Халықаралық энергетика агенттігі (ХЭА) бейсенбіде (12 наурыз) Ормуз бұғазының жабылуы «тарихтағы ең ауыр мұнай дағдарысына» алып келгенін мәлімдеді. Жағдайдың ушығуы салдарынан Парсы шығанағы мемлекеттері мұнай өндірісін үштен біріне дейін қысқартуға мәжбүр болды, бұл әлемдік мұнай тасымалының шамамен 7,5%-ға төмендеуіне әкелді. Таяу Шығыстағы қақтығыс басталғаннан бері Парсы шығанағы мемлекеттеріндегі көптеген энергетикалық нысандарға шабуыл жасалды, дегенмен Ормуз бұғазының бұғатталуы кедіргінің басты факторы болып табылады.

Халықаралық энергетика агенттігінің мәліметтері бойынша, наурыз айында әлемдік мұнай өндірісі тәулігіне 8 миллион баррельге (баррельге) дейін кеміген, алдағы күндері 988 000 баррельге дейін төмендейді деп болжануда, бұл 2022 жылдың бірінші тоқсанынан бергі ең төменгі деңгей. Ақпан айындағы 1,069 миллион баррельден 7,5%-ға дейін құлдырағанын білдіреді.

Қазіргі уақытта бұғаз арқылы өткен мұнай ағыны мардымсыз, балама құрлықтық құбырлардың сыйымдылығы да шектеулі, ал мұнай сақтау қоймалары толып кеткен, бұл факторлар Парсы шығанағы мемлекеттерін мұнай өндірісін тәулігіне кемінде 10 миллион баррельге қысқартуға мәжбүр етеді. Бұл шектеу 1973-1975 жылдардағы дағдарыс кезіндегіден, 1978-1979 жылдардағы Иран революциясы кезіндегіден, 2019 жылдың қыркүйегінде Сауд Арабиясының мұнай нысандарына жасалған шабуылдар кезіндегіден әлде қайда ауқымды.

Парсы шығанағы аймағындағы жалпы өндіріс 2025 жылы тәулігіне шамамен 30 миллион баррель болған, оның ішінде шикі мұнай тәулігіне шамамен 25 миллион баррельді құрайды. Бұл Парсы шығанағы аймағындағы мұнай және онымен байланысты өнімдер өндірісінің шамамен 33%-ға төмендегенін көрсетеді. Әсіресе Иракта, Катарда, Кувейтте, БАӘ-де және Сауд Арабиясында жеткізудің қиындығы анық байқалады.

Мұнай тасымалының іркілуіне байланысты ХЭА жаһандық мұнай профицитіне қатысты болжамын айтарлықтай төмендетті, 2026 жылы тәулігіне шамамен 2,4 миллион баррель профицит болады дейді. Бұл бұрынғы тәулігіне шамамен 4 миллион баррельмен салыстырғанда едәуір аз.

Енді Америка құрлығындағы (АҚШ, Канада және Гайана) өндірістің көлемі артуы мүмкін.

Abai.kz