Күні кеше ғана Abai.kz ақпараттық порталында Парламент Мәжілісінің өткен аптадағы пленарлық отырысында қабылданған Қазақстан Республикасының «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы туралы депітат Еділ Жаңбыршиннің баяндамасы жарияланған еді.

Сурет: Abai.kz скрині.

Осыған байланысты бүгін белгілі сарапшы Ғазиз Тортбаевтың пікірін ұсынбақпыз...

Ғазиз Тортбаев:

Қазақстанда бұдан былай елемеуге болмайтын күрделі мәселе пісіп-жетілді: қаңғыбас иттердің топтары елді мекендерде еркін жүріп, адамдарға, ең алдымен балаларға шабуыл жасауда.

Бұл енді жекелеген оқиғалар емес, жүйелі қауіпке айналды. Адамдар жарақат алады, кейде бұл қайғылы өліммен аяқталады. Тікелей сұрақ туындайды: мемлекеттің реакциясы қайда және неге азаматтардың қауіпсіздігі қатерге тігіліп отыр?

Иә, жануарларға адамгершілікпен қарау маңызды, бірақ ол ешқашан адам өмірі мен денсаулығынан жоғары қойылмауы тиіс.

Қолданыстағы шаралар айқын нәтиже бермей отыр. Аулау мен стерилизация қажетті әсерді қамтамасыз етпейді — қаңғыбас жануарлардың саны азаймайды. Ал ретсіз ату да мәселені шешпейді. Бұл — салдар ғана, себеп емес.

Негізгі себеп — адамдардың жауапсыздығы. Бұл иттер өздігінен пайда болған жоқ — оларды көшеге тастап кеткен. Олардың иелері болған, бірақ олар жануарлардан құтылып кеткен. Дәл осы жерден бастау керек: мұндай адамдарды анықтап, қатаң жауапкершілікке тарту қажет.

Қаңғыбас жануарлар — тек шабуыл қаупі ғана емес, сонымен қатар жұқпалы аурулардың көзі. Әңгіме тек құтыру туралы емес, басқа да қауіпті дерттер жайлы. Нақты, қатаң шаралар қажет.

Барлық үй жануарларын міндетті түрде чиптеу ешқандай ерекшеліксіз қалыпты талапқа айналуы тиіс. Көшеден табылған кез келген жануар автоматты түрде оның иесін анықтауға және қатаң санкцияларға — ірі айыппұлдар мен басқа да жауапкершілік шараларына алып келуі керек.

Бюджеттен қаңғыбас иттер мен мысықтарды күтіп-ұстауға қаражат бөлінбеуі тиіс. Бұл шығындарды жануарларды көшеге тастаған бұрынғы иелері көтеруі керек.

Қаңғыбас иттерді қорғаушылар олардың шабуылынан зардап шеккен балалардың ата-аналарының қайғысын түсінуі тиіс, әйтпесе бұл — екіжүзділік.

Оларды үйде жақсы көріңіздер, құшақтап ұйықтаңыздар, бірақ көшеге тастамаңыздар, өзгелер кейін зардап шекпеуі үшін...

Көшеге тасталған үй жануары үшін нақты жаза қолданылмайынша, мәселе шешілмейді. Иелердің жеке жауапкершілігі болмайынша, ешқандай бағдарлама нәтиже бермейді.

Иттерін тұмылдырықсыз серуендететін, көшені ластайтын және артынан жинамайтын иелерді де жауапкершілікке тарту қажет — оның ішінде қалаларда орнатылған бейнекамералар арқылы да.

Мәселе тік қойылып отыр: не біз тәртіп орнатамыз, не өз балаларымыз үшін қауіп жағдайында өмір сүруді жалғастырамыз.

Abai.kz