömektessin, mamandıq iesi me, oğan jwmıs tauıp tauıp bersin. Käsipker me, 4-5 jıl salıqtan bosatuğa ıqpal etsin... Qandas pa, şetelde twra ma, qanday mwqtajdığı bar, zerttesin, söytip naqtı kömek jasasın! Bolmasa, kökek-şäynek dep bir bolmaşı qwjattı arı audarıp, beri töñkergennen may şığa ma?! Aynalıp kelgende, Abay atam aytqanday «Bayda meyir, kedeyde peyil de joq....» degenniñ keri bolmauı kerek.

Quanış Qappas

Abai.kz

 

18 pikir