Биыл қазақ тарихында ерекше маңызды мерейтой – ұлы мемлекет және қоғам қайраткері, Алаш қозғалысының негізін қалаушылардың бірі, саяси және қоғамдық ойдың реформаторы Әлихан Бөкейханның туғанына 160 жыл толып отыр.

Оның өмірі мен қызметі – ұлт намысын қорғаудың айқын үлгісі, қазақ тарихында терең із қалдырған тұлға.

Әлихан Бөкейхан 1866 жылы дүниеге келді. Сол замандағы Қазақстан – Ресей империясының құрамында, ұлттық сана мен құқықтарды қорғау қиын кезеңде еді. Осы қиындықтарға қарамастан, Бөкейхан қазақ халқының білімін, мәдениетін және ұлттық бірлігін сақтау жолында аянбай еңбек етті.

Оның өмірлік ұстанымы – ұлт намысын қорғау, халықтың құқықтарын қорғау және қазақ жастарын білімге баулу. Бөкейханның ең көрнекті қызметі – Алаш партиясы арқылы қазақ автономиясын құруға ұмтылысы. Ол партияның жетекші мүшесі ретінде халықтың саяси құқықтарын қорғап, Ресей империясы тарапынан жасалған қысымға қарсы күресті. Алаш қозғалысы тек саяси мақсат қана емес, ұлттық мәдениет пен білімді дамыту, тарихи мұраны сақтау бағытында да жұмыс істеді. Әлихан Бөкейхан өзінің мақалалары мен еңбектері арқылы қазақ зиялылары мен қоғамға ой салды, ұлтқа деген жауапкершілікті дәріптеді.

Бөкейханның ғылыми және әдеби мұрасы да айтарлықтай. Ол қазақ қоғамындағы әлеуметтік мәселелерді зерттеп, халыққа білім берудің маңыздылығын үнемі алға тартты. «Ұлттың күш-қуаты – білімінде» деген көзқарасы бүгінгі күнде де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Оның мақалалары мен зерттеулері қазіргі тарихшылар мен қоғамтанушылар үшін баға жетпес дерек көзі болып табылады.

Әлихан Бөкейханның саяси және қоғамдық қызметі қазақ ұлты үшін үлкен сабақ. Ол ұлт бірлігін сақтау, әділдік пен құқықты қорғау жолында өзінің бүкіл өмірін арнады.

Бөкейханның идеялары бүгінгі Қазақстанда да маңызды: ұлттық сана мен патриотизмді қалыптастыруда, елдің болашағы үшін ұрпақты тәрбиелеуде қолданылуда. Мектептер мен университеттерде оның өмірі мен еңбектері сабақ ретінде оқытылады, музей экспозицияларында таныстырылады, ал қоғамдық шараларда оның үлгісі насихатталады.

160 жылдық мерейтой – тек тарихи датаны еске алу ғана емес, ұлтқа қызмет ету, елдің болашағы үшін еңбек ету идеясын жаңғырту. Бөкейханның мұрасы бізге өзінің ұлттық санасын қорғаудың, әділдік үшін күресудің, ел тағдырын ойлаудың маңыздылығын көрсетеді. Ол – ұлт намысын қорғаушы, тарихи тұлға және қазіргі Қазақстан үшін рухани үлгі.

Әлихан Бөкейханның өмірі мен қызметін зерделеу арқылы біз ұрпаққа сабақ береміз: өз елін сүю, оның мәдениеті мен тілін сақтау, әділдік пен патриотизм жолында еңбек ету – әр адамның борышы. Сол себепті 160 жылдық мерейтой – тек өткенді еске алу емес, бүгінгі және болашақ Қазақстан үшін маңызды ой салатын кезең.

Бөкейханның идеялары өміршең, оның мұрасы бүгінгі ұрпаққа ұлттық сана мен азаматтық жауапкершіліктің күшті үлгісі болып қала береді. Біз оның өмірін, қызметін және ұлттық мұрасын зерттей отырып, келешекке бағдар аламыз, ұлт намысын қорғау жолында оның идеяларын жүзеге асырамыз.

Бағлан Ташимов

Abai.kz