Қасым-Жомарт Тоқаев Анталия дипломатиялық форумы аясындабірқатар жоғары деңгейдегі кездесулер өткізіп, халықаралықәріптестермен өзекті бағыттарды талқылады. Бұл сапар Қазақстанныңкөпвекторлы сыртқы саясаты мен халықаралық диалогтағы белсендіұстанымын айқындай түсті.

Саяси сарапшы, Орталық Азия мәселелері бойынша маманАйсұлу Рахметтің пікірінше, Анталия форумы Қазақстан үшін тек дипломатиялық емес, сонымен қатар экономикалық мүдделердіілгерілетуге мүмкіндік беретін маңызды көпжақты алаң болыптабылады. Оның айтуынша, мұндай форматтағы кездесулер елдіңинвестициялық тартымдылығын арттырып, жаңа серіктестіктерге жолашады.

Сарапшының пікірінше, форум аясындағы екіжақты кездесулернақты экономикалық жобаларды ілгерілетуге және инфрақұрылым, энергетика мен цифрлық экономика сияқты стратегиялық салалардағыынтымақтастықты кеңейтуге ықпал етеді. Бұл Қазақстанның жаһандықэкономикалық үдерістерге белсенді қатысушы ретіндегі орнын одан әрінығайтады.

– Қасым-Жомарт Тоқаевтың Анталия дипломатиялық форумынақатысуы Қазақстанның халықаралық деңгейдегі беделін қалайарттыра алады?

– Анталия дипломатиялық форумы Қазақстан үшін маңызды халықаралық алаңдардың бірі саналады. Бұл, әрине, қандай да бір түпкілікті жаһандық шешімдер қабылданатын G20 саммиті деңгейі емес, бірақ жай ғана қатардағы конференция да емес. Ол дипломатиялық хаб іспетті кеңістік. Жалпы алғанда, мұндай форумдардың құндылығы – бір алаңда ондаған мемлекет басшылары, министрлер мен бизнес өкілдерінің бас қосуында.

Яғни, қысқа уақыт ішінде көптеген екіжақты кездесулер мен бейресми келіссөздер жүргізуге мүмкіндік туады. Қазақстан үшін Анталия форумына қатысу ұлттық мүдделерді ілгерілетуге, энергетика, логистика, сондай-ақ сауда, цифрландыру, ауыл шаруашылығы және инвестиция салаларында жаңа әріптестіктер орнатуға қосымша мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, бұл форум Таяу Шығыс, Азия және Африка елдерімен байланыстарды кеңейтуге жол ашады, бұл әсіресе әлемдік экономика мен логистика жүйесінің трансформациясы жағдайында аса маңызды. Осылайша, Анталия дипломатиялық форумы Қазақстан үшін тек дипломатиялық қана емес, сонымен бірге маңызды экономикалық платформа.

– Бұл форум Қазақстан үшін жаңа серіктестіктер орнатуға қандай мүмкіндіктер ашады?

– Қазақстан мен Түркия арасындағы қарым-қатынас қазірдің өзінде көпқырлы әрі стратегиялық сипатқа ие. Менің ойымша, Түркия Қазақстан үшін, ал Қазақстан Түркия үшін бауырлас мемлекеттер деп айту орынды, олардың одан әрі даму әлеуеті әлі де айтарлықтай жоғары.

Бірінші кезекте көлік және логистика салалары деп айтар едім. Атап айтқанда, Транскаспий халықаралық көлік бағыты және Орта дәліз бағыттарының Еуразия үшін маңызы тұрақты түрде артып келеді. Кездейсоқ емес, Қасым-Жомарт Тоқаевтың Анкараға сапары қарсаңында Қазақстанға Түркияның вице-президенті Джевдет Йылмаздың келуі алдағы келіссөздерге тыңғылықты дайындық жүргізіліп жатқанын көрсетеді.

Соңғы 20 жылда Қазақстан экономикасына тартылған түрік инвестицияларының көлемі 6 млрд доллардан асты. Ал тек өткен жылы ғана шамамен 390 млн доллар инвестиция тартылған. Бүгінде 4 млрд доллар сомасына 98 бірлескен жоба іске асырылса, тағы 3,9 млрд долларлық 50 жоба іске қосылу кезеңінде тұр.

Логистикадан бөлек, қорғаныс өнеркәсібі, құрылыс, туризм, агроөнеркәсіп, IT, энергетика және цифрлық технологиялар салаларындағы ынтымақтастық та жаңа деңгейге көтерілуі мүмкін.Сонымен қатар екі елдің Түркі мемлекеттері ұйымы аясындағы үйлестіруі де ерекше маңызын сақтап отыр.

– Екіжақты кездесулерден қандай нақты саяси немесе экономикалық нәтижелер күтуге болады?

– Жалпы алғанда, мұндай форумдар еліміздің әлеуетін ірі инвесторлар мен корпорацияларға тікелей таныстыруға мүмкіндік береді. Яғни, мемлекет басшысы келіссөздерге жеке қатысып, еліміздің экономика мүмкіндіктерін таныстырған кезде, бұл бизнес тарапынан сенімді арттырады.

Қазақстан инфрақұрылым, энергетика, шикізатты қайта өңдеу салаларындағы жобаларды ілгерілете алады. Сондай-ақ цифрлық экономика мен аграрлық сектор бағыттарында да жаңа бастамаларды ұсынуға мүмкіндік бар. Нәтижесінде бұл үдеріс инвестиция тартуға және жаңа жұмыс орындарын ашуға ықпал етеді.

Abai.kz