Jwma, 19 Şilde 2019
«Soqır» Femida 4607 34 pikir 21 Mausım, 2019 sağat 11:08

Halıqtı qınaday qırasız ba, Birtanov mırza?

Qazir bizdiñ elimizde bir närseni mindetti türde reformalau qajettigi  degen närse «jazılmas sırqatqa» aynalğan sıñaylı. Qanday da ministr kelmesin, ol jwmısın eñ aldımen öz salasın müldem jañğırtudı mıqtap twrıp qolğa aladı. Al mwnday jañğırtu sol bağıttağı jwmıstı jaqsarta ma, qayta müldem aqsata ma, onda müldem şaruası joq.  Eñ jamanı, mwnıñ özi bükil halıqtıñ jağdayın müşkil halge tüsiru tipti de ğajap emes. Ol äsirese eñ bir küyip twrğan densaulıq mäselesine kelip tirelse, tek bir Qwdaydan ğana ümit kütuden basqa eşteñe de qalmaydı.

Halqımız qazir däl osınday asa auır jağdaydı bastan keşip otır desek, şındıqqa qiyanat jasay qoymaspız.  Jaqında osı densaulıq saqtau ministrligimiz «endi barlıq därihanadağı däri-därmekter därigerlerdiñ arnayı receptisinsin satılmasın» degen bet qaratpas şeşim qabıldadı. Ol qazir jedel küşine enip, äbden qaharına minip twr. Endi jağdaydıñ qalay kürt özgeretinin elestetudiñ özi qorqınıştı. Mäselen, siz köpten beri jüregiñiz qısılatın  sırqatqa wşıradıñız delik. Betin aulaq qılsın, ärine. Alayda bwl sırqat elimizde köp tarağanın eşkim de joqqa şığara qoymas. Endi bwrınğıday janıñızdağı därihanağa barıp, kerekti därini ala qoyayın degen armannan arılıñız. Ol üşin eñ aldlımen öziñiz bekitilgen emhananıñ uçaskelik därigerine jazılasız. Al onı keminde bir jeti, ne on kün kütesiz. Tipti bwdan erterek qabıldandıñız degenniñ özinde ol kisi sizdi salalıq däriger, yağni kardiologqa jiberedi. Oğan endi qaytadan jazılasız. Bwğan da onşaqtı kün ketedi. Mine bas-ayağı jiırma şaqtı künnen keyin asa kütken receptiñiz qolıñızğa tiip, aqırındap öziñizdiñ därihananañızğa qaray ayaldaysız. Oğan jete alsañız, ärine.

Jwrttıñ jürek auruınan basqa da sırqattarı jetip artıladı emes pe? Mäselen, ayaq astınan qan qısımıñız qattı köterilip, tösek tartıp jatıp qaldıñız delik. Ou, onday jağdaydı basıñızğa bermesin. Endi qan qısımın tüsiretin, änşeyinde öziñiz işetin därini "alıp kel" eşkimdi de därihanağa jibere almaysız. Olar qazir "hal üstinde jatırmın" deseñ de bermeydi. Öytkeni ministrimizdiñ şeşimi osınday. Endi ne isteu kerek? Oğan atalmış ministrliktiñ tauarlar men qızmetterdiñ sapası men qauipsizdigin tekseretin komitettiñ törayımı Lyudmila Burabekovanıñ jauabı dayın. «Qinalsañız, "jedel järdem» şaqırıñız", - deydi ol. "Au, mwnday auru asa qauipti emes törtinşi sanatqa jatatındıqtan oğan jañağı "jedel järdem" kele qoymaydı ğoy. Onıñ üstine emhanalardıñ barlığında birdey kündiz-tüni küzetetin "jedel järdem" maşinaları da joq. Demek, sırqat adam onı tañ atqanşa küte ala ma?" degen swraqqa, eş qinalmastan: "Ol bizdiñ, yağni farmacevterdiñ mäselesi emes. Ol medicinalıq kömektiñ qanşalıqtı dwrıs wyımdastırıluına baylanıstı" dep qarap otır. Endi bwdan artıq ne deuge boladı?

Jalpı, mwnday asa kürdeli dünielerdi qolğa almas bwrın, oğan qanşalıqtı jağday bar degen saualğa jauap izdelmes pe edi? Alayda oğan bizdiñ ministrligimizdiñ bası auırmaytın sekildi. Al därigerlerdiñ jetispeui elimizde bastı problemağa aynalğalı qaşan. Eger sol därigerlerdiñ özi asa qat bolıp twrğanda oğan kirudiñ özi qanşa uaqıtqa sozılatının aytıp jatudıñ özi artıq qoy. Mäselen, özgeni bılay qoyğanda bizdiñ Qostanay oblısında ğana  350 däriger jetispeydi. Mwnıñ 100-ge juığı auıldıq jerlerge qatıstı. Onıñ üstine oblısımızdağı barlığı 1 777 därigerdiñ basım köpşiliginiñ zeynetkerlik jasqa jetip qalğanın da eskeriñiz. Osınıñ saldarınan bir mamanğa tüsetin ortaşa salmaq bizde 2600 adamdı qwraydı. Al elimizde bwl körsetkiş 1700 adamdı qwraydı. Demek, bwl mäsele bizde asa kürdeli äri jaqın arada şeşile qoymaytın problema. Mwnday derekti anau-mınau adamnan emes, oblısımızdıñ densaulıq saqtau basqaramasınıñ basşısı Vyaçeslav Dudniktiñ öz auzınan estidik.

Maqalamızdıñ soñında  mına bir jağa wstataın jayttı ayta ketudi jön kördik. Qostanaylıq  Diana Beysembaevanıñ aytuına qarağanda ol kisi jaz şıqqan sayın qışıma auruına wşıraytın körinedi.

- Men endi allergiyamdı säl de bolsa basatın qarapayım därilerdi satıp ala almaymın, - deydi ol. - Mäselen, qazir diazolin nemese tavegil degender közden bwl-bwl wştı. Meniñ üyde kişkentay eki säbiim bar. Balalarıma antivirustıq preparattar da asa qajet. Al allergolog-därigerge kemi bir ay bwrın jazıluım kerek. Men olarmen qalay wzaqqa sozılğan kezekke twra alamın? Aqılı därigerlerge körinuge mümkindigim joq.

Minekey, bizdiñ densaulıq saqtau salasındağı bügingi qalıptsıp otırğan asa kürdeli jağñday osınday. Bwğan Birtanov mırza ne der eken?

Jaybergen Bolatov, Qostanay

Abai.kz

 

34 pikir