حالىقارالىق ەنەرگەتيكا اگەنتتىگى (حەا) بەيسەنبىدە (12 ناۋرىز) ورمۋز بۇعازىنىڭ جابىلۋى «تاريحتاعى ەڭ اۋىر مۇناي داعدارىسىنا» الىپ كەلگەنىن مالىمدەدى. جاعدايدىڭ ۋشىعۋى سالدارىنان پارسى شىعاناعى مەملەكەتتەرى مۇناي ءوندىرىسىن ۇشتەن بىرىنە دەيىن قىسقارتۋعا ءماجبۇر بولدى، بۇل الەمدىك مۇناي تاسىمالىنىڭ شامامەن 7,5%-عا تومەندەۋىنە اكەلدى. تاياۋ شىعىستاعى قاقتىعىس باستالعاننان بەرى پارسى شىعاناعى مەملەكەتتەرىندەگى كوپتەگەن ەنەرگەتيكالىق نىساندارعا شابۋىل جاسالدى، دەگەنمەن ورمۋز بۇعازىنىڭ بۇعاتتالۋى كەدىرگىنىڭ باستى فاكتورى بولىپ تابىلادى.

حالىقارالىق ەنەرگەتيكا اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، ناۋرىز ايىندا الەمدىك مۇناي ءوندىرىسى تاۋلىگىنە 8 ميلليون باررەلگە (باررەلگە) دەيىن كەمىگەن، الداعى كۇندەرى 988 000 باررەلگە دەيىن تومەندەيدى دەپ بولجانۋدا، بۇل 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنان بەرگى ەڭ تومەنگى دەڭگەي. اقپان ايىنداعى 1,069 ميلليون باررەلدەن 7,5%-عا دەيىن قۇلدىراعانىن بىلدىرەدى.

قازىرگى ۋاقىتتا بۇعاز ارقىلى وتكەن مۇناي اعىنى ماردىمسىز، بالاما قۇرلىقتىق قۇبىرلاردىڭ سىيىمدىلىعى دا شەكتەۋلى، ال مۇناي ساقتاۋ قويمالارى تولىپ كەتكەن، بۇل فاكتورلار پارسى شىعاناعى مەملەكەتتەرىن مۇناي ءوندىرىسىن تاۋلىگىنە كەمىندە 10 ميلليون باررەلگە قىسقارتۋعا ءماجبۇر ەتەدى. بۇل شەكتەۋ 1973-1975 جىلدارداعى داعدارىس كەزىندەگىدەن، 1978-1979 جىلدارداعى يران رەۆوليۋتسياسى كەزىندەگىدەن، 2019 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ساۋد ارابياسىنىڭ مۇناي نىساندارىنا جاسالعان شابۋىلدار كەزىندەگىدەن الدە قايدا اۋقىمدى.

پارسى شىعاناعى ايماعىنداعى جالپى ءوندىرىس 2025 جىلى تاۋلىگىنە شامامەن 30 ميلليون باررەل بولعان، ونىڭ ىشىندە شيكى مۇناي تاۋلىگىنە شامامەن 25 ميلليون باررەلدى قۇرايدى. بۇل پارسى شىعاناعى ايماعىنداعى مۇناي جانە ونىمەن بايلانىستى ونىمدەر ءوندىرىسىنىڭ شامامەن 33%-عا تومەندەگەنىن كورسەتەدى. اسىرەسە يراكتا، كاتاردا، كۋۆەيتتە، ءباا-دە جانە ساۋد ارابياسىندا جەتكىزۋدىڭ قيىندىعى انىق بايقالادى.

مۇناي تاسىمالىنىڭ ىركىلۋىنە بايلانىستى حەا جاھاندىق مۇناي پروفيتسيتىنە قاتىستى بولجامىن ايتارلىقتاي تومەندەتتى، 2026 جىلى تاۋلىگىنە شامامەن 2,4 ميلليون باررەل پروفيتسيت بولادى دەيدى. بۇل بۇرىنعى تاۋلىگىنە شامامەن 4 ميلليون باررەلمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر از.

ەندى امەريكا قۇرلىعىنداعى (اقش، كانادا جانە گايانا) ءوندىرىستىڭ كولەمى ارتۋى مۇمكىن.

Abai.kz