Düysenbi, 14 Qazan 2019
Bizdiñ şeneunik 2331 47 pikir 20 Tamız, 2019 sağat 15:32

Audan äkimi para alıp sottalsa da, Arhimed otstavkağa ketpeydi

Jemqorlıq degen indettiñ tamırınıñ tereñ ekendigin, onımen küres şın mäninde memlekettiñ täuelsizdigi men bolaşağı üşin küres ekendigin büginderi barşa jwrt tüsinedi. Bilik te qolınan kelgenşe odan arılu jolında batıl şaralar qabıldap ta jatır. Tiimdi-tiimdi degen ädister men täsilderdi de saralauda. Sonıñ biri de bolsa birigeyi Prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ «Eger öz qaramağandağılar jemqorlıq qılmısqa wrınsa, onda sol memlekettik organnıñ birinşi basşısı otstavkağa ketuge ötiniş beruge mindetti. Ol qabıldana ma, joq pa, onı memleket basşısı şeşedi» dep qadap aytuı da osınday amalsızdıqtan tuındağan edi.

Elimizdiñ basşısı aytqan söz qağida esebinde qabıldanuı tiis ekendigin qayta-qayta eske salıp jatudıñ özi artıq sekildi. Alayda däl osı qarapayım qağidanı onşa qwlaqqa ilmeytin basşılar da tabılıp jatır. Solardıñ biri - bizdiñ oblıstıñ äkimi Arhimed Mwqanbetov.

Ökinişke qaray, Toqaev eskertken jağday bizdiñ oblısta boy körsetip qaldı. Aldımen osındağı Fedorov audanı äkiminiñ orınbasarı paramen wstalıp, abaqtığa aydalıp ketti. Onıñ izin ala bere Äuliköl audanınınıñ äkimi Ashat Qisıqov degen azamat «tenderge kömektesemin» dep mektep qwrılısın jürgizetin käsipkerden 7 million teñge bopsalap, qolğa tüsti. Köp bwltalaqtamay, wrlığın moyındadı. Köp wzamay sot otırısı ötip, jemqor basşı 2,5 jılğa jılğa kesilip, abaqtığa qamaldı. Bwdan arı qaray ne boldı deysizder ğoy. Eşteñe de. Osınau qolaysız oqiğa bizde emes, beyne bir özge öñirde bolğanday eşkim eşteñe dep tis jarğan joq. Ol baspasöz betinde jazılıp qoymağan soñ, äkimimiz öz instagramında:  «Ärine, men bwğan qattı renjip otırmın. (Orısşası «Koneçno, ya rasstroen», qazaqşası däl audarılmasa, ğapu ötinemin). Sot şeşim şığarmay twrıp, qanday da  tüsinik beruden tartına twramın» dep jazdı. Barı osı ğana.

Alayda osındağı «Naşa gazeta» degen basılımnıñ jurnalisteri: «Endi siz otsavkağa ketesiz be? Al jalpı, qaramağındağılar paramen wstalğan basşığa qanday şara qoldanuğa layıqtı?» dep qaqıldap qoymağan soñ, Arhimedtiñ amalsız jauap beruine tura keldi. Jauabın tıñdalıq. Bwl da bir qızıqtı hikaya.

- Qisıqovtıñ qılmısı adamdardıñ bilik organdarına degen senimine daq tüsirip, memlekettik qızmettiñ bedeline ülken nwqsan keltirdi. Al qaramağındağılar paramen wstalğan basşınıñ otstavkağa ketui turalı wsınıs zañmen rettelmegen. Eger zañnamağa osınday özgeris engizilse, onı elimizdiñ ärbir azamatı orındauı tiisti, - degen qorıtındığa kelipti.

Endi biz bwdan ne wqtıq? Ärine, Toqaevtıñ wsınısı zañmen rettelmegeni ras. Sondıqtan onı orındau-orındamau ärkimniñ öz şaruası. Biz qanday da birinşi başsı qaramağandığalardıñ barlığınıñ ne istep, ne qoyğandığın bilip otıra almaytındığın bek tüsinemiz. Tipti mwnıñ özi ädiletsizdeu şeşim ekendigin de moyındaymız. Arhimedti de orınsız jazğırudan aulaqpız. Oblısımızğa siñirgen zor eñbegin de joqqa şığara almaymız. Jas ta bolsa isker äri qabildetti basşı ekendigi tağı da ras. Biz keyde sınap jatsaq, mwnday mäseleler asqınıp ketip, halıqtıñ aşu-ızasın tudırmasın degen igi tilekten tuğan edi. Biz aytpasaq, osındağı sol äkimge tikeley bağınıştı, bolmasa jergilikti byudjetten qarjılandıralatın baspasözdiñ eşqaysısınıñ da kürdeli problemalardı qozğamaytındığı anıq. Ol üşin de kinälamaymız.

Bizdiñ aytpağımız böten edi. Bizdiñ oyımızşa, özi iriktep, tañdap jürip qoyğan adamınıñ paraqorlıqqı wrınuı sol basşığa eşqaşan da abıroy äpermeydi. Ondaylardıñ qılmısı üşin basşınıñ qaşanda jauaptı bolatındığı anıq. Al endi sol basşığa öte qatañ şara qoldanbasa, qaramağandığılar müldem dandaysıp, şetken şığıp keteri sözsiz. Jemqorlıq degen sırqat memleketti meñdep alsa, onıñ jazıluı ekitalay. Mine, sondıqtan da barlıq örkenietti elderde jemqorlıq bastı jau sanap, oğan jazanı osı twrğıdan tağayındaydı. Toqaevtıñ «birinşi basşı otstavka ketuge ötiniş beruge mindetti» dep nığızdap aytuı da sondıqtan. Eger Prezident qay närseni de mindettep twrsa, «joq, ol zañda körsetilmegen» dep bwl tapsırmağa jeñil-jelpi qarasa, onda memlekette qanday tärtip qalıptasadı? Ärkim özi istegen närseni moynımen köterui kerek. Zañnıñ sırtında basşılardıñ moral'dıq-etikalıq norması degen «zañda jazılmağan» qağidaları boladı. Ol--öz qatelikteriñdi moyınday bilu men solardı keleşekte boldırmaudıñ jolın izdeu. Bir ättegen-ayı Arhimedtiñ paraqor äkimniñ qılığı üşin «ağayın, meniñ bwl iske qatısımı joq. Alayda menen de kemşilik ketken bolar» dep halıq aldınada ağınan jarıluğa jaramağanı boldı. Olay etudiñ ornına ol älgi paraqor äkimdi «memlekettik qızmette täjiribesi mol, eki audanda äkimniñ orınbasarı bolıp istegen, «A» korpusında kadrlıq rezervte twrğanä dep maqtauın äbden jetkizip jatır. Bwl minezdemege qarağanda älgi Qisıqovqa jaza emes, nagrada bergen maqwl bolar.

Aytpaqşı, Prezident Toqaev küni keşe ğana Jemqorlıqqa qarsı is-qimıl agentiginiñ törağası Alik Şpekbaevtı qabıldağanda qaramağandağılar paramen wstalğan birinşi basşılardıñ otstavkağa ketui jöninidegi institut engizudi tağı da qadap ayttı.

Jaybergen Bolatov

Abai.kz

47 pikir