Jeksenbi, 25 Tamız 2019
Satira 1237 2 pikir 15 Şilde, 2019 sağat 17:21

Tüsimde baymın, öñimde jarımaymın...

«Adam neni köp oylasa, tüsine sol kiredi» deytin bir kerauız dosım. Sonı äulie me dep qoyamın qazir. Sebebi soñğı uaqıttarı meniñ tüsim «ärlenip» keledi. Kädimgidey «sändenip» keledi. Ğajap! Köretinim: keñ saray, asta – tök dastarhan, şikireygen şeneunik. Özim de osal emespin. Solardıñ işinde şalqıp jüremin.

Sizderge bir qızıq aytayın, tüs ekenin bilip jatsam da közimdi aşqım kelmeydi – au, aşqım kelmeydi. Öytkeni jwmsaq kreslo men buda-buda aqşa közimdi aşqan mezette - aq meni «tastap» ketetinin jaqsı bilemin. Mümkindikti paydalanıp qalğım kelip qanşa tıraştansam da, jayşılıqta, qisaya ketsem jwmıla ketetin badıraq közim, jarıq älemdi körgisi kelip «qwştarlığı» oyana ketedi. Oğan meniñ jınım qozadı. Mağan salsa mına dünieniñ «türin» körgim kelmeydi. Ökpelimin.

Sonımen aytqım kelgeni: soñğı kezdegi tüsterim ündi men käris serialdarı sekildi şwbatılıp jatpaydı, naq pa naq, däl me däl! Senseñizder, bwl tüsterim mağan kädimgidey ümit sıylap, jigerimdi janıp, mügedek bolıp qalğan «armanımdı» ayağınan tik twrğıza bastadı. Tfä-tfä! Bayağıda kim köringen, bolmaşı närseler tüsime kirip mazamdı alatın. Olardan qattı şarşaytın edim. Tipti toruıldap mi qırtısınan şıqpağasın, tüsti jaqsı joridı-au degenderden sır tartsam, bäzbir şeneunikter tärizdi, biriniñ auzına biri tükirip qoyğanday: «oybay, keleşegiñ jarqın, bolaşağıñ keremet, seni ülken quanış kütip twr, şıda – şıda!» dep aqşamdı qaqşıp alıp, arqamnan qağıp-qağıp şığarıp saladı. Men bayğws sol keremet künderin qanşama küttim?! «Tüs tülkiniñ boğı» dep özimdi - özim jwbatqan künderimde esimde. Biraq jetispeuşilik, kedeyşilik qır soñımnan qalmay qoydı. Soñğı kezdegi qımbatşılıq tipti eseñgiretip jiberdi...Aylığım şaylığıma süt qatuğa jaramay qaldı....

Söytip jürgende, «Ittiñ iesi bolsa, böriniñ täñirisi bar» degen ras bolıp şıqtı. Keremet tüster köre bastadım. Bügingi telearnalar sekildi birin-biri qaytalau atımen joq... Änşi – bişi, jwldız - qwndız degendi mülde körmeymin. Beypilauız jurnalist, jalañaştanğan bikeşter de menen aulaq. Onı aytasız, beykünä qazaqtardı baurap alğan şeteldik teleserialdar, meniñ tüsimniñ qasında jip ese almay qaldı. Köretinim: tıñ, sonı tüster... Eñ bastı keyipker özim...

...Birde qarnım şertiip, bwğağım bwltiıp, sausaqtarım bırtiıp, semizdikten tıñqiıp at şaptırım ofiste ministr bolıp şirenip otıramın. Mañayım qwrday jorğalağan nökerler. Bäri auzıma telmirip qaraydı. Kedeyliktiñ dämin bir adamday tatqan janmın ğoy, «halıqtıñ twrmısı qalay? Qımbatşılıq beleñ alıp ketken joq pa? Baqılañdar! Qadağalañdar!» dep aytqım keledi, biraq, semizdiktiñ saldarı ma, ünim şıqpaydı. Özim toq bolğasın, mağan qoğamda bäri bay, şat-şadıman tirşilik keşip jatqanday küyge tüsemin. «Qattı aytıp bireulerdi ökpeletip alamın ba» dep jäne qorqamın. Jwmsaq kreslonı tağı qimaymın. Osı men nege jamandıq şaqırıp otırmın dep, özimdi küstänälap jatıp oyanıp ketemin. Oyana sala barmağımdı tistep, älgi jasağan qılığıma ökinemin kelip...

Endi birde aylığı joğarı deputat bolıp Mäjiliste jüremin. Äy, ol jerde jürgen keybir mırzalarğa ökpem qara qazanday edi ğoy, nesin jasırayın. «Şirkin, men deputat bolsam, büyter edim, süyter edim» dep talay märte sınağanım bar. Endi mine, säti kelip twrğanda, qoğamdağı joğarığa beymälim jayttardı köteretin sät tuğanın sezemin. Biraq, beymälim bir küş, keri tartıp, bayağı batırlıqtıñ biri qalmay tım-tıraqay qaşa jöneledi. Aqırında sabırlı, tözimdi boluğa tırısamın.

Memlekettik tildiñ janaşırı bolıp, «qazaq tili üşin jan qwrban!» dep jürgen basım, keyde deputattıq saualdı özgeler tüsinbey qalmasın dep resmi tilde joldap jiberemin. Mwnşa qorqaq, su jürek bolarmın ba? Tipti köleñkemnen qorqatın jağdayğa jettim. Älde deputattıq mandattıñ bir bälesi bar ma?

Zañ jobasınıñ keybir tarmaqtarın jüregim qalamay twrsa da, dauısqa salıp jibergende, qarsı taraptı qoldap twrğanımdı körip, tañ – tamaşa bolamın. Basımdı şayqap jatıp oyanıp ketemin. Oyana sala özimdi jerden alıp, körge salamın...

Körgen ğajap tüsterimniñ biri oblıs äkimi bolıp jürgen kezim. Pay-pay-pay! Aq degenim alğıs, qara degenim qarğıs! Olardıñ talay bılığı men şılığın, kemşiligi men jetistigin biletin qara halıqtıñ ökili bolğandıqtan, onday isterden aulaq boludı közdep, özime - özim sın közimen qarap qoyamın. Äytse de, memlekettiñ qarjısına salınğan nısandardı öz aylığıma saldırğanday lentasın kesip, el nazarı tüsetin, elbası qatısatın iri öndiris orındarın aytulı merekelerdiñ twsında jarnamalağandı janım qalap twratının jasırğım kelmeydi. Aragidik aytıs wyımdastırıp, maqtau söz estigim kelip twratının qaytersiñ! Bayağı boyımdağı öjettik, halıqqa, jwrtqa degen ayauşılıq qayda ketkenin bilmey añ – tañ bolıp oyanamın.... Oyanğasın, jau ketkesin qılıştı tezekke şapqannıñ haline tüsemin...
Künde köretinim osı tektes tüster. Qalanıñ bir şetinde altı balammen üy jaldap jürgen basım, közim ilinip ketse köp qabattı kotedjdiñ baspaldağınan tüsip kele jatamın keyde. Sonday sätterde japırayğan tam üylerdiñ swlbaların közim şalıp qalatını bar. «Äy, mınaday, jerkepelerde de körtışqan qwsap key adamdar päter jaldap twrıp jatır ma? Güldengen zamanda bwları nesi?» dep qalıñ oyğa ketetinimdi qaytersiñ. Sosın bılay şığa bere: «älgi körgenderim eles bolar, jeriniñ astı men üsti baylıqqa tolı elimizde oğan jol joq!» dep özimdi – özim jwbatıp jatıp oyanıp ketemin. Oyana sala özim jaldap twrıp jatqan üydiñ swrqınan şoşıp közimdi jwma qoyamın....

Nağaşıbay Qabılbek

"Qazaqstan däuiri" gazeti

Abai.kz

2 pikir