Әлемдегі ең көп күтілген ойын — Grand Theft Auto VI (GTA 6) жарық көруге небәрі 10 күн қалды (релиз 19 қарашаға жоспарланған еді).

Бірақ бұл жаһандық дүмпу біздің экономикамыздың бір қызық олқылығын ашып отыр. Kursiv.media сайтының дерегінше, ойынды жасаушы Take-Two компаниясының Қазақстан бюджетіне төлеп жатқан салығы әзірге «нөл» күйінде тұр.

Қазақстандық gamer-лер қыруар ақша жұмсап жатқанда, бұл қаржы мен салық қайда ағып жатыр? Басты себептерін тарқатайық:

«Google салығы» және платформалардың жұмысы

Қазақстанда шетелдік цифрлық қызметтерге арналған арнайы салық тізілімі бар. Мәселен:

• Valve (Steam) бұл жүйеге ерте бейімделіп, жыл басынан бері миллиардтаған салық төлеп үлгерді (тек алғашқы екі тоқсанда 11,2 млрд теңгеден астам!).
• Ал GTA 6 авторы — Take-Two компаниясы тізілімде тұрғанымен, бағандары әзірге бос.

Себебі неде? Ойын индустриясының заңы бойынша, ҚҚС-ты (НДС) тікелей өндіруші емес, сауда алаңы — платформа (мысалы, PlayStation Store немесе Xbox Store) төлейді. Ал GTA 6 әзірге тек консольдерге шығады, Steam-дегі релизі әлі жоқ.

PlayStation Store мәселесі және «басқа елдің бюджеті»

Басты проблема — біздің елдегі PlayStation Store (PSN) сервисінің толыққанды істемеуі.

• Қазақстандықтар өз картасымен тікелей төлей алмай, амалсыздан түрік немесе украин региондарын ашып сауда жасайды.
• Нәтижесінде, ойын бағасы мен одан ұсталатын салықтар біздің Қаржы министрлігіне емес, Түркия немесе Украина қазынасына түсіп жатыр.
• Әлем бойынша алдын ала тапсырыс (предзаказ) саны қазірдің өзінде 7,7 миллионнан асқанын ескерсек, бұл – өте үлкен қаржы.

Жағдай қашан өзгереді?

Шенеуніктердің уәделеріне сенсек, PSN мәселесі 2027 жылдың бірінші тоқсанының соңына қарай шешілуі мүмкін. Егер жүйе толық іске қосылып, халықаралық алпауыттар біздің нарықпен тікелей жұмыс істей бастаса, болашақта салықтар тікелей отандық бюджетке түсетін болады.

Сөз түйіні: GTA 6 төңірегіндегі бұл жағдай — біздің цифрлық нарықтың әлі де сыртқы платформаларға тәуелді екенін көрсететін таныта түсетін тамаша мысалдың бірі ғана. Әзірге қазақстандықтардың геймингке жұмсаған миллиардтаған қаржысы мен салығы шет елдердің бюджетін байытып отыр.

Abai.kz